Video player inladen...

Gebrekkige afvalverwerking maakt van Middellandse Zee een open riool, waarschuwt WWF

De Middellandse Zee verstikt in plastic afval. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het WWF, het wereldnatuurfonds. Enerzijds is er de gebrekkige afvalverwerking, anderzijds neemt de afvalberg steeds toe, onder meer door het toerisme en omdat we zelf meer plastic afval naar daar uitvoeren. Het WWF doet daarom een concrete oproep aan vakantiegangers voor de komende zomer: probeer zelf het plastic afval zoveel mogelijk te beperken. 

Het WWF heeft vandaag een lijvig rapport voorgesteld over "de gebrekkige afvalverwerking die van de Middellandse Zee een open riool maakt." De voorstelling gebeurt niet toevallig vandaag, op de vooravond van de Wereldoceanendag op 8 juni. Het rapport kreeg de titel "Stop de plastic tsunami: hoe mediterrane landen hun zee kunnen redden". Het bevat naast een evaluatie van de huidige situatie dus ook concrete aanbevelingen. 

Elk jaar vloeit er 570.000 ton plastic de Middellandse Zee in, het equivalent van 33.800 plastic flessen per minuut, zo berekende het WWF. Woordvoerder Koen Stuyck zegt dat het "relatief gezien een van de meest vervuilde zeeën ter wereld is." Door de specifieke vorm ervan, kan afval maar moeilijk weg: "Ongeveer 80 procent spoelt na 10 jaar opnieuw aan op de kustgebieden. En die andere 20 procent wordt verzwolgen door de zee, waar het microplastics worden, met ook daar een grote ecologische impact." 

De Middellandse Zee is relatief gezien een van de meest vervuilde zeeën ter wereld

De verwachting is dat die afvalberg zal blijven groeien. Tegelijk is er een probleem met de verwerking, bij verschillende schakels: het begint bij een gebrekkige ophaling, maar ook bij de sortering en verwerking kan het veel beter.

"Veel plastic afval is niet goed gesorteerd, en daarom is het vaak niet recycleerbaar", zegt Koen Stuyck van het WWF. "Wat niet gerecycleerd wordt, gaat naar grote storten, gecontroleerd of niet gecontroleerd. Als het plastic niet wordt afgedekt, kan het gewoon wegwaaien." De verwerking blijkt ook helemaal niet rendabel, wat commerciële spelers niet aanmoedigt. 

Op die manier komt elk jaar heel veel afval uiteindelijk in de zee terecht, via de kustgebieden zelf (50 procent), de rivieren (30 procent) en scheepsroutes (vissersboten of andere scheepvaart, 20 procent). 

België bij top van uitvoerlanden plastic naar Turkije

Tegelijk groeit de plastic afvalberg steeds verder aan. Plastic wordt nog altijd heel veel gebruikt, en maar liefst 95 procent zou voor eenmalig gebruik zijn. En het is lang niet zo dat enkel de plaatselijke bewoners daarvoor verantwoordelijk zijn. Ook het toerisme in de regio werkt de afvalberg in de hand: "Tijdens het hoogseizoen zien we de toestroom van plastic afval in de Middellandse Zee met 40 procent stijgen." 

Er komt ook meer plastic afval binnen vanuit het buitenland. Nadat China vorig jaar afhaakte als afnemer van plastic afval, is bijvoorbeeld Turkije uitgegroeid tot een grotere importeur, waarbij België in de top drie staat van herkomstlanden. "We kunnen hier thuis wel goed bezig zijn met sorteren, maar er is altijd een groot deel dat we niet zien dat wordt uitgevoerd. Het plastic probleem komt hiermee dichter bij huis." 

Tijdens het toeristisch hoogseizoen stijgt de toestroom van plastic afval in de Middellandse Zee met 40 procent

Ook wij kunnen iets doen

Omdat ook wij als toerist iets kunnen doen, heeft het WWF een concrete oproep klaar: "Wij vragen iedereen die deze zomer naar de Middellandse Zee trekt, om plastic voor eenmalig gebruik zoveel mogelijk te vermijden. Dat kan door een aantal eenvoudige regels in acht te nemen." 

Het WWF geeft enkele voorbeelden: "Laat sowieso geen plastic afval achter, niet in de natuur maar ook niet in de stad. Een groot deel van het zwerfvuil eindigt in zee. Gebruik geen rietjes, plastic roerstaafjes of wegwerpbekers. Neem je eigen drinkbus mee, en je eigen herbruikbare zakken. Gooi geen sigarettenpeuken op de grond." Stuyck benadrukt dat voorkomen veel beter is dan genezen: het is niet omdat je plastic afval in een vuilnisemmer deponeert, dat het niet in de natuur kan terechtkomen, net omdat het vaak op een slecht beheerd stort terechtkomt. 

Koen Stuyck roept iedereen op om de internationale petitie te ondertekenen voor een globaal akkoord tegen plastic vervuiling in de oceanen: "Al meer dan 500.000 mensen gingen u voor." 

Herbekijk onderaan de reportage uit "Het journaal."

Video player inladen...

Het is niet omdat je plastic weggooit in een vuilnisbak, dat het niet in de natuur zou kunnen terechtkomen

(archieffoto)