David Stahle bewondert de moerascipressen langs de Black River in North Carolina. Dan Griffin

Boom van 2.624 jaar oud ontdekt in bos in North Carolina

In de Amerikaanse staat North Carolina hebben wetenschappers een van de oudste bomen ter wereld ontdekt. De boom, een moerascipres, is minstens 2.624 jaar oud en maakt deel uit van een groep moerascipressen die allemaal een gezegende leeftijd bereikt hebben.

In de jaren 80 raakte David Stahle, professor geowetenschappen aan de University of Arkansas in Fayetteville, gefascineerd door het bestaan van oeroude bomen. In de jaren 80 beschreef hij in het vakblad Science hoe in het moerasgebied langs de kilometerslange Black River in North Carolina bomen tot 1.700 jaar oud stonden. Het leidde ertoe dat de organisatie Nature Conservancy duizenden hectares bos aankocht om de bomen te beschermen.

Stahle was ervan overtuigd dat er nog meer en nog oudere bomen in het gebied stonden en zette zijn onderzoek verder. De meest recente ontdekking deden Stahle en zijn collega's in Three Sisters Swamp, een zone die tot nog toe niet bestudeerd was. Het gaat om een groep moerascipressen (Taxodium distichum). Van een van hen, een boom met de illustere code BLK227, bedraagt de leeftijd minstens 2.624 jaar.

Dat maakt de moerascipres in kwestie de op vier na oudste nog levende individuele boom ter wereld. Om even te situeren: de boom zag het levenslicht rond 605 voor Christus, de tijd dat Nebukadnezar II koning van Babylon werd. Een andere moerascipres, BLK232, kon worden gedateerd op minstens 2.088 jaar oud, rond 70 voor Christus, de periode waar de Egyptische koningin Cleopatra geboren werd.

Wat vertellen jaarringen over het klimaat?

Stahle kon de leeftijd van de bomen bepalen door dendrochronologie, de studie van de jaarringen van bomen, en koolstofdatering. Om de jaarringen te bestuderen zonder de bomen te beschadigen, werd met een speciale boor een kernstaaltje genomen. Op die manier konden de onderzoekers de jaarringen tellen en onderzoeken.

Onderstaand filmpje toont het onderzoek van David Stahle en zijn collega's in Three Sisters Swamp:

De moerascipressen zijn niet alleen speciaal door hun leeftijd, ze zijn ook wetenschappelijk relevant. De jaarringen kunnen iets vertellen over het klimaat in North Carolina in de afgelopen 2.500 jaar. De dikte van die ringen is namelijk anders in droge of natte jaren en in warme of koude jaren. De jaarringen van BLK227 en BLK232 getuigen zo van periodes van droogte en extreme regenval in koloniale en prekoloniale tijden.

Bovendien is het ook opvallend dat het oude bos vandaag de dag nog steeds bestaat. "Moerascipressen zijn heel waardevol vanwege hun hout en ze zijn op grote schaal gekapt,” zegt David Stahle. “Veel minder dan 1 procent van de oorspronkelijke moerascipres-bossen hebben het overleefd."

Nog oudere bomen?

De onderzoekers hebben nog maar van 110 bomen de leeftijd kunnen bepalen, en dat terwijl er tienduizenden bomen staan. Het is dus niet alleen mogelijk, maar ook heel waarschijnlijk dat er nog minstens even oude bomen in het moerasgebied staan. Misschien zelfs ouder.

Het etiket "oudste nog levende individuele boom ter wereld" kleeft momenteel op een pijnboom van 4.845 jaar oud in de White Mountains, in de Amerikaanse staat Californië.

Meer lezen?

Meest gelezen