Neemt VRT mensen aan omdat ze een migratieachtergrond hebben? “Iedereen wordt gelijk behandeld"

“Ik ben geen voorstander van quota wanneer het gaat over het aanwerven van personeel of het in beeld brengen van mensen”, zei Chris Janssens van Vlaams Belang gisteren in “De afspraak”. Volgens Janssens neemt de VRT “alibi-Ali’s” aan om aan quota te voldoen. Hoe zit dat ineen? Hieronder leest u alles over het beleid rond diversiteit bij het VRT-personeel, dat net zoals andere overheidsbedrijven streefcijfers gebruikt in overleg met de Vlaamse overheid. 

Het personeelsbeleid op het vlak van diversiteit bij de openbare omroep, dat was gisteren het gespreksonderwerp in “De afspraak”. Chris Janssens van Vlaams Belang maakte duidelijk dat zijn partij af wil van “quota”. Mensen met een migratieachtergrond die bij de VRT werken, moeten “worden aangenomen op basis van hun kwaliteiten”, klonk het.

Bovendien worden “de streefcijfers meer dan gehaald”, gelooft Janssens. “Excuseer, maar de cijfers om een weerspiegeling te zijn van de bevolking, zijn niet goed”, wierp Sihame El Kaouakibi van Open VLD tegen. Wat is nu het beleid van de VRT op dit vlak? En komt dat overeen met de samenleving, of niet?

Personeel

De openbare omroep heeft geen “quota” op het vlak van het personeelsbeleid, maar streeft ernaar dat 4 procent van het personeel een migratieachtergrond heeft tegen 2020. Dat is afgesproken met de Vlaamse overheid en staat in de beheersovereenkomst. Momenteel haalt de VRT dat cijfer niet, toont deze grafiek.

De grafiek moet u zo begrijpen: in 2018 was 3,3 procent van het personeel bij de openbare omroep een “nieuwe Vlaming”. Dat betekent dat zij of minstens één van hun ouders geboren zijn buiten de EU-15 (de 15 landen die in 1995 in de Europese Unie zaten). Ook mensen met een achtergrond in Hongarije, Bulgarije of bijvoorbeeld Tsjechië en Polen worden tot die groep gerekend.

Zodra die mensen solliciteren, worden ze objectief en gelijk behandeld met alle anderen. Daar worden geen cijfers over hun achtergrond gebruikt

Kaat Desmet, HR-verantwoordelijke voor diversiteit bij VRT

Tegen 2020 wil de VRT dat 4 procent van het personeel die achtergrond heeft. Daarvoor worden geen mensen voorgetrokken bij sollicitaties. “We gaan langs bij scholen of bij netwerken en proberen daar ook mensen met een migratieachtergrond te motiveren om een stage bij ons te lopen, of om te solliciteren”, zegt Kaat Desmet, verantwoordelijk voor de diversiteit bij het personeel van de VRT. “Zodra die mensen solliciteren, worden ze objectief en gelijk behandeld met alle anderen. Daar worden geen cijfers over hun achtergrond gebruikt. Er wordt enkel gekeken naar hun kwaliteiten en talenten.”

Het streefcijfer van 4 procent is best laag als dat wordt vergeleken met het aandeel van mensen met een migratieachtergrond in de samenleving. Uit navraag bij Statistiek Vlaanderen blijkt dat in 2016 13,2 procent van de Vlaamse bevolking een achtergrond buiten de EU-15 had, een pak meer dan bij het VRT-personeel. Recentere cijfers voor die specifieke groep zijn er niet beschikbaar. 

Voor alle autonome overheidsbedrijven, zoals De Lijn en de VDAB, gelden zulke streefdoelen. "Sinds 2016 gebruiken we wel een nieuwe definitie voor mensen met een buitenlandse herkomst", klinkt er op het kabinet van ontslagnemend minister Homans (N-VA). "We streven nu naar 10 procent van het personeel dat zelf de niet-Belgische nationaliteit heeft, of waarvan dat geldt voor minstens één ouder." Ook voor vrouwen en personen met een handicap zijn streefdoelen afgesproken, die de VRT overigens telkens haalt.

Beeldvorming

Ook op televisie heeft VRT streefcijfers om mensen met een migratieachtergrond in beeld te brengen, denk bijvoorbeeld aan "Thuis", of "Het journaal". Tegen 2020 moet 7,5 procent van de mensen die actief in beeld komen, een migratieachtergrond hebben (in intern en extern geproduceerde programma’s, zonder de aangekochte programma’s). Er is ook een minimum vastgelegd: minstens 5 procent van de mensen die in beeld komen, moeten tot de categorie "nieuwe Vlaming" behoren. Net als voor het personeel, is dat zo afgesproken met de Vlaamse overheid. 

Op dit vlak haalt de openbare omroep haar streefdoel wel, toont onderstaande grafiek. 

Zo begrijpt u deze grafiek: in 2018 had 8 procent van de mensen die actief in beeld kwamen op VRT-netten, een migratieachtergrond. Drukt u op de pijl naast "Totaal", dan kan u zien wat het aandeel is van mensen met een migratieachtergrond op Één, Canvas, Ketnet, Nieuws en Sport apart. Ook voor deze telling wordt de EU-15-norm gebruikt, wat betekent dat bijvoorbeeld mensen met een achtergrond in Bulgarije worden meegerekend.

Opnieuw zijn de streefdoelen op dit vlak een pak lager dan het aandeel van mensen met een migratieachtergrond in Vlaanderen.

Overigens: alle bovenstaande informatie staat in de beheersovereenkomsten en de jaarverslagen van VRT en zijn publiek toegankelijk.