Video player inladen ...

Duizenden migranten leven nog altijd in "de hel van Lesbos": "We worden in de steek gelaten door Europa"

Ze zijn met meer dan 4.700, de vluchtelingen en migranten die in het beruchte vluchtelingenkamp Moria op het Griekse eiland Lesbos verblijven. Ze wachten er maandenlang op een beslissing over hun asielaanvraag. De ploeg van het verkiezingsprogramma "Iedereen kiest" werd er uitzonderlijk toegelaten en zag in welke erbarmelijke omstandigheden de mensen er moeten leven.  Intussen is de lokale bevolking de situatie beu en voelen velen zich in de steek gelaten door Europa.

In de aanloop naar de verkiezingen van 26 mei gaat "Iedereen Kiest" twee weken lang op zoek naar de mensen en de verhalen achter cijfers en statistieken. Vandaag houden we halt op het Griekse eiland Lesbos, een hotspot voor duizenden vluchtelingen die via de Middellandse Zee de oversteek maken naar Europa. Hoe moet de Unie omgaan met haar buitengrenzen? We hebben er vanavond over gedateerd in "Iedereen kiest" om 22 uur op Eén, met Maggie De Block (Open VLD), Theo Francken (N-VA), Gerolf Annemans (Vlaams Belang) en Ivo Belet (CD&V). Herbekijk het integrale debat onderaan deze pagina.

Ze waren met meer dan een miljoen, de vluchtelingen die in 2015 naar Europa trokken. Vaak in kleine opblaasbootjes op zee, vooral van Syrië richting de Griekse eilanden en Italië. De schrijnende beelden van vluchtelingen die de oversteek naar Europa niet haalden en dood aanspoelden op de stranden, staan op de netvliezen gebrand. Zij die het wel haalden, werden met duizenden opgevangen in geïmproviseerde vluchtelingenkampen waar de leefomstandigheden vaak onmenselijk waren.

De hel van Lesbos

Een van die vluchtelingenkampen is het beruchte kamp Moria op Lesbos. De voorbije jaren werd deze plek omschreven als “de hel van Lesbos” en toen we er een unieke inkijk kregen, begrepen we waarom.

Ondanks het feit dat er nu 92 procent minder mensen naar  Europa komen dan in 2015, zit het kamp nog altijd overvol. Ze zijn met meer dan 4.700, hoewel er maar plaats is voor 3.000 mensen. En volgens de kampdirecteur die ons rondleidt loopt dat aantal vaak serieus op. In 2015 verbleven ze er met meer dan 10.000.

Hoewel het niet de bedoeling is dat mensen er lang blijven, ontmoeten we enkele jonge Afghanen die er al negen maanden wachten op het resultaat van hun asielaanvraag. Ze wonen met drie mannen in een tentje van twee meter op twee.  Het dak is van karton en het regent binnen. Overal waar we komen in het kamp ruiken we urine, zien we uitwerpselen en krioelt het van het ongedierte.

Overal waar we komen ruiken we urine, zien we uitwerpselen en krioelt het van het ongedierte

Video player inladen ...

In Moria verblijven er ook heel wat zwangere vrouwen. In zes maanden tijd werden er meer dan twintig baby's geboren. De meeste vrouwen in Moria zijn verkracht. Een vrouw vertelt ons over haar trauma. "Iedere nacht heb ik zware nachtmerries. Ik zou mezelf willen doden.” Ze leeft er, samen met andere alleenstaande vrouwen en niet-begeleide minderjarigen in een andere sectie van het kamp met iets meer comfort.

We worden rondgeleid in een klein huisje, bedoeld voor drie personen. Ze wonen er momenteel met 18. “Deze overbevolkte situatie zorgt regelmatig voor spanningen”, horen we van een medewerker van het kamp.

Video player inladen ...

Geen cruiseschepen meer

Die spanningen zijn niet alleen in het kamp te voelen, maar ook bij de plaatselijke bevolking van Lesbos. “Sinds de vluchtelingen hier zijn toegekomen, hebben we het moeilijk.” Aan het woord is Maria. Ze baat een restaurant uit op Lesbos, maar heeft nog amper klanten. De migratiestroom heeft ervoor gezorgd dat het vakantie-eiland omgevormd werd tot een hotspot voor vluchtelingen. Cruiseschepen stoppen niet meer en veel toeristen blijven weg. “Mijn omzet is met zeker 60 procent gedaald.”

Sinds de vluchtelingen hier zijn toegekomen, hebben we het moeilijk. 

Maria had nooit verwacht dat de vluchtelingen, vier jaar na de grote instroom, nog steeds het ritme zouden bepalen op het eiland. “In het begin hielpen we hen, maar vanaf het moment dat de hulporganisaties verschenen en de rechten van de vluchtelingen begonnen te verdedigen, werden onze rechten aangetast.”

Video player inladen ...

Een kruis voor de vluchtelingen

Ook Alexandros Koutsantonis, voorzitter van de extreemrechtse Beweging van Vrije Burgers, voelt dit zo aan. De beweging plaatste onlangs een groot kruis op een heuvel langs de kust. Dat moet aan bootvluchtelingen duidelijk maken dat ze de Grieken en hun religie moeten respecteren. Want respect voor de plaatselijke bevolking en hun religie is er, volgens Maria en Alexandros, nu onvoldoende. “In het algemeen heerst er angst”, horen we.

Willen ze mensen in nood dan niet helpen, vragen we. “Dat hebben we gedaan, maar het is genoeg geweest. Nu is het tijd om grenzen te stellen. Gaan hier 10.000 vluchtelingen blijven op een bevolking van 50.000 Grieken? Wat moeten ze doen? Hier als verschoppelingen blijven in een gevangenis? Neem ze mee naar België, geef ze werk, dat hebben we hier niet, dit is een klein eiland.”

En Europa? “Europa helpt niet. Europa zegt: ze zitten daar goed bij jullie, hou ze maar, we sturen wel wat geld. En het geld verdwijnt en de mensen lijden.”

Europa helpt ons niet. Europa zegt: ze zitten daar goed bij jullie, hou ze maar, we sturen wel wat geld

Video player inladen ...

Bekijk hieronder de volledige reportage:

Video player inladen ...

Bekijk het integrale debat over migratie met Maggie De Block (Open VLD), Theo Francken (N-VA), Gerolf Annemans (Vlaams Belang) en Ivo Belet (CD&V) uit "Iedereen kiest" hier:

Video player inladen ...