Video player inladen...

Gesprekken springen af tussen Conservatieven en Labour: wat nu met de brexit en is het einde nabij voor premier May?

De brexitonderhandelingen tussen de Britse Conservatieven en oppositiepartij Labour waren een grote gok, ja zelfs een wanhoopsdaad van premier Theresa May. Het was dan ook voor niemand een verrassing dat de gesprekken zijn mislukt. Maar waar staan de Britten nu, bijna drie jaar na het referendum over de uitstap?  

analyse
Katrien Vanderschoot
Journalist op de buitenlandredactie van VRT NWS, gespecialiseerd in onder meer Groot-Brittannië.

Vanmorgen was er nochtans goed nieuws uit Londen. In de Tower zijn voor het eerst in 30 jaar tijd vier raven geboren. Volgens de legende zullen het beroemde kasteel én het Britse koninkrijk ten onder gaan als de zes raven, die er traditioneel hun nest hebben, zouden wegvliegen. Dat doemscenario is dus voorlopig afgewend. 

Maar voor de Britse politici anno 2019 ziet de toekomst er minder rooskleurig uit. De Conservatieven en Labour hebben nog maar eens een kans gemist om heelhuids uit de brexitsaga te geraken. De twee partijen stonden eerst en vooral in hun politieke ideeën te ver uit elkaar. De eis van Labour om de Europese Unie alleen te verlaten wanneer de douane-unie kan behouden blijven, stuitte op een njet van de Conservatieve hardliners. "We zijn er niet in geslaagd om belangrijke politieke tegenstellingen te overbruggen", zei Corbyn daarover vanmorgen. 

Maar de gesprekken waren ook gedoemd om te mislukken door de positie van May en Corbyn in hun eigen partij. Daar rekenen ze elkaar in hun commentaar nu ook op af. May is zodanig onderuitgehaald door de harde brexiteers in haar partij dat er met haar niet meer te onderhandelen valt.

"De groeiende zwakheid en instabiliteit in uw regering betekent dat er geen vertrouwen meer kan zijn in welk akkoord we ook onderling zouden kunnen onderhandelen", zei Corbyn. May zelf probeerde vanmiddag tijdens een campagnemeeting voor de Europese verkiezingen de stok terug te gooien: "Labour kan niet kiezen tussen de brexit of een tweede referendum". (lees voort onder foto)

AFP or licensors

May en Corbyn geblutst

De gesprekken tussen de twee grootste partijen begonnen begin april. Dat was enkele dagen na de vele mislukte stemmingen over de brexitdeal met Europa. Voor de kiezers mocht die adempauze er wel even zijn. Maar ze wisten nog goed in wat voor chaos het land was verzeild geraakt, want op 2 mei gaven ze vooral de Conservatieven en in mindere mate de sociaaldemocraten een flinke uppercut bij de gemeenteraadsverkiezingen. 

Daardoor werd ook het gestook binnen de partijen alleen maar groter. Het aantal Conservatieve partijprominenten van de harde lijn dat staat te popelen om May op te volgen, is niet meer te tellen. Boris Johnson, ooit nog minister van Buitenlandse  Zaken onder May, was gisteren de laatste in het rijtje. May zelf staat nu ook echt te wankelen, ze wil begin juni een datum plakken op haar ontslag.

"Iedereen in het politieke milieu praat over haar in de verleden tijd", staat in de Guardian. Historicus Tim Bale van de Queen's University in Londen, voorspelt haar een streng oordeel in de geschiedenisboeken: "Ze heeft gefaald, compleet gefaald", zegt hij aan persbureau AFP. 

Maar ook Jeremy Corbyn komt niet ongeschonden uit deze mislukte gesprekken. Zo groot is de roep binnen zijn partij om een tweede referendum, dat hij het niet meer uitsluit als een laatste mogelijkheid, wanneer echt alle alternatieven zijn uitgeput. 

PA Wire/PA Images

"Order!" "Order?"

U ziet hem al opnieuw zitten. John Bercow, de "Speaker of the House".  Want een ding is zeker. Op 3 juni (wellicht) zal het Britse parlement opnieuw moeten stemmen. Dan wil premier May toch nog koste wat het kost de zogenoemde EU Withdrawal Bill voorleggen. Die zou het wetgevende kader bepalen van hoe de relatie met de EU er na de brexit zou moeten uitzien. Het is hoogst onzeker of die wet het zal halen. Het is hoogst onzeker of premier May het einde van juni haalt. En eigenlijk is het hoogst onzeker of de brexit er komt en even onzeker of de brexit er niet meer komt. 

Het grote gevaar is dat het fiasco van de twee grote partijen de weg opent voor radicalere stemmen. Wat als Boris Johnson aan de macht zou komen? Wat als de Britten hun frustratie uitschreeuwen met een stem voor de Brexitpartij van Nigel Farage? Aan de kant van de Remainers zijn er wel de Liberal Democrats en de Green Party en de Independent Group, maar die vormen geen eengemaakte fractie die politiek sterk genoeg zou kunnen staan om weerstand te bieden. 

De raven in de Tower krijsen harder dan ooit.  

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen...