Vrouwen op een mars in Bogota naar aanleiding van de Internationale dag voor de eliminatie van geweld tegen vrouwen. AP2009

Moederdag in Colombia: het trieste hoogtepunt van het geweld tegen vrouwen

Moederdag is een reden tot feesten, maar in Colombia is de dag berucht omdat hij geweld en de dood met zich meebrengt. Zondag komen families samen, worden er enorme hoeveelheden bloemen en alcohol gekocht, en zitten de restaurants afgeladen vol. Maar in Colombia is Moederdag ook een van de meest gewelddadige dagen van het jaar, en de slachtoffers zijn vooral vrouwen thuis.  

Historisch gezien is er een piek in het huiselijk en seksueel geweld in Colombia rond en op Moederdag, net als in het aantal moorden.

Het aantal mensen dat vermoord werd in Colombia in de aanloop naar en op Moederdag gaat de laatste drie jaar in stijgende lijn. Volgens het Nationaal Instituut voor Wetsgeneeskunde en Forensische Wetenschap, werden er vorig jaar in totaal 126 mensen vermoord in het weekend van Moederdag - de vrijdag, zaterdag en zondag. In 2017 waren dat er 121, in 2016 'slechts' 114.

Op een gemiddelde dag werden er vorig jaar 34 mensen vermoord in Colombia, een land met een bevolking van zo'n 50 miljoen mensen.

"Moederdag is een van de dagen waarop het meeste geweld tegen vrouwen plaatsvindt in Colombia, en uit de cijfers blijkt dat op die dag ook het geweld tegenover mannen toeneemt", zei Ana Guezmes Garcia, het hoofd van het Vrouwenagentschap van de Verenigde Naties in Colombia. 

Vrouwen nemen deel aan een mars op de Internationale dag voor de eliminatie van geweld tegen vrouwen in Bogota, de hoofdstad van Colombia.

Macho-cultuur

Aan de basis van het geweld tegen vrouwen ligt in Colombia, net als in veel andere Centraal- en Zuid-Amerikaanse landen, de overheersende macho-cultuur.

"Het machismo kwetst en doodt vrouwen, maar ook mannen en de samenleving in haar geheel. Controle en macht over vrouwen door mensen die hen nabij staan, wordt jammer genoeg uitgedrukt door geweld", zo zei Guezmes Garcia aan het persagentschap Reuters.

Om het geweld tegen te gaan, heeft de regering deze week een campagne gelanceerd op sociale media, een campagne waarin ze de mensen oproept om het feest vreedzaam te vieren en zondag respect te tonen voor vrouwen.  

"Gevechten, huiselijk geweld en agressie onder familieleden zijn de gedragingen die het meest voorkomen tijdens het vieren van Moederdag. Laat ons deze realiteit veranderen" tweette het ministerie van Justitie, dat de hashtag #MamáNosNecesita (Mama heeft ons nodig) in het leven riep. Minister van Justitie Gloria María Borrero Restrepo tweette: "In 2018 waren er 126 doden op Moederdag. Laat ons deze cijfers veranderen en onze moeders geluk aanbieden op deze dag."

De campagne om het grote publiek meer bewust te maken van de problematiek, heeft de hulp ingeroepen van plaatselijke beroemdheden, acteurs en schoonheidskoninginnen, die videoboodschappen op sociale media hebben gepost. 

"Onze moeders, we moeten hen met hart en ziel beschermen", zei miss Colombia, Gabriela Tafur, in een video.

Drank en macho's

Volgens Cristina Velez, de verantwoordelijke voor sociale integratie in Bogota, wordt het geweld op Moederdag vooral aangewakkerd door een combinatie van mensen die te veel drinken en de macho-cultuur. 

"Als men de gevallen van geweld bekijkt, of de redenen of de rechtvaardigingen die de agressoren soms geven, heeft het te maken met hun onvermogen om hun emoties te uiten, en ook, uiteraard, met een negatief beeld van vrouwen", zei Velez. 

Velez zei dat bewustmakingscampagnes onder leiding van het kabinet van de burgemeester van Bogota, geholpen hebben om het aantal gevallen van moord en geweld tegen vrouwen in Bogota op Moederdag terug te dringen van 118 aangiften van geweld tegen vrouwen in 2017 naar 89 in 2018.

In de Colombiaanse steden staat in zo'n twee van de vijf huishoudens een alleenstaande moeder aan het hoofd, en als de hele familie en de afwezige vader samenkomen op Moederdag, breken er makkelijk ruzies uit over betalingen van alimentatie voor de kinderen en andere meningsverschillen. 

"Als mensen drinken, komen niet opgeloste conflicten binnen families naar boven", zei Velez aan de Thomson Reuters Foundation.  

Een vrouw brandt kaarsjes op de Internationale dag voor de eliminatie van geweld tegen vrouwen. AP2006