Video player inladen...

Carl Devos analyseert: "Tom Van Grieken wil het de anderen niet gemakkelijk maken om hem uit te sluiten" 

De verkiezingsoverwinning van het Vlaams Belang zet het cordon sanitaire, de afspraak om niet samen met die partij te besturen, opnieuw in het centrum van het debat. Dat heeft ook politicoloog Carl Devos gezien. Volgens hem zal Vlaams Belangvoorzitter Tom Van Grieken het de anderen proberen moeilijk te maken om hem uit te sluiten.

Carl Devos, die te gast was in "KIES19", heeft met veel aandacht gekeken naar de overwinningstoespraak van Tom Van Grieken. "Hij zegt duidelijk: ik wil besturen, ik wil regeren, en ik zal mijn voorstellen op tafel leggen morgen. Hij zegt dat hij bereid is om compromissen te sluiten, waarmee hij eigenlijk zegt: ik zal het de anderen niet te gemakkelijk maken om mij uit te sluiten."

"Wie morgen zegt dat hij niet wil besturen met het Vlaams Belang, zal daar goede argumenten moeten voor hebben en niet alleen maar kunnen wijzen naar het cordon sanitaire, de afspraak om geen coalitieakkoorden met hen te sluiten. Dat cordon dateert al uit een ver verleden. Maar vandaag is er een zwarte zondag en dus wordt dat opnieuw in vraag gesteld."

Volgens Devos kondigen de coalitiegesprekken zich allesbehalve makkelijk aan. "Het zijn de voorzitters die het initiatief zullen in nemen en dus bepalen met wie er bestuurd wordt. De coalitiegesprekken zullen gevoerd worden door verliezers, door voorzitters die elk binnen hun partij verzwakt zijn en sommigen zeer verzwakt. De vraag is hoe sterk die mensen nog zijn om rond de tafel compromissen te sluiten die ze achteraf moeten kunnen verkopen aan hun achterban."

De coalitiegesprekken zullen gevoerd worden door verliezers, door voorzitters die elk binnen hun partij verzwakt zijn

Waaraan heeft het Vlaams Belang de overwinning te danken? Devos wijst op een Europese trend, en de N-VA die de regering deed vallen over het Marrakechpact. "Maar er zijn ook veel antipolitieke stemmen geweest. Heel wat mensen zeggen; dit willen wij niet meer. De drie klassieke partijen storten bij wijze van spreken in elkaar. En misschien is het  voor een stuk ook de prijs van een negatieve campagne die niet uitblonk in hoogstaand inhoudelijk politiek debat."

Wat nu? Op Vlaams niveau

Veel coalitiemogelijkheden zijn er niet op Vlaams vlak, stelt Devos. De eerste optie die hij ziet, is het voortzetten van de huidige coalitie (N-VA, CD&V en Open VLD). "Dat kan, maar het zijn drie verliezers. De vraag is: hoe gaan ze een antwoord geven op het signaal van vandaag, en het zou best kunnen dat de N-VA aan een ander antwoord denkt dan Open VLD of CD&V."

"Een tweede optie is de Antwerpse coalitie (N-VA, SP.A en Open VLD). Maar met deze score is het niet zeer denkbaar dat de SP.A dat zou doen. Dat is dus weinig waarschijnlijk. Bovendien heb je opnieuw dezelfde vraag: hoe antwoord je op dit signaal?"

Een derde optie die Devos ziet is de klassieke tripartite (Open VLD, SP.A en CD&V) aangevuld met Groen. Maar of die vier partijen samen een meerderheid halen, is niet zeker. Sowieso zou het nipt zijn. In zo'n coalitie zou Hilde Crevits eventueel minister-president kunnen worden. "Maar hoogstwaarschijnlijk zullen veel CD&V'ers vinden dat ze met deze score niet in aanmerking komt om die plek te claimen."

En federaal?

"Federaal komen de uitslagen wat later. Er is een nek-aan-nekrace aan de gang tussen de blauwe en de groene familie", zegt Devos. "Als er geformeerd wordt, is het van belang hoe groot de politieke families zijn. Als de groenen de grootste familie zijn, dan kijkt men richting Ecolo (de grootste van de groene partijen) voor het premierschap. Zijn de liberalen de grootste familie, dan wordt er opnieuw gekeken richting Charles Michel (MR) voor het premierschap."

Michel en zijn MR houden vrij goed stand, in tegenstelling tot wat voorspeld werd. "De peilingen zaten ernaast", besluit Devos.

Bekijk de verkiezingsresultaten en vorm zelf de mogelijke coalities:

Bekijk het gesprek met Carl Devos in "KIES19":

Video player inladen...