Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Herbegrafenis van Spaanse dictator Franco is toch nog niet voor meteen

De stoffelijke resten van de voormalige Spaanse dictator Francisco Franco blijven voorlopig nog liggen in het mausoleum in de zogenoemde Vallei van de Gevallenen, even buiten Madrid. De Spaanse regering had ze komende maandag willen opgraven en herbegraven op een discrete plaats, maar het hooggerechtshof heeft beslist dat de geplande herbegrafenis voorlopig wordt opgeschort. 

Al bij zijn aantreden in juni vorig jaar had de socialistische premier Pedro Sanchez de belofte gedaan: de voormalige dictator Francisco Franco (1892-1975) zou worden weggehaald uit zijn praalgraf in de Valle de los Caídos (Vallei der Gevallenen) en worden herbegraven op een meer neutrale plaats.

Een datum waarop dat zou gebeuren, werd in maart vastgelegd. 10 juni, komende maandag dus. Maar nu dat moment nadert, heeft het hooggerechtshof beslist dat de herbegrafenis zal worden opgeschort. 

Het hof geeft daarmee gehoor aan de wens van de nabestaanden van Franco, die tegen de regeringsbeslissing in beroep waren gegaan. De opgraving zal worden opgeschort tot wanneer het hooggerechtshof een beslissing ten gronde kan nemen in het felle juridische gevecht tussen de regering en de nabestaanden.

Het hof zegt zo te willen vermijden dat zowel de familie als de staat schade lijden indien het verzet van de nabestaanden ten gronde zou worden aanvaard. Want in dat geval zouden de stoffelijke resten uiteindelijk weer moeten terugkeren naar het praalgraf waar ze nu nog liggen.

Falangisten en republikeinen

Het praalgraf waarin Francisco Franco begraven ligt, bevindt zich in het Monumento de Santa Cruz del Valle de los Caídos (de Vallei van de Gevallenen). Het is een enorm monument, iets buiten de hoofdstad Madrid, dat in de jaren 40 werd opgericht om de gesneuvelden van de Spaanse burgeroorlog (1936-1939) te herdenken.

Bij de bouw werden dwangarbeiders ingezet, verslagen republikeinen die tijdens de burgeroorlog vochten tegen de falangisten van Franco, die intussen de macht had overgenomen. 

(lees voort onder de foto)

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

In het monument liggen tienduizenden gesneuvelden begraven, zowel falangisten als republikeinen, voor zo ver die laatsten katholiek waren. Het centrale punt is een grote basiliek met daarin het mausoleum waar Franco zelf na zijn dood in 1975 werd begraven.

Het monument wordt dan ook vooral gezien als een herinnering aan de overwinning van de dictator en diens nationaal-katholicisme. Na zijn dood is het uitgegroeid tot een soort pelgrimsoord voor extreemrechtse aanhangers van Franco. Familieleden van republikeinse soldaten die hier begraven liggen, zien het monument als een belediging voor het moderne democratische Spanje. Zij vragen al jaren dat Franco elders wordt begraven.

In september vorig jaar zette het Spaanse parlement het licht op groen voor de herbegrafenis van Franco, maar meteen volgde dus juridisch getouwtrek met diens nabestaanden.

Die konden wel akkoord gaan met een herbegrafenis in het familiegraf van de Almudenakathedraal in het hart van Madrid, naast het koninklijk paleis. Maar dat was dan weer voor de regering onaanvaardbaar, want die wil absoluut vermijden dat er opnieuw een "pelgrimsoord" ontstaat. De plaats die de regering voorstelt voor de herbegrafenis, is een discreet kerkhof even buiten Madrid, waar ook de echtgenote van de voormalige dictator begraven ligt.