Zijn de vlaaien van Pieter Bruegel de Oude van Aalst?

De website Streekproduct.be heeft onderzocht of de vlaaien op het schilderij "Nederlandse spreekwoorden" van Bruegel de Aalsterse vlaaien zijn. Volgens onderzoekers van de site is dat niet ondenkbaar.

Vlaaien op het dak

Onderzoekers, waaronder vlaaienkenners en geschiedkundigen, hebben onderzocht of de vlaaien op het schilderij "Nederlandse spreekwoorden" de echte zijn van Aalst. Pieter Bruegel de Oude schilderde verschillende vlaaien op het dak links bovenaan. De schilder was getrouwd met een vrouw die afkomstig was van Aalst, hijzelf was van het Pajottenland (vlakbij Aalst dus). Maar Limburgers en Lierenaars denken ook hun eigen vlaaien te herkennen op het schilderij.

"We vinden de vlaaien terug op de schilderijen en in de teksten van Bruegel.  Bovendien vinden we ook recepten terug. We gingen op zoek naar de recepten in de kookboeken uit die tijd. Sommige recepten lijken meer op de Aalsterse vlaai, de andere lijken dan meer op het "Lierse Vlaaike", maar er zijn ook gelijkenissen met de Limburgse vlaai", zegt Jo Van Caenegem van VLAM, het Vlaams Centrum voor Agro -en Visserijmarketing.

Pruimen in Lier

Maar wat is er zo speciaal aan de Lierse vlaaien? "We weten dat de Lierenaars vroeger een bijnaam hadden. Dat waren de "vlaaienbakkers" of "vlaaieneters", en men denkt dat zij eerder pruimenvlaaien bakten. Dat waren taarten met een gedroogde pruimenvulling. In de 19e eeuw hebben ze dan de kleine vlaaien gecreëerd en die zijn het bekendst geworden. Maar wij denken toch dat qua uiterlijk dat vooral de korst het meeste lijkt op de voorbeelden in de schilderijen van Bruegel de Oude."

Bakkemoezevlaai uit Limburg

De Limburgers blijken toch ook redenen te hebben dat het om vlaaien uit Limburg zou kunnen gaan. Hun voornaamste argument is dat de vlaaien een taartkorst hebben. Er zijn bleke en donkere vlaaien op de schilderijen van Bruegel. Dat soort vlaaien vind je ook terug in Limburg. Zoals de "Bakkemoezevlaai", een taart met gedroogde peren. Die taart lijkt sterk op de donkere vlaai bij Bruegel, en de bleke is dan een gewone crèmevlaai.

"Vlade", "vla", "flan"

"Het recept van de vulling dat we kunnen lezen in de kookboeken van toen lijkt toch wel het meest op de Aalsterse vlaai. Dat heet dan "vlade" of "vla" en wat later "flan" geworden is. Dat is een vulling op basis van melk, gebonden met eieren, een beetje bloem en kruiden toegevoegd. Ook soms peperkoek, kandijsiroop en veel kruiden om de kleur te geven", besluit Van Caenegem.