Archiefbeeld ter illustratie. BELGA/DESPLENTER

Duw eens 7.000 vacatures door een flessenhals: waarom de overheid met een tekort aan personeel kampt

Het AfricaMuseum, het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, de FOD Financiën: het zijn maar enkele voorbeelden van overheidsdiensten die moeite hebben om hun vacatures ingevuld te krijgen, zo meldt De Standaard. En stuk voor stuk wijzen ze naar de flessenhals die Selor vormt, de dienst die overheidspersoneel rekruteert. Maar die heeft wel erg weinig bewegingsruimte.

"Selor kan de vraag niet aan", schrijft De Standaard vandaag, waarna een hele rist voorbeelden volgt van federale overheidsdiensten waar mensen al te lang op lege stoelen zitten te staren. Samengevat: de aanwerving van nieuwe mensen gaat te traag en Selor is de flessenhals die daarvoor zorgt.

"Te traag, dat zou ik niet zeggen", zegt Koen Verlinden, die Selor vandaag operationeel leidt. "Maar het klopt dat wij moeten werken binnen een streng reglementair kader en dat we de vastgelegde termijnen, de objectiviteit en transparantie voor de aanwervingen bij de overheid moeten respecteren. Samen met onze klanten (lees: de andere overheidsdiensten, red.) proberen we binnen dat kader zo soepel mogelijk te werken, zeker als het om knelpuntfuncties gaat."

We zijn voorzichtiger geworden, ook al gaat dat soms in tegen het gezond verstand

Koen Verlinden, business unit manager bij Selor

De cijfers van de doorlooptijden voor vacatures, die Selor elk jaar moet publiceren, lijken dat ook te bevestigen. De gemiddelde doorlooptijd van een vacature (voor een kandidaat) bedroeg vorig jaar 51 dagen. In 2017 waren dat er nog 53. Vorig jaar lag net geen 80 procent van doorlooptijden voor kandidaten binnen de vastgelegde normen, en dat is beter dan de voorbije jaren.

Door de mangel

Dat de werking van Selor zowel in 2016, na een externe doorlichting door KPMG, als in 2018 door het Rekenhof door de mangel werd gehaald, speelt onrechtstreeks mee, geeft Verlinden toe. Slechte rapportering, te weinig interne controle, een ondoorzichtige selectie, de kritiek was in beide gevallen niet min. 

"We zijn voorzichtiger geworden", bevestigt Verlinden, "ook al gaat dat soms in tegen het gezond verstand." En door die vastgelegde procedures zal de overheid altijd wat een achterstand hebben op de privémarkt, weet hij.

Tel daarbij dat de arbeidsmarkt op volle toeren draait: Selor kreeg het voorbije jaar 7.249 vacatures te verwerken, maar liefst 47 procent meer dan vorig jaar. "Ook bij de overheid zijn heel wat nieuwe profielen nodig", legt Aurélie Damster uit, woordvoerder bij de overheidsdienst Beleid en Ondersteuning, waar Selor onder valt. "En ook de leeftijdspiramide speelt mee: er gaan veel mensen met pensioen."

Die krapte op de arbeidsmarkt laat zich ook voelen in de effectiviteit van de selectie van Selor. Die wil voor elke vacature liefst 2 geschikte kandidaten afleveren. Maar dat lukt maar in 40 procent van de gevallen, een aandeel dat de voorbije jaren bovendien gedaald is.

Meer middelen

Duizenden vacatures, niet altijd genoeg kandidaten en bijzonder strenge regels: het verklaart al grotendeels waarom Selor een flessenhals vormt. Daar komt nog het ironische element bij dat de dienst zélf te weinig personeel heeft, ondanks de aantoonbare stijging van de werklast. Sinds enkele maanden kan Selor weer aanwerven. "Maar idealiter hebben wij nog 7 à 10 extra mensen nodig om het werk te kunnen doen", weet Verlinden.

Als een politicus nu nog durft beweren dat het ambtenarenapparaat te groot is, dan heeft die een andere doelstelling voor ogen dan het efficiënter maken van de openbare diensten

Marc Saenen, ACV Openbare Diensten

Voor de christelijke vakbond ACV vormt net dat de kern van het probleem, niet alleen bij Selor, maar bij de hele federale overheid: dat heel wat plaatsen doelbewust niet werden ingevuld.

"Na jaren van personeelsstops en natuurlijke afvloeiingen die niet werden vervangen, is de federale overheid niet langer in staat om haar kerntaken behoorlijk uit te oefenen. Als een politicus nu nog durft beweren dat het ambtenarenapparaat te groot is, dan heeft die een andere doelstelling voor ogen dan het efficiënter maken van de openbare diensten", stelt secretaris Marc Saenen in een persmededeling.

Uitbesteden dan maar?

Of het zou helpen om het werk van Selor deels uit te besteden aan andere overheidsdiensten? "Dat doen we al", legt Verlinden uit. "We certificeren andere overheidsdiensten, zodat zij met hun eigen personeel nieuwe mensen kunnen aanwerven. Zowat alle grotere overheidsdiensten doen dat ook. Maar wij blijven wel de verantwoordelijkheid dragen, waardoor wij ook kwaliteitscontroles op hun rekrutering moeten uitvoeren."

Ondersteuning vanuit de privésector zou interessant kunnen zijn. Helaas kan dat binnen het huidige reglementaire kader niet

Koen Verlinden, business unit manager bij Selor

En ondersteuning vanuit de privésector? "Dat zou interessant kunnen zijn, bijvoorbeeld al om het werk te doen waarvoor we nu die extra personeelsleden zoeken. Helaas kan dat binnen het huidige reglementaire kader niet."

Daar heb je ze weer, die strenge regels: valt daar dan nergens wat flexibiliteit te winnen? Verlinden denkt zelf van wel: "We hebben de vorige regering een aantal suggesties gegeven, maar daar is weinig of niets mee gedaan."

Bekijk hieronder het verslag uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen