AFP or licensors

Venezolaanse oppositieleider Guaidó vraagt militaire samenwerking aan de VS, maar hoeveel steun heeft hij nog?

De Venezolaanse oppositieleider en zelfverklaard interim-president Juan Guaidó heeft zijn vertegenwoordiger in Washington gevraagd om contact te zoeken met het Amerikaanse leger. Guaidó wil praten over een mogelijke militaire samenwerking met de VS. De Amerikaanse president Donald Trump blijft zeggen dat hij alle opties openhoudt om de linkse president Nicolas Maduro omver te werpen, maar er lijkt toch weinig animo in de VS voor een militair avontuur in Venezuela. 

analyse
An Baccaert
An Baccaert is VRT-journalist en volgt de actualiteit in Latijns-Amerika. Ze studeerde in Mexico en werkte als correspondent in Argentinië en Brazilië.

Het was tijdens z’n speech in Altamira, een rijke buurt in de Venezolaanse hoofdstad Caracas en al jaren een bastion van de oppositie, dat Guaidó verklaarde zijn vertegenwoordiger in Washington te hebben opgedragen om onmiddellijk contact op te nemen met admiraal Craig Faller, bevelhebber van het U.S. Southern Command (SOUTHCOM), dat de leiding heeft over de VS- strijdkrachten in Latijns-Amerika, om te praten over mogelijke samenwerking. Guaido's vertegenwoordiger is Carlos Vecchio, door Washington erkend als Venezolaans ambassadeur, omdat de VS en meer dan 50 andere landen niet Nicolas Maduro, maar Juan Guaidó erkennen als legitieme president van Venezuela.

We zijn er klaar voor

Faller had Guaidó vorige week de hand uitgestoken in een tweet: "Als Guaidó en de legitieme regering van Venezuela mij uitnodigen, zullen we praten over Amerikaanse steun aan de leiders van het Venezolaanse leger die een correcte beslissing nemen om de constitutionele orde te herstellen. We zijn er klaar voor!"

Ondertussen wil het Venezolaanse parlement, gedomineerd door de oppositie en voorgezeten door Guaidó, Venezuela opnieuw aansluiten bij het "Inter-Amerikaans Verdrag voor Wederzijdse Bijstand" (afgekort TIAR, van het Spaanse Tratado Interamericano de Asistencia Recíproca). TIAR is een collectief verdedigingsverdrag uit 1947 en wordt momenteel onderschreven door 15 Amerikaanse staten, waaronder de Verenigde Staten, Brazilië, en Colombia.

Als de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), die morgen bijeenkomt, de aansluiting van Venezuela goedkeurt, heeft Guaidó volgens sommige analisten juridische dekking voor een militaire interventie in Venezuela. Wat Guaidó dus probeert is een machtswissel af te dwingen met wettelijke middelen. 

De Verenigde Staten promoten, organiseren en financieren een militaire interventie in Venezuela
Perscommuniqué van de Venezolaanse regering

Allemaal elementen die volgens de regering-Maduro bewijzen dat de VS bezig is met het "promoten, organiseren en financieren" van een gewelddadige regimewissel in Venezuela. Zo zou de voormalige topman van de Venezolaanse inlichtingendienst Sebin, Cristopher Figuera, volgens Maduro voor de Amerikaanse CIA werken. Figuera is de enige generaal die op 30 april overliep naar Guaidó, bij een couppoging die mislukte. Wel is Venezuela's belangrijkste politieke gevangene, Leopoldo López, dankzij hem bevrijd.  Wellicht is Figuera het land uit gevlucht.

De arrestatie van vice-parlementsvoorzitter en Guaido's rechterhand Edgar Zambrano drijft de spanning in Venezuela nog verder op. De repressie neemt toe, 10 parlementsleden zijn hun immuniteit kwijt en verschillende van hen hebben het zekere boven het onzekere gekozen en hun toevlucht gezocht op buitenlandse ambassades.

Blufpoker

Guaidó zélf is z'n parlementaire onschendbaarheid al langer kwijt, maar hij blijft de regering-Maduro tarten. En ook de VS zitten niet verlegen om wat extra provocatie: nog maar enkele dagen geleden waagde een schip van de Amerikaanse kustwacht zich zonder toestemming in Venezolaanse wateren.

Toch lijkt de kans klein dat president Trump zich in een militair avontuur in Venezuela zal storten, ondanks z’n felle retoriek en herhaaldelijke dreigementen dat "alle opties op tafel liggen" om Maduro omver te werpen. Ook de buurlanden zien zo’n militaire interventie niet zitten, na twee eeuwen traumatische ervaringen met Amerikaanse inmenging in Latijns-Amerika.

Cowboygedrag

Ook de Spaanse minister van Buitenlandse (lopende) Zaken Joseph Borrell heeft de VS veroordeeld voor hun "cowboygedrag" in Venezuela. Spanje was het eerste EU-land dat zich in januari achter Guaidó schaarde, nadat het president Maduro een ultimatum stelde om binnen de 8 dagen verkiezingen aan te kondigen. Maar intussen lijkt ook in Spanje de steun voor Guaidó geluwd. Spanje wil zelfs geen asielprocedure opstarten voor oppositieboegbeeld Leopoldo López, die naar zijn ambassade in Caracas is gevlucht.

Alles wijst erop dat niet alleen de Venezolaanse bevolking, maar ook de internationale gemeenschap het Guaidó kwalijk beginnen te nemen dat hij te veel tegen de VS aanschurkt en zich te veel gedraagt als een marionet van Trump. Vrienden en vijanden van president Maduro waarschuwen voor geweld in Venezuela. Ze vrezen voor een catastrofe, want er zouden miljoenen chavistas klaarstaan om de wapens op te nemen en hun revolutie te verdedigen. Misschien is dat wel Guaidó's grootste inschattingsfout.