Roger Federer tennist op zijn 37e de finale van Wimbledon: op welke leeftijd zijn topsporters op hun best?

Straks spelen tennisgoden Roger Federer en Novak Djokovic de finale op Wimbledon. Beide heren zijn intussen dertigers en spelen nog steeds op topniveau. Hoe komt het dat de ene sporter het topniveau al op jonge leeftijd bereikt, terwijl de andere dat pas veel later doet?

"De leeftijd waarop topsporters het beste presteren, hangt heel erg af van het type sport. En wat die sport vraagt van het lichaam", zegt professor Jan Boone, inspanningsfysioloog van de Universiteit Gent. "Als je kijkt naar gymnastiek bijvoorbeeld, daar is vooral techniek en lenigheid van belang. Als je daar niet al op jonge leeftijd begint op te trainen, dan verliest het lichaam die lenigheid al vanaf een leeftijd van 9 jaar."

Turnster Nina Derwael werd vorig jaar in Qatar al op 18-jarige leeftijd wereldkampioen op de brug met ongelijke leggers. De gemiddelde leeftijd van de 7 andere finalisten op dat toestel was net geen 22 jaar.

Ook zwemmers presteren het beste op vrij jonge leeftijd. Fred Deburghgraeve was 23 jaar oud toen hij in 1996 de gouden medaille haalde op de 100 meter schoolslag op de Olympische Spelen van Atlanta. "Ook bij zwemmen speelt techniek een grote rol. Die kan je enkel perfect onder de knie krijgen als je vroeg genoeg start met je daarin te specialiseren,", verklaart professor Boone. "Techniek in combinatie met kracht. De piek in krachtniveau van het lichaam wordt bereikt rond de leeftijd van 25 jaar."

(lees verder onder de foto)

Nina Derwael haalde op 18-jarige leeftijd goud op het WK turnen in Qatar Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Duursporten

Heel anders is dat bij sporten die vooral uithoudingsvermogen vereisen, zoals wielrennen, marathon en triatlon. "Het uithoudingsvermogen van een sporter begint meestal pas te pieken vanaf 25 jaar en kan ook veel langer aanhouden voor het weer achteruitgaat. Bovendien vergen zeer veel uithoudingssporten een groot trainingsvolume dat geleidelijk aan moet opgebouwd worden over de jaren heen. Een lichaam van 17 jaar is nog niet in staat die volumes te trainen en zal bijgevolg nog geen optimale prestatie kunnen leveren in dergelijke disciplines.

Dat is meteen ook de reden waarom wielrenners of triatleten nog op latere leeftijd op topniveau kunnen presteren. Zelfs zonder de sport ooit als kind of tiener te hebben beoefend. "Het is zelfs beter om voor je twaalfde niet te specialiseren in één sport, maar om verschillende sporten te beoefenen."

Federer presteert eigenlijk al 15 jaar op topniveau, maar dat is veeleer uitzonderlijk

Jan Boone, inspanningsfysioloog UGent

Dat zegt ook sportarts Tom Teulingkx. "We zien dat kinderen die een algemeen sportgevoel ontwikkelen tot 30 procent minder kans maken op sportblessures in hun latere leven. Je hebt dat dus voor een stuk zelf in de hand.  En wie gevoelig is aan blessures zal natuurlijk nooit heel lang meedraaien in de professionele sportwereld."

Leeftijd van de laatste 5 winnaars van de Ronde van Frankrijk:

  • Geraint Thomas: 32 jaar (2018)
  • Chris Froome: 32 jaar (2017, zijn laatste Tourzege)
  • Vincenzo Nibali: 29 jaar (2014)
  • Bradley Wiggins: 32 jaar (2012)
  • Cadel Evans: 34 jaar (2011)

Tennis

Dat Roger Federer op zijn (bijna) 38e nog altijd aan de top van de tenniswereld staat, is veeleer uitzonderlijk. "Er zijn zo van die topsporters die jaren op topniveau spelen. Federer doet dat eigenlijk al 15 jaar aan een stuk", zegt professor Boone.

"Tennis is nochtans een typische sport waarbij de piekleeftijd eerder gemiddeld is: rond de 25 jaar bij de mannen. Je hebt vooral techniek, kracht en snelheid nodig. En hoewel niet onbelangrijk, is het uithoudingsvermogen op zich iets minder essentieel."

Federer en Djokovic spelen hun finale op Wimbledon vanaf 15 uur. U kan die volgen op de website van Sporza.