Hoeveel jobs moet u nu naar het stemhokje meenemen?

Er gaat geen week voorbij of nieuw studiewerk doet een gooi naar het aantal jobs dat de regering-Michel creëerde en zal creëren. Professor arbeidseconomie Stijn Baert maakt een evaluatie. De werkzaamheid steeg duidelijk onder Michel I en het beleid is zichtbaar in de cijfers, zegt hij. Maar de achterstand op de beter presterende buurlanden bleef minstens even groot.

opinie
BAHNMULLER FRANK
Stijn Baert
Stijn Baert is professor Arbeidseconomie aan de Universiteit Gent en Universiteit Antwerpen

Hoeveel van de meer dan 250.000 jobs die er de afgelopen jaren bijgekomen zijn hebben we écht te danken aan de regering-Michel? Slechts 30.000 volgens nieuw cijferwerk dat de Université catholique de Louvain deze week vrijgaf. Meer dan 73.000 extra banen exclusief in de private sector volgens professor Joep Konings van de KU Leuven. 45.000, 52.000, 65.000 of 92.000 jobs in totaal door de taxshift alleen al, zij het tegen 2020 of 2021, volgens Leuvense collega’s van Konings, het Planbureau en de Nationale Bank. Meer dan 100.000 volgens het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). 

Ondertussen kunt u dus een willekeurig getal tussen 0 en 100 kiezen, er drie nullen achter zetten en u vindt vast een onderzoek dat aangeeft dat we, bij benadering, zoveel banen te danken hebben aan de ex’en van het Zweedse huwelijk. Geneer u vooral niet voor de willekeur van uw keuze, want dat zullen de politieke partijen de komende weken ook niet doen.

Te vroeg

Het geleverde studiewerk komt dan wel tot totaal verschillende cijfers, het heeft twee zaken gemeen. Enerzijds speelt dit onderzoek in op een reële vraag vanuit de maatschappij. “Jobs, jobs, jobs” was immers vanaf 2014 de zelfgekozen tagline die de rode draad door het beleid van de regering-Michel zaliger zou vatten. Deze regering afrekenen op de mate waarin haar belangrijkste ambitie werd waargemaakt, is dan ook de logica zelve.

Tegelijk komt al dit cijferwerk voor een stuk te vroeg. Gedetailleerde data die de korte- en langetermijneffecten van de taxshift en andere maatregelen op de huidige werkzaamheid vatten, laat staan die van 2020 en 2021, zijn nog niet beschikbaar. Daarom beroepen de collega’s zich grotendeels op voorspellende economische modellen, die gebaseerd zijn op ontwikkelingen van onze economie en arbeidsmarkt uit het verleden. State-of-the-art-impactevaluaties kunnen pas over een aantal jaren gemaakt worden.

Op dit moment, met de beperkingen van de gebruikte modellen en de heel verschillende cijfers die ze opleveren, kunnen we eigenlijk niet anders dan vaststellen dat we momenteel totaal niet weten hoeveel banen we exact aan de regering-Michel danken. 

Virtueel

Moet u dan totaal geen rekening houden met het geleverde arbeidsmarktbeleid? Toch wel. Maar ik raad u aan te kijken naar statistieken en evoluties waar minder onzekerheid rond hangt. Ten eerste naar dé indicator der arbeidsmarktindicatoren, de werkzaamheidsgraad. Die steeg onder Michel-I van 67 naar 70 procent.

Bovendien is het gevoerde beleid, de aanval op de loonkosten via de taxshift en de indexsprong in het bijzonder, onmiskenbaar te zien in een aantal cijfers met directe impact op deze werkzaamheidsgraad. Zo werd de loonkostenhandicap sinds 1996 tot 0 gereduceerd en daalde de werkloosheidsval lichtjes. We weten dus niet hoeveel banen het beleid exact opleverde, maar wel dat grote inspanningen werden geleverd.

Anderzijds was de stijging in werkzaamheidsgraad in ons land lager dan de gemiddelde stijging in Europa. Concreet steeg het EU-gemiddelde van 70 naar 74 procent. Het gat op de beter presterende buurlanden kon Michel I dus hoegenaamd niet dichtrijden. Bovendien bleef de regering deels steken in virtueel beleid – de versnelde degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen raakte niet geïmplementeerd – en voerde ze een ronduit verwarrend beleid omtrent langer werken.

Halfvol of halfleeg?

Aan u dus om te oordelen of het glas na de huidige regeerperiode halfvol dan wel halfleeg is. Mocht u studerende kinderen hebben, dan kunt u het gerust vergelijken met een dochter of zoon die voor het ene vak al beter studeerde dan voor het andere en, dankzij enig geluk of ondanks enig ongeluk, een goede uitslag behaalde, zij het iets minder goed dan de meeste andere studenten. Geeft u haar of hem een beloning of niet?

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.