Gewezen "luchtbrugpiloot" Gail Halverson was vandaag de eregast in Berlijn.

Berlijn herdenkt 70 jaar einde van de Sovjetblokkade en de geallieerde luchtbrug

Op de vroegere luchthaven Tempelhof in Berlijn is vandaag een volksfeest gehouden ter herinnering van het einde van de Sovjetblokkade van de stad, 70 jaar geleden. Eregast was de 98-jarige Amerikaanse ex-piloot Gail Halverson die in 1948 en 1949 deelnam aan de luchtbrug die de blokkade kon doorbreken.

"Het is goed om weer thuis te zijn", zei de 98-jarige eregast en ex-piloot Gail Halverson die samen met zijn twee dochters en in uniform uit de VS was gekomen. Gisteren is op Tempelhof een naar hem genoemd baseballveld ingehuldigd. 

Volgens de lokale omroep RBB zijn er tienduizenden Berlijners opgedaagd voor het "Fest der Luftbrücke" of Feest van de Luchtbrug, een mix van optredens, tentoonstellingen met foto's, video's en materiaal uit die tijd en andere activiteiten op de voormalige luchthaven Tempelhof. 

70 jaar na het opheffen van de blokkade leeft de herinnering aan de geallieerde luchtbrug die het vrije West-Berlijn uit de klauwen van de Sovjets hield, dus nog altijd erg stevig in de stad. De eerste echte crisis van de Koude Oorlog bracht de pas verslagen Duitsers en de westelijke Geallieerden ook erg snel bij elkaar.

Stalin wou Berlijn wurgen

Net zoals Duitsland was ook de hoofdstad Berlijn verdeeld in vier bezettingszones: een Amerikaanse, Britse, Franse zone en een voor de Sovjets. De eerste drie zouden kort daarop de Bondsrepubliek vormen; in Berlijn vormden die zones de vrije stad West-Berlijn. 

Wat met Berlijn gebeurt, gebeurt met Duitsland en wat met Duitsland gebeurt, gebeurt ook met Europa

Sovjetminister van Buitenlandse Zaken Vjatsjeslav Molotov

Die evolutie was niet naar de zin van Sovjetleider Stalin die 24 juni 1948 alle toegangen over land naar West-Berlijn, een enclave in de Sovjetbezettingszone, volledig afsloot. Er was daar toen nog slechts voor vijf dagen voedsel en de westerse geallieerden stonden voor een dilemma: West-Berlijn opgeven of militair ontzetten, maar dat laatste zou dan tot een oorlog met de Sovjet-Unie leiden.

De Amerikaanse luchtmachtgeneraal Curtis LeMay stelde een andere optie voor: West-Berlijn via een luchtbrug bevoorraden met alles wat de twee miljoen inwoners en de westelijke militairen daar nodig hadden.

"We can haul anything"

Meer dan een jaar lang voerden Amerikaanse, Britse, Canadese, Australische, Nieuw-Zeelandse en Zuid-Afrikaanse transportvliegtuigen meer dan 278.000 vluchten uit naar West-Berlijn. Er werden meer dan 2,3 miljoen ton voedsel, steenkool, brandstof, medicijnen en zelfs papier voor kranten overgevlogen. 64 mensen kwamen om bij ongelukken, vooral dan in de harde winter. 

De Sovjets konden de vluchten niet verhinderen zonder een oorlog te riskeren, maar gokten erop dat de kostprijs te hoog zou zijn. De VS hielden echter voet bij stuk en de klok rond bleven er vliegtuigen landen op de luchthavens van West-Berlijn. In april 1949 werden er zelfs meer goederen overgevlogen dan er voor de blokkade overland waren aangevoerd.

Om gezichtsverlies te vermijden, hief Stalin op 12 mei 1949 de blokkade op en konden konvooien en treinen vanuit het Westen opnieuw naar West-Berlijn rijden. De blokkade was gebroken, maar de luchtbrug werd nog een tijdje volgehouden.

Als gevolg van de crisis werd West-Duitsland ingebed in het westerse kamp. Op 23 mei 1949, enkele weken na het opheffen van de blokkade, werd de Bondsrepubliek Duitsland opgericht of West-Duitsland zoals het aanvankelijk genoemd werd, en kort daarop de communistische DDR in Oost-Duitsland. Voor het eerst sinds de oorlog had Duitsland opnieuw een regering, twee zelfs, en werd de deling een feit. Die scheiding stopte met de val van de Berlijnse Muur in november 1989 en het volgende jaar toen de DDR ontbonden werd en Oost-Duitsland opging in de Bondsrepubliek. 

Een kaart van het verdeelde Duitsland met de overgangen op de demarcatielijn tussen oost en west.