Alice S. / BSIP

Waarom rusten zonder te slapen wel degelijk heilzaam is

Als kind kregen we wel eens te horen: "Ga wat op je bed liggen, dan rust je ook uit." Maar klopt dat ook? Is in bed liggen zonder te slapen ook een beetje rusten? Compenseren we zo ons slaaptekort? "Nieuwe feiten" legde de vraag voor aan Johan Verbraecken, slaapspecialist aan het UZ Antwerpen.

“Als we onze ogen dichtdoen, zelfs al blijven we wakker, treedt er toch een relaxatie op”, zegt Verbraecken. “Onze hersengolven vertragen. Ze gaan alfagolven produceren, die iets trager zijn dan de bètagolven in volledig wakkere toestand met de ogen open.”

“Je bloeddruk neemt dan af, je hartritme ook. Ook omdat je in bed ligt, in een horizontale houding, treedt er vanzelf meer rust en ontspanning op. Maar het is niet dat je hetzelfde effect krijgt als bij een diepe slaap.”

Als je in de zetel naar Netflix kijkt, ben je niet aan het rusten. Dan heb je nog altijd mentale activiteit

Toch is rusten met de ogen toe dus nuttig. “Door die rustfase in te bouwen, gun je de hersenen wat rust, zodat ze nadien meer klaar zijn om informatie op te nemen”, legt Verbraecken uit. “Het heeft heilzame effecten op ons functioneren, zowel lichamelijk als mentaal. Vergelijk het met autorijden: na een lange autorit neem je ook best een pauze, om zo de aandacht meer te kunnen vasthouden."

Door met je ogen dicht te liggen, spaar je bovendien energie uit. Als je in de zetel naar Netflix kijkt, is dat anders: dan heb je nog altijd mentale activiteit.

Powernap

Soms denk je ook dat je niet geslapen hebt, maar is dat wel degelijk het geval, haalt Verbraecken ook nog aan. Dit fenomeen noemen we slaapmisperceptie. Experimenten waarin gezonde personen aangemaand werden om een uur te slapen, tonen dit ook aan. 10 procent zegt dat ze helemaal niet geslapen hebben, ook al kwamen ze in de "lichte slaap". 5 procent kwam zelfs in de "diepe slaap", ook al zijn ze absoluut zeker dat dat niet zo was.

Uiteraard is het niet de bedoeling om overdag uren te slapen, want dat heeft dan weer invloed op je nachtrust. “Dan is er diepe slaap, zodat er tijdens de nachtelijke uren minder diepe slaap is.” Een powernap die niet langer duurt dan 20 minuten is ideaal. Zo wordt er niet gemorreld aan de nachtelijke slaap.

Beluister hier het gesprek met slaapspecialist Johan Verbraecken: