Ex-piloten: "Onmogelijk dat Belgische piloot vliegtuig van VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld neerhaalde"

Het is technisch onmogelijk dat een licht vliegtuig als de Fouga Magister, met de Belgische huursoldaat Jan van Risseghem aan de stuurknuppel, in september 1961 het vliegtuig neerhaalde van toenmalig VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld, in wat toen Noord-Rhodesië was. Tot die conclusie kwamen, elk afzonderlijk, de gepensioneerde piloten Wilfried De Brouwer en Karel Vervoort.

Dat het vliegtuig van Hammarskjöld zou zijn aangevallen door een kleine Fouga Magister van de Katangese luchtmacht (AVIKAT) is een these die in tal van artikels, boeken, een rapport van VN-experten en recent nog in de documentaire "Cold case Hammarskjöld" geopperd wordt.

De Zweed Hammarskjöld kwam om het leven in de nacht van 17 op 18 september 1961, toen de DC-6 met hem aan boord crashte dichtbij het vliegveld van Ndola (in het huidige Zambia). De bemanning en de 16 inzittenden kwamen allemaal om. "We zijn er 100 procent van overtuigd dat de DC-6 niet werd neergehaald door een Fouga, alle geruchten en theorieën daarover zijn fake news", schrijft generaal Wilfried De Brouwer in een artikel gepubliceerd door het tijdschrift van de "Vieilles Tiges", de oudgedienden van de Belgische luchtvaart.

Volgens De Brouwer is de afstand van 228 zeemijl (meer dan 400 kilometer) tussen Kolwezi, waar de Fouga gestationeerd was, en Ndola te groot voor het lichte toestel. "De Fouga had daarbij moeten dalen, de DC-6 onderscheppen en neerhalen, weer klimmen en terugkeren naar Kolwezi. Een dergelijke vlucht zou ongeveer twee uur in beslag nemen. Fouga-piloten met ervaring weten dat ze na 1.20 uur op de grond moeten zijn, dit met een reserve van maximum 150 liter", klinkt het.

Zijn voormalige collega Karel Vervoort komt tot dezelfde conclusie in een reeks aantekeningen gericht aan minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR), die Belga kon inkijken. Hij zegt dat het een "normaal luchtvaartongeval" was, een onbedoelde botsing tegen de grond of een "Controlled flight into terrain" in het vakjargon. Mogelijk lag vermoeidheid bij de Zweedse bemanning aan de basis, stelt Vervoort.

In maart maakte journalist Joris Vergeyle van VRT NWS een podcast over de zaak-Dag Hammarskjöld en de rol die Jan van Risseghem daarin speelde. Die podcast kan u hieronder beluisteren: