BE-alert-mail over legionella­besmetting rondgestuurd naar zo'n 20.000 mensen in en rond Gent 

Inwoners die in en rond Gent wonen, hebben via BE-alert een nieuwsbrief via mail gekregen over de legionellabesmetting in de regio. "Via de lokale besturen hoorden we dat er veel vragen waren over de besmetting, zeker na het overlijden van gisteren", zegt Joris Moonens van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. In Gent werd de e-mail naar zo'n 17.000 inwoners gestuurd, in Evergem naar zo'n 2.500.

In Gent en Evergem is er een BE-alert-nieuwsbrief rondgestuurd over de legionellabesmetting. Het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid stelde de brief op en de lokale besturen stuurden hem rond naar iedereen die geregistreerd staat bij BE-alert. "We kregen via de besturen veel vragen, zeker na het overlijden gisteren. Om even op een rijtje te zetten wat we al weten en nog niet weten hebben we de brief opgesteld", zegt Joris Moonens van het Agentschap. 

In de brief staan een aantal vragen en antwoorden, denk aan: "Wat is legionella en hoe word je ziek?", "Waar werden mensen ziek?", "Wat is de bron?" of "Wanneer stopt de uitbraak?". Ook via bijvoorbeeld de Stad Gent of sociale media worden er updates gepubliceerd. Er is ook een speciaal telefoonnummer (09 210 10 10) waarnaar mensen kunnen bellen met vragen.

"Sinds gisterenvoormiddag zijn er geen nieuwe patiënten meer bij gekomen. Dat is toch hoopvol", laat Moonens nog weten. 

Joeri De Maertelaere, burgemeester in Evergem (N-VA), bevestigt dat er inderdaad veel vragen komen over de legionellabesmetting. "Het leeft heel erg, we krijgen veel reacties. Dus we proberen ervoor te zorgen dat er geen paniek is bij de mensen. We merken dat mensen veel duiding nodig hebben."

BE-alert: krijg een sms, e-mail of oproep in geval van een noodsituatie

BE-alert is een alarmsysteem waarmee de overheid de burgers kan verwittigen in een noodsituatie. Dat gebeurt via sms, een gesproken bericht via een vaste telefoonlijn of e-mail. 

Een burgemeester, gouverneur of minister activeert Be-alert, om een bericht uit te sturen naar iedereen waarop de noodsituatie impact heeft. Een alarmbericht kan bijvoorbeeld zijn dat je ramen en deuren gesloten moet houden.

BE-alert heeft een behoorlijke capaciteit: er kunnen 10.000 mails en 100 sms’en per seconde verstuurd worden, en 600 gesproken oproepen tegelijkertijd.

Op verwittigd te worden, moet je eerst inschrijven via de website. Al kan je ook een sms ontvangen zonder in te schrijven, als je in de buurt van de noodsituatie bent.

Lees hieronder de integrale mail:

Beste inwoner van Gent,

Met deze nieuwsbrief willen we u graag de laatste stand van zaken geven over de besmettingen met legionella (veteranenziekte) in Evergem en de Gentse Kanaalzone. We willen ook ingaan op een aantal vragen en bezorgdheden die we hebben opgevangen van omwonenden. De informatie in deze nieuwsbrief is gebaseerd op de expertise en het onderzoek van de artsen en milieudeskundigen van het Agentschap Zorg en Gezondheid van de Vlaamse overheid.

Wat is legionella en hoe word je ziek?

Legionella is een longontsteking die veroorzaakt wordt door de legionellabacterie. Deze bacteriën bevinden zich in de bodem en in water, meestal in kleine aantallen, die geen gevaar vormen. De legionellabacterie vormt pas een probleem als ze zich heeft kunnen vermenigvuldigen. Dit gebeurt vooral in stilstaand water met een temperatuur tussen 20 en 50 graden. Besmetting ontstaat door inademing van zeer kleine, besmette waterdruppeltjes die verneveld worden. Je kunt niet besmet raken door het drinken van water. De ziekte is niet overdraagbaar van de ene persoon op de andere. Ook huisdieren kunnen niet besmet worden.

Hoeveel mensen zijn er nu ziek, en wie zijn ze?

Momenteel, op maandag 13 mei, zijn er 16 mensen besmet geraakt met legionella. De patiënten variëren in leeftijd tussen de 25 en 90 jaar, met een gemiddelde van 59 jaar. Zes van hen zijn ouder dan 65, negen hebben een chronische ziekte of een verminderde weerstand. Dit bevestigt dat vooral oudere of verzwakte mensen gevoeliger zijn voor de ziekte. Legionella komt uiterst zelden voor bij kinderen.

Waar werden mensen ziek?

Zeven van de 16 patiënten wonen in Evergem en nog twee wonen aan de grens in Oostakker. Dat blijft erop wijzen dat de bron van de besmetting in de buurt van Evergem (zuidelijke kanaalzone) gezocht moet worden.

Er zijn ook een paar mensen die wat verderaf wonen, die ziek geworden zijn. Van sommige van hen weten we dat zij zich soms ook naar Evergem verplaatsen (vb. voor werk).

Een precieze wijk, zone of straten afbakenen waar de besmetting gebeurd is, kunnen we niet doen. 

Gezien de grote verschillen in leeftijd en profiel van de patiënten, is het wel zo goed als zeker dat de besmettingen niet in een woning of zelfs in een ander gebouw hebben plaatsgevonden. Daarvoor hebben die mensen te weinig raakvlakken (ze bezoeken niet dezelfde sportclub, niet hetzelfde winkelcentrum enzovoort).

Het lijkt erop dat de zieke mensen ergens in de open lucht in contact gekomen zijn met de bacterie. Vandaar dat de Vlaamse overheid de bron in de eerste plaats zoekt in de zogeheten “koeltorens” van de industrie in de (vooral zuidelijke) Gentse Kanaalzone. Vanuit zo’n koeltoren kan een waternevel met de legionellabacterie ergens neergeslagen zijn.

Wat met de bron, is die er nog en waar?

De patiënten die in het weekend werden opgenomen in het ziekenhuis, zijn later ziek geworden dan de eerste groep patiënten. Dat kan er op wijzen dat de bron van de besmetting nog niet verdwenen is. Zorg en Gezondheid zal de komende dagen nauwgezet blijven opvolgen of er nog nieuwe patiënten bijkomen, en wanneer zij ziek geworden zijn.

Ook het onderzoek naar de mogelijke locatie van die bron gaat verder. De afgelopen dagen liet Zorg en Gezondheid waterstalen afnemen in de koeltorens van 17 bedrijven. Omdat de bacterie eerst moet kunnen groeien in zo’n waterstaal, zal het tot volgende week maandag (20 mei) duren eer er resultaten zijn van die stalen.

Dergelijke bedrijven moeten sowieso meerdere keren per jaar legionellametingen doen en ook die resultaten werden opgevraagd. Van nog twee andere bedrijven worden deze week stalen genomen. De bedrijven werken overigens zeer goed mee aan dit onderzoek.

Ook onderzoekt Zorg en Gezondheid samen met de gemeentes of er nog andere dergelijke koeltorens of vernevelingsinstallaties die onderzocht moeten worden.

Zorg en Gezondheid zal de komende dagen de patiënten nog verder bevragen om op zoek te gaan naar locaties die ze met elkaar gemeenschappelijk hebben. Er is momenteel dus nog geen enkele aanwijzing waar de bron van de besmetting precies ligt. Maar Zorg en Gezondheid is er wel zeker van dat het niet in een woning, school of ander gebouw is.

De kans blijft groot dat precieze bron van deze besmetting nooit achterhaald zal worden. Dat is meestal zo bij een legionellabesmetting. De besmettingsbron kan alweer verdwenen zijn op het moment dat je die locatie onderzoekt.

Wanneer stopt zo’n uitbraak?

Dat valt niet te voorspellen. Nu is het vooral afwachten of er de komende dagen nog patiënten bijkomen die op een nog latere datum ziek geworden zijn.

Wat kan ik doen om mij te beschermen?

Preventief kan je niets doen. We willen benadrukken dat de kans dat je ziek wordt sowieso klein is, ook al zou de besmettingsbron nog niet verdwenen zijn. Zelfs als je in contact komt met de bacterie en die inademt, dan nog zullen de meeste mensen er niet ziek van worden. Binnen blijven is helemaal niet nodig. Aangezien de bron van de besmetting ook niet in een woning zit, is het veilig om het water van de kraan te gebruiken zoals altijd, om te drinken, douchen, wassen, voor waterspelletjes met de kinderen, etc.

Krijg je koorts, ben je kortademig en moet je hoesten, ga dan langs bij je huisarts. De huisartsen in de regio zijn verwittigd en zijn extra aandachtig voor de symptomen van legionella.

Waar kan ik terecht met mijn vragen?

Op onze website en de website van het Agentschap Zorg en Gezondheid vind je de laatste stand van zaken en zullen updates verschijnen zodra er meer nieuws is.

Heb je nog vragen, dan kan je ook terecht bij de informatiedienst van de Stad Gent: Gentinfo, op 09 210 10 10. 

Met vriendelijke groeten,

Stad Gent