Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Leger Myanmar begaat opnieuw oorlogsmisdaden in de deelstaat Rakhine

Sinds januari 2019 heeft het Myanmarese leger burgers verwond en gedood bij willekeurige aanvallen, en het leger maakte zich verder schuldig aan buitengerechtelijke executies, willekeurige arrestaties, foltering en andere mishandelingen en gedwongen verdwijningen. Dat blijkt uit een onderzoeksrapport van Amnesty International in de staat Rakhine. Omdat de militaire operatie van het leger nog aan de gang is, is het mogelijk dat nog meer misdaden worden gepleegd.

Minder dan twee jaar nadat de wereld met verontwaardiging heeft gereageerd op de massale wreedheden die werden begaan tegen de Rohingya-bevolking, maakt het leger van Myanmar zich opnieuw schuldig aan misdaden tegen etnische groepen in Rakhine", zegt Nicholas Bequelin, regionaal directeur voor Oost- en Zuid-Oost-Azië van Amnesty International. (Lees verder onder de foto).

De deelstaat Rakhine begint stilaan meer en meer te lijken op een groot gevangenkamp. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

 De rebellengroep Arakan Army (AA) uit Rakhine had op 4 januari aanvallen uitgevoerd op politieposten waardoor 13 agenten om het leven kwamen. Daarop heeft de Myanmarese regering van Aung San Suu Kyi gereageerd met een bevel aan het leger om de AA te "verpletteren" met militaire acties. "De militaire operaties in Rakhine tonen een roekeloos en onverantwoordelijk leger dat burgers terroriseert en doelbewust schendingen van de mensenrechten pleegt", aldus Bequelin.

Hoewel sinds de laatste uitbarsting van geweld meer dan 30.000 mensen zijn ontheemd, hebben de Myanmarese autoriteiten de humanitaire toegang tot de conflictzones geblokkeerd. "Burgers in Rakhine betalen de zwaarste prijs voor de militaire aanvallen en de gevolgen ervan, maar de regering kiest ervoor om te blijven zwijgen over deze uit de hand lopende crisis", besluit Bequelin.

Amnesty International pleit in het rapport voor meer internationale druk op de regering in Myanmar, onder meer van de VN-Veiligheidsraad, die werd opgericht "om precies op dergelijke situaties te reageren".

Tweede genocide na die tegen Rohingya?

De deelstaat Rakhine (of Arakan) in het westen van Myanmar kent u misschien als de plek waar enkele jaren geleden de overwegend islamitische Rohingya met bruut geweld zijn verdreven naar buurland Bangladesh. 

Pagodes in de ruïnes van Mrauk U, de oude hoofdstad van het onafhankelijke Rakhine.

Het geweld dat het leger van Myanmar nu uitstrooit in Rakhine richt zich nu tegen die andere bevolkingsgroep: de boeddhistische Rakhaing of Arakanezen, zoals dat vroeger genoemd werd. Anders dan de Rohingya worden die Rakhaing weliswaar door Myanmar beschouwd als een legale minderheid, in de praktijk wordt die groep evenzeer onderdrukt en gemarginaliseerd. Net dat heeft tot de rebellengroep Arakan Army geleid die samen met andere etnische rebellengroepen in Myanmar vecht voor autonomie of onafhankelijkheid.

De inwoners van Rakhine herinneren zich nog levendig dat zij eeuwenlang een rijk en invloedrijke staat vormden rond de hoofdstad Mrauk U. Die staat vormde een belangrijke handelsnatie -zij het ook een piratennatie- en kon macht projecteren in het oosten van de Indische Oceaan. Mrauk U onderhield ook nauwe relaties met de Portugezen en Hollanders in de regio.

In 1784 werd Mrauk U echter veroverd en geannexeerd door het Birmaanse rijk (voorloper van Myanmar). Daarop volgde een bloedige onderdrukking van zowel de boeddhisten als de Rohingya, waarna een vluchtelingenstroom op gang kwam naar India. De ruïnes van Mrauk U getuigen nog altijd van dat rijk, maar het imposante Mahamuni-boeddhabeeld werd geroofd en staat sindsdien in de toenmalige Birmaanse hoofdstad Mandalay. 

Het gouden beeld van de Mahamuni of Boeddha, geroofd uit Rakhine, nu in Mandalay. Foto: Michael Gunther.