Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Saudische tankers "zwaar beschadigd door sabotage" vlak bij de Perzische Golf

Bij het incident gisteren aan de ingang van de Perzische Golf hebben twee Saudische tankers zware schade opgelopen. De spanningen in de regio lopen met de dag verder op, net als de militaire opbouw. Voor het eerst sinds lang is er echter nu een aanval geweest op schepen en dat kan grote gevolgen hebben.

Gisteren maakten de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) bekend dat er "sabotage" was gepleegd tegen een aantal schepen voor de kust van al-Fujairah, een van de zeven Emiraten.     

 Daar was lang onduidelijkheid over, omdat het incident eerst ontkend werd, maar vandaag heeft Saudi-Arabië bevestigd dat twee van zijn olietankers "ernstige schade hebben opgelopen bij sabotage". 

Opvallend daarbij is dat Iran meteen de incidenten "onrustwekkend" heeft genoemd en oproept om een internationaal onderzoek in te stellen.

Nochtans kwam het nieuws over de incidenten eerst van pro-Iraanse media in Libanon die het verkeerdelijk hadden over tankers die ontploft waren in de haven van Fujairah.

Fujairah: klein, maar erg belangrijk

Fujairah kent u misschien nog als het kleine Arabische staatje waar tijdens de Golfoorlog van 1991 Belgische mijnenvegers bevoorraad werden. Het is het enige van de zeven Verenigde Arabische Emiraten dat niet aan de Perzische Golf ligt, maar er net buiten aan de Indische Oceaan en dat maakt het ministaatje erg belangrijk. (Lees verder onder de foto).

(Oranje stippellijn: pijpleiding van Abu Dhabi naar Fujairah)

Zo is daar een grote olieterminal en enorme opslagtanks gebouwd aan de open zee die verbonden zijn met de olievelden van andere emiraten zoals Abu Dhabi en Dubai. Op die manier kunnen die een deel van hun olie uitvoeren buiten de smalle zeestraat van Hormuz om. Die zeestraat is al meer dan overvol met tankers, maar dreigt bovendien telkens opnieuw afgesloten te worden voor grote tankers als er een crisis dreigt in de toch al woelige regio. 

Het is dus wellicht niet toevallig dat diegenen die achter de aanvallen op de schepen zitten, juist de wateren van Fujairah hebben uitgekozen. Meteen zit er wereldwijd de schrik in dat de enorm belangrijke uitvoer van olie en aardgas uit de Perzische Golf verstoord zou kunnen worden. 

Wie heeft belang bij die aanvallen?

Het is niet duidelijk wie er achter de aanvallen op schepen van gisteren zit. Opvallend is dat Iran die aanvallen meteen als "onrustwekkend" heeft veroordeeld en een internationaal onderzoek heeft gevraagd. Nochtans heeft Teheran zich eerder verdacht gemaakt door te dreigen dat als het door Amerikaanse sancties geen olie meer kan uitvoeren -wat VS-president Donald Trump nu net wil realiseren- dat andere landen in de Golf dan ook geen olie meer zouden kunnen uitvoeren. (Lees verder onder de foto).

Het Amerikaanse vliegdekschip Abraham Lincoln bij een vorige missie in de Perzische Golf.

Dat lijkt op een dreiging om de zeestraat van Hormuz af te sluiten. Dat zou zelfs niet zo moeilijk zijn, want de Iraanse Pasdaran (Revolutionaire Wachten) kunnen met kleine aanvalsboten en moderne raketten van Chinese makelij de scheepvaart in de erg smalle zeestraat verstoren. 

Nadeel daarvan is dat dat meteen tot een oorlog met de Verenigde Staten en diens bondgenoten zou leiden. Dat is niet eens zo ver gezocht, want op de einde van de Golfoorlog met Irak eind de jaren 80 raakten de VS en Iran al slaags in de Golf en de Straat van Hormuz. Dat conflict eindigde met het per ongeluk neerschieten van een Iraans passagiersvliegtuig door Amerikaanse raketten waarbij 290 onschuldige mensen zijn omgekomen.

Niemand wil oorlog, maar...

Als het zo ver komt, zou de VS met veel vuurkracht in de vorm van marineschepen, strategische bommenwerpers, raketten en wellicht ook de inzet van "special forces" de militaire infrastructuur van Iran aan de Straat van Hormuz vernietigen, maar wellicht ook veel burgerlijke infrastructuur met opnieuw burgerdoden tot gevolg. (Lees verder onder de foto).

Iran weet dat het die strijd niet kan winnen, het strategische belang van de Golf voor de VS is te groot, veel groter dan Vietnam of Afghanistan. Bovendien zouden ook andere landen -als bijvoorbeeld China dat erg afhankelijk is van energie uit de Perzische Golf- Iran niet steunen als dat de olietoevoer zou willen afsluiten. (Lees verder onder de foto).

Een Iraans marineschip oefent met nieuwe raketten nabij de Straat van Hormuz.

De (relatief) gematigde Iraanse president Hassan Rouhani staat in eigen land erg zwaar onder druk van de meer radicale politici. Die verwijten hem dat zijn nucleaire akkoord uit 2015 niet de beloofde "gouden jaren" bevrijd van economische sancties gebracht hebben. Rouhani staat dus nationaal en internationaal met de rug tegen de muur en zou de controle over zijn land en strijdkrachten kunnen verliezen. 

Anderzijds moeten we voorzichtig zijn met steeds naar Iran of de pro-Iraanse sjiitische bondgenoten in Libanon (Hezbollah), Syrië (Assad), Irak of Jemen (Houthi's) te wijzen. Iran en onder meer Saudi-Arabië vechten via hun bondgenoten in die landen overigens al langer een bitsig conflict uit en het is niet uitgesloten dat sommige partijen zouden aansturen op een directer conflict, op voorwaarde dan wel dat ze de VS daarin bijvoorbeeld zouden kunnen meesleuren. 

Tenslotte is ook niet uit te sluiten dat niemand oorlog wil, maar dat door de militaire opbouw en de groeiende spanningen een escalatie uit de hand kan lopen. Hoeveel oorlogen zijn er zo in het verleden al niet op eigen dynamiek gestart?

Fujairah bezit een van de grootste parken ter wereld met olietanks