Video player inladen...

Wat leren we uit voorzittersdebat? "Regeringsvorming zal nog moeilijker worden dan ze al was, Vlaams en federaal"

De stemmen zijn uitgebracht, de tendensen van deze verkiezingen zijn duidelijk. De partijvoorzitters van de zeven grootste Vlaamse partijen zijn met elkaar in debat gegaan over de resultaten van deze verkiezingsdag. Professor politieke wetenschappen Carl Devos keek mee. "Mijn gevoel na dit debat is dat de regeringsvorming nog moeilijker zal worden dan ze al was", luidt zijn analyse.

De N-VA van Bart De Wever mag dan wel verliezen, ze blijft de grootste partij van Vlaanderen. En dus zal voorzitter De Wever het initiatief nemen om een nieuwe Vlaamse regering te vormen. "Terecht", reageerde Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten in het voorzittersdebat. "Maar dan moet u ook respecteren dat er ook federaal door de grootste familie initiatief zal genomen worden, wie het ook zal zijn."

"En dan stel ik vast - en ik spreek met voorbehoud tot we alle cijfers hebben - dat er twee partijen zijn, Open VLD en MR, die de voorbije jaren samen bestuurd hebben. MR heeft daarbij de nek uitgestoken. En vandaag houden ze stand. Daar moet je ook respect voor hebben", aldus Rutten.

Meteen kwam De Wever met een waarschuwing. "Ik heb daar respect voor. Maar als de regering geen meerderheid heeft in Vlaanderen, dan is er een majeur probleem. Ik zeg u dat heel duidelijk." Met andere woorden: Bart De Wever wil geen regering vormen met andere Vlaamse partijen die federaal een regering zouden vormen zonder Vlaamse meerderheid.

En net dat zou wel eens moeilijk kunnen worden, gezien de verkiezingsresultaten in Wallonië waar een stuk linkser is gestemd dan in Vlaanderen. "Om te zeggen dat je met deze uitslag een Belgische regering kan maken die logisch beantwoordt aan wat in Vlaanderen is gestemd en in Wallonië, dan krijg je de Nobelprijs. Dat is gewoon onmogelijk."

Video player inladen...

Bijzonder moeilijke regeringsvorming kondigt zich aan

Professor Carl Devos voorspelt in dat licht een bijzonder moeilijke regeringsvorming, zowel op Vlaams als op federaal niveau. "Het leek in Vlaanderen nog min of meer te doen omdat de Zweedse coalitie kan verder werken. Maar Bart De Wever zegt dat er een majeur probleem is als zijn Vlaamse coalitiepartners op federaal niveau een regering zouden vormen die een roodgroene tsunami teweegbrengt zonder Vlaamse meerderheid."

"Daarmee zegt hij dat de Vlaamse regeringsvorming dan ook vastzit. Terwijl Bart De Wever vroeger zei dat men de Vlaamse regeringsvorming niet mag laten vertragen door de federale, brengt hij dat nu zelf binnen", aldus Devos.

"Het signaal dat Bart De Wever wil beantwoorden is centrumrechts tot rechts en hij zegt dat het Vlaams-nationalisme heeft gewonnen. Dat is een signaal dat ik niet gehoord heb bij Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten en CD&V-voorzitter Wouter Beke. Zelfs al is er een meerderheid voor de Zweedse coalitie in Vlaanderen, dan wordt die formatie moeilijk."

Bekijk de analyse van professor Carl Devos:

Video player inladen...

Tom Van Grieken: "Men blijft neerkijken op signaal van de kiezer"

De partijvoorzitters probeerden in het debat het signaal van de kiezer ook te begrijpen en te verklaren, met name de overwinning van Vlaams Belang en de (lichte) vooruitgang van Groen. Dat zijn bredere Europese tendensen, beaamden zowel winnaars als verliezers. Zoals het ongenoegen over thema's als migratie, pensioen en koopkracht.

CD&V-voorzitter Wouter Beke voegde daar ook wel nog een kritiek aan toe. "Er is inderdaad veel onnodige bangmakerij geweest van links en rechts. Bangmakerij rond migratie, rond klimaat, rond de pensioenen. Dat heeft de kiezers mee naar de extremen geduwd."

Tom Van Grieken, voorzitter van Vlaams Belang, nam die opmerking niet. "Kiezers hebben het weer niet gesnapt, het zijn de bangmakers... Er wordt zelfs gesproken over een zwarte zondag. Dat is neerkijken op een signaal van de kiezers. Als rechts wint, is het frustratie in de samenleving. Als links wint, is het een hoopgevend signaal. Waarom is dit geen hoopvolle zondag? Die framing is de basis leggen voor een volgende overwinning van rechts, dat beloof ik u."

Bekijk het volledige voorzittersdebat:

Video player inladen...