Foto: Jens D'Haeseleer Jens D'Haeseleer

Nieuw meldpunt Aziatische hoornaar: "Help mee om deze uitheemse wesp te bestrijden"

Wetenschappers roepen de hulp in van iedereen om uit te kijken naar de Aziatische hoornaar en om waarnemingen te melden op de website Vespa-Watch. De Aziatische hoornaar is een exotische wesp die oorspronkelijk uit China komt, maar steeds vaker voorkomt in Vlaanderen. De wesp vormt vooral een bedreiging voor honingbijen, wilde bijen en andere bestuivers. Aan de hand van de waarnemingen wil de overheid de invasie van de Aziatische hoornaar zoveel mogelijk beperken.

De Aziatische hoornaar is zo'n 15 jaar geleden aangekomen in Europa. "Dat was in de buurt van Bordeaux in Frankrijk, waarschijnlijk met een lading planten vanuit China", vertelt Tim Adriaens van het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek (INBO). "De eerste officiële waarneming van een Aziatische hoornaar in ons land dateert van 2011."

Sindsdien wordt de exotische wespensoort in ons land steeds vaker gezien. "In 2017 zijn er 8 nesten gevonden en verwijderd. Vorig jaar werden er al 61 nesten gevonden, een explosieve toename", zegt Adriaens. "De hoornaar komt intussen in alle provincies voor en we gaan hem in de toekomst meer en meer zien."

En dat is slecht nieuws voor de bijen en andere bestuivers. "De Aziatische hoornaar jaagt in groep op bijenkasten, vangt bijen en peuzelt ze op. Hij kan een echte ravage aanrichten in bijenkasten", zegt Adriaens. "In ons Vlaamse landschap zitten veel honingbijen en dus heeft de hoornaar hier een gedekte tafel. Waar er minder honingbijen zijn, schakelt hij over op andere inheemse insecten. Op die manier vormt de Aziatische hoornaar een echte bedreiging voor de biodiversiteit."

De Aziatische hoornaar uitroeien kan alleen maar door zoveel mogelijk nesten te vernietigen

Tim Adriaens, INBO

En dus roepen onderzoekers van het INBO, de Universiteit van Gent en de Vlaamse overheid iedereen op om waarnemingen van de Aziatische hoornaars te melden via een nieuw meldpunt. De meldingen worden gecontroleerd, gebundeld en doorgestuurd naar de lokale brandweer. Een gespecialiseerd team van de brandweer zal het nest dan vernietigen.

"In het nest worden de nieuwe koninginnen gevormd die volgend jaar nieuwe nesten zullen vormen. Aziatische hoornaars zijn heel productieve insecten: één nest kan wel honderd koninginnen voortbrengen. De enige manier om dat te beletten, is door op het juiste moment het nest te vernietigen."

Het INBO waarschuwt om nooit zelf te proberen om het nest te verwijderen. De hoornaar is van nature niet geïnteresseerd in de mens, maar kan wel, net als elke andere wespensoort, zeer agressief reageren als hij verstoord wordt in zijn nest.

Europese hoornaar

Naast de Aziatische hoornaar is er ook een Europese soort. Die lijkt op het Aziatische broertje, maar is onschuldig. "Daarom is het wel belangrijk dat de mensen het verschil kennen. De Aziatische hoornaar is kleiner, opvallend donkerder gekleurd dan de Europese hoornaar en heeft opvallende, gele pootjes." 

Honingbij, wesp en hoornaars op schaal naast elkaar. De Aziatische hoornaar is iets kleiner dan de Europese hoornaar en is opvallend donkerder gekleurd. Het achterlijf is meer zwart dan geel en de roodbruine kleur van de kop en de pootjes ontbreekt volledig.