Video player inladen ...

"Kans dat kinderen van schooltje in Maldegem later asbestose krijgen is klein maar niet onbestaande"

In hoeverre moeten de ouders van de kinderen in Kleit (Maldegem), waar asbest is vrijkomen in de plaatselijke sporthal, zich zorgen maken? En hoe zit het nu met de regels voor de bouwsector? Wat moeten we doen als we verbouwingen gepland hebben in ons huis? 

In Maldegem, in Oost-Vlaanderen, is bij de vernieuwing van het dak van een sporthal, asbest vrijgekomen. Bezorgde ouders van een schooltje in de buurt, merkten hoe de arbeiders losjes omsprongen met oude dakplaten, die asbest bevatten. Daarop zijn de werken stilgelegd en zijn er stalen genomen. 11 van de 14 bleken positief. De hele site is nu zeker 2 weken afgesloten.

Hoe ongerust moeten de omwonenden en de ouders van de kinderen van het schooltje in de buurt zijn dat ze gezondheidsschade opgelopen hebben? “Asbest staat op een lijst van schadelijke stoffen waarbij er geen veilige ondergrens van blootstelling bestaat,” zegt Johan Vansteenkiste, respiratoir oncoloog van het universiteir ziekenhuis van de KULeuven.

“In het algemeen gaan we ervan uit dat hoe langer de blootstelling en hoe hoger de dosis, hoe groter de kans is dat asbest jaren later een vorm van longkanker of asbestose veroorzaakt. In het vakjargon hebben we het over “asbestvezeljaren”. Dat is een maat om aan te geven hoe lang iemand blootgesteld was aan asbestvezels op zijn werk of in zijn leefomgeving. Maar je hoeft geen jaren blootstelling gehad te hebben om kanker door asbest te krijgen. Een hevige, korte blootstelling aan asbestvezels – dat kan bijvoorbeeld iemand zijn die zelf zijn asbesthoudende golfplatendak van zijn tuinhuis afbreekt- kan genoeg zijn om later asbestose te krijgen.”

Asbestvezels die ingeademd werden, gaan nooit meer weg

“In ons land zit veel asbest in oude bouwmaterialen. Zolang die asbest rustig blijft zitten, kan dat eigenlijk niet zo veel kwaad,” zegt Vansteenkiste. “Maar als we die oude materialen met asbest willen verwijderen, moeten we gepaste maatregelen nemen. De bouwsector heeft daarvoor nauwkeurige procedures opgesteld. Het probleem ontstaat als dat niet correct gebeurt. Bijvoorbeeld als er met die materialen gegooid wordt of platen met asbest breken of gebroken worden. Dan kunnen die vezels vrijkomen.” 

Of de mensen nu direct ongerust moeten zijn?  “Neen. Het is te zeggen: ze moeten nu niet direct naar de dokter voor een onderzoek. Maar de vezels die ingeademd werden, gaan nooit meer weg. Gelukkig is dat in de meeste gevallen onschuldig. Als dat niet zo is, komt dat meestal maar tot uiting 30 tot 40 jaar later, wanneer er zich longkanker, longvlieskanker of asbestose ontwikkelt.” 

Vansteenkiste besluit: "Het feit dat in de buurt van de werken stalen genomen zijn en er asbestvezels gevonden zijn, is een bron van bezorgdheid. De kans dat de kinderen in het naburige schooltje daar later last van krijgen, is klein maar niet onbestaande."

Hoe zit het eigenlijk met de regelgeving?

Willem Van Peer van Constructiv, een dienstverlenende organisatie van en voor de bouwsector, wijst op het duidelijk wettelijk kader. Als asbest verwijderd wordt door een professionele firma met goed opgeleide mensen, is er geen probleem. In Maldegem is het verkeerd gegaan toen bouwvakkers op een onprofessionele manier zijn omgegaan met de verwijderde dakplaten van de sporthal. 

En wat als je als particulier je huis wil verbouwen of bijvoorbeeld beter wil isoleren? Want in veel huizen zit ook asbest, een materiaal dat eigenlijk pas in de loop van de jaren 90 werd geweerd uit constructies. "Op het internet staat heel wat duidelijke en goede info: u kan bijvoorbeeld terecht op de website van de Vlaamse overheid of op die van afvalstoffenmaatschappij OVAM.

Het is in principe mogelijk om zelf asbest te verwijderen, maar alleen als het gaat om hechtgebonden (vast) asbest, en dan nog adviseert de Vlaamse overheid om dit enkel te doen als het materiaal nog in goede staat is. En zelfs in dat laatste geval moet u nog een hele reeks voorzorgsmaatregelen nemen. Een heikele boel dus, en het kan dus nooit kwaad om een expert te raadplegen. (lees door onder de foto) 

Asbest kan in verschillende toepassingen zitten, tot zelfs lijm onder vinyltegels

Tientallen jaren lang gebruikt in constructies

Asbest werd als constructiemateriaal gebruikt vanaf eind jaren 50, en verder in de jaren 60 en 70 enzovoort tot er in de loop van de jaren 90 een verbod kwam", vertelt Van Peer.

Met andere woorden: de kans is zeker niet onbestaande dat huizen uit die periode asbesthoudende materialen bevatten, en het gaat om veel meer dan isolatieplaten alleen: "Je moet weten dat asbest in veel materialen kan zitten: golfplaten, leien dakpannen, spuitisolatie rond leidingen, lijm onder vinyltegels enz." Neem dus het zekere voor het onzekere, raadt Van Peer aan, en neem een asbestexpert in huis als u twijfelt. Sinds 1998 is het verboden om asbesthoudende materialen te produceren, te verhandelen of te hergebruiken.  

Asbestcertificaat voor woningen komt eraan

Momenteel zijn onder meer al bedrijven verplicht om een asbestinventaris te laten opmaken van het gebouw en de werkvloer. Voor huizen van particulieren is dit voorlopig nog niet verplicht, al zou dit op vrij korte termijn - na de zomer - moeten veranderen: dan zal de verkoper als onderdeel van de woningpas ook een asbestcertificaat voor het pand moeten kunnen voorleggen, tenzij de woning dateert van na het jaar 2000. Het is nog niet helemaal duidelijk hoeveel dat precies zal kosten, maar het zal wellicht om enkele honderden euro's gaan. Anderzijds biedt het kopers een zekerheid, en kunnen ze hun voorzorgen nemen. Als ze weten dat het huis dat ze kopen geen asbest bevat, moeten zich al geen zorgen meer maken bij mogelijke verbouwingen. 

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen ...

Gaan we in Vlaanderen zorgvuldig genoeg om met asbest? Herbekijk hier de "Pano: Vlaanderen asbestland" uit 2017:

Video player inladen ...