Saulius Skvernelis

Litouwse premier kondigt ontslag aan na verlies presidentsverkiezingen

De eerste minister van Litouwen, Saulius Skvernelis, stapt in juli op. Dat heeft hij aangekondigd nadat hij zondag verslagen is bij de presidentsverkiezingen. Het is de politieke nieuwkomer Gitanas Nauseda die op kop staat, blijkt uit voorlopige resultaten.

Met 83 procent van de stemmen geteld, haalt Nauseda 31,18 procent. De politieke nieuweling zal het in de tweede ronde op 26 mei opnemen tegen de conservatieve ex-minister van Financiën, Ingrida Simonyte. Zij kreeg 27,16 procent van de stemmen achter zich. Skvernelis staat met 22,26 procent op de derde plaats.

"Dat ik er niet in geslaagd ben om de tweede ronde te halen, weerspiegelt de waardering van mij als politicus", verklaarde Skvernelis op televisiezender LRT. "Als politicus aanvaard ik die beoordeling en moet ik deze beslissing nemen." Hij verduidelijkte dat hij in juli zijn ontslag bij de regering zal indienen.

De campagne van de presidentsverkiezingen werd gedomineerd door het probleem van de groeiende kloof tussen arm en rijk. Die wordt in Litouwen steeds groter, ondanks de stevige groei in het land. De drie favorieten lieten weten dat ze dat probleem willen aanpakken.

De 54-jarige Nauseda, die vroeger raadgever was van een zakenbank, kon de kiezers overtuigen als onafhankelijke president die boven de politieke ruzies staat.

In Litouwen voert de president niet de dagelijkse politieke macht uit, maar is hij verantwoordelijk voor het buitenlandse beleid en neemt hij deel aan de Europese toppen. Hij of zij benoemt de ministers, rechters, legerchefs en topmannen van de centrale bank, maar meestal moet hij daarvoor de toestemming van de premier of het parlement krijgen.

Alle presidentskandidaten zijn overtuigde voorstanders van de Europese Unie en de NAVO, die ze beschouwen als een dekking tegen buurland Rusland.