Als Belg stemmen in Australië, hoe doe je dat? 

Morgen kiezen de Australiërs een nieuw parlement. Net zoals hier is er stemplicht. Dat geldt ook voor Belgen die geëmigreerd zijn naar dat land. Meer nog: de verkiezingen beslissen ook mee over de toekomst van een Australisch politicus met roots in de Oostkantons: minister van Financiën Mathias Cormann. 

Ik ben 39 en dit weekend mag ik voor het eerst gaan stemmen - in mijn nieuwe thuisland Australië. Sinds we zes jaar geleden van België naar Perth verhuisden, hebben we al vijf verschillende premiers gehad. En bij de federale verkiezingen dit weekend mag ik mee beslissen of Scott Morrison van de Liberals aanblijft, of Australië met Laborleider Bill Shorten de zesde premier in evenveel jaar tijd krijgt. Die snelle opeenvolging van premiers heeft vooral te maken met interne partijruzies, waardoor het vertrouwen van de Australiërs in de democratie een dieptepunt kent. 

De hoofdthema’s van de verkiezingen zijn de economie, migratie en het klimaat. Volgens de Liberals is Labor niet te vertrouwen met geld. Beide partijen nemen een streng standpunt in over migratie. Wat het klimaat betreft, zitten de Liberals gewrongen tussen steun voor de industrie en bescherming van het milieu, terwijl Labor wel duidelijk doelstellingen naar voren schuift om het klimaat te beschermen, bijvoorbeeld met het streefdoel om tegen 2030 de helft van alle auto's elektrisch te hebben.

Ondanks de opmars van een rist kleine partijen, focust de campagne zich in hoofdzaak op de traditionele tweespalt tussen Liberals en Labor. Het is een campagne met presidentiële allures, waarbij de Australiërs voor de keuze gesteld worden: verder gaan met Scott Morrison, of na drie legislaturen in de oppositie, Labor met Bill Shorten aan de macht brengen. 

"Blood, sweat and tears"

De campagne heeft beide partijleiders letterlijk zweet en tranen gekost. Sinds de start van de verkiezingscampagne, vijf weken geleden, hebben Morrison en Shorten het hele land doorkuist in een ontzagwekkend tempo. En Australië is een groot land. De kilometerteller na vijf weken campagne voeren, loopt makkelijk op tot 40.000 kilometer – per partij. 

Tranen waren ook. Morrison werd emotioneel toen hij vertelde over zijn schoonbroer, in het kader van zijn aangekondigde gehandicaptenbeleid. Shorten moest zijn tranen bedwingen toen hij vertelde over zijn overleden moeder, nadat een krant haar nagedachtenis door het slijk had gehaald.

Premier Scott Morrison en zijn uitdager Bill Shorten: een handdruk, maar het gaat er stevig aan toe. Copyright News Corp Australia

De media is hier meer gepolariseerd dan in België en houdt er een ver van geheime politieke agenda op na. Kranten en televisiezenders bekennen letterlijk kleur, niet alleen in opiniestukken, maar ook in nieuwsartikels. Deze week nog hakte een tv-presentatrice van Studio 10 stevig in op een aantal beleidsplannen van Labor en zei dat wanneer de partij aan de macht zou komen, dat "het einde van het leven zoals we het kennen" zou betekenen. Ook al gaf ze compleet verkeerde informatie over de zogenoemde Laborvoorstellen, haar medepresentatoren lieten haar razen zonder in te grijpen. 

Wel ingewikkeld systeem

Als nieuwbakken Australiër heb ik me de voorbije weken niet alleen beziggehouden met het volgen van de politieke debatten. Ik heb ook moeten leren hoe ik straks mijn stem moet gaan uitbrengen voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers, en voor een deel van de Senaat. Dat proces verloopt helemaal anders dan in België.

Ook al heeft Australië stemplicht, je moet er zelf voor zorgen dat je als kiezer geregistreerd bent. Een oproepingsbrief krijg je niet. Je stapt op de dag van de verkiezingen het stembureau binnen (en in tegenstelling tot in België kan je kiezen uit verschillende locaties) waar je naam van de lijst met kiezers wordt afgevinkt. Ook opvallend: een identiteitsbewijs tonen, hoeft niet. Nog opvallender: uit onderzoek door de Australian Electoral Commission blijkt dat er amper fraude wordt gepleegd door kiezers die meerdere keren gaan stemmen in verschillende bureaus.

Ook al heeft Australië stemplicht, je moet er zelf voor zorgen dat je als kiezer geregistreerd bent

Stemmen gaat nog altijd manueel met potlood, maar als je wil mag je ook je eigen pen meebrengen. In plaats van een bolletje te kleuren, moet je hier goed kunnen tellen en nummeren. Voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers valt dat nog mee. Je hebt per kiesdistrict keuze uit 1 kandidaat per partij. Die moet je allemaal een nummer geven volgens je voorkeur. Vergeet je er één, dan is je stem ongeldig. Voor de Senaat gaat het nog anders: daar moet je minstens 12 kandidaten nummeren per voorkeur, maar je mag ook kiezen om iedereen een nummer te geven. Van 1 tot pakweg 150 – dan ben je wel even bezig.  Een spiekbriefje meenemen in het stemhokje, is gelukkig ook toegestaan. 

En wanneer alle stemmen geteld zijn, wordt het ook uitkijken naar wat de verkiezingen voor de Australische Belg Mathias Cormann hebben gebracht. Volgt Scott Morrison zichzelf op, dan blijft Cormann meer dan waarschijnlijk aan als Minister van Financiën, een rol die hij sinds 2013 vervult. Daarmee is Cormann een vaste waarde in het tumultueuze parcours van de regeringspartij: de Belgische rots in de Australische branding. 

Meest gelezen