De Studeerpil belooft "mentale topprestaties", maar werkt ze ook écht?

Tijdens de examenperiode zijn studenten steeds op zoek naar allerlei middelen om hun slaagkans te verhogen. Daarbij wint de Studeerpil aan populariteit, een pil die hogere concentratie en ‘mentale topprestaties’ belooft, en dat allemaal binnen de 30 minuten. De producent is zelfs zo overtuigd dat je het drie keer mag proberen en een terugbetaling kan vragen als je niet tevreden bent. Maar wat zit er allemaal in die pil en in hoeverre kan hij de studeerprestaties verbeteren?

In 2016 lanceerden Nederlandse studenten de Studeerpil, om studenten te helpen bij het leren. Het middel wint nu aan populariteit, met een piekverkoop van 3000 pillen op één dag vorige week. De pil bestaat uit verschillende bestanddelen waarvan enkelen een bewezen effect hebben op de concentratie, maar over de combinatie van deze ingrediënten bestaat nog geen onderzoek. Sommige bestanddelen zoals acetylcholine zijn ook nog niet getest op mensen, enkel op dieren. Alle ingrediënten op een rijtje:

Rhodiola Rosea

Rhodiola rosea of rozewortel is een vetplant die populair is geworden vanwege zijn "adaptogene" eigenschappen. Het vermindert vermoeidheid en uitputting in langdurige stresssituaties. Het supplement rozewortel zou ook het vermogen om goed te denken en informatie te verwerken kunnen beïnvloeden. Het zou een rol kunnen spelen in het bestrijden neurologische aandoeningen. 

Rozewortel kan een invloed hebben op cognitieve functies zoals het geheugen, alertheid, aandacht en intelligentie. Het is echter nog een controversieel kruid. Er is al veel over gepubliceerd, maar klinische studies over de stof zijn er nog niet, volgens toxicoloog Jan Tytgat.

Acetyl-L-Carnitine

Ook wel gekend als LAC, en wordt op de markt gebruikt om chronische pijn te behandelen. Het wordt op natuurlijke wijze door het lichaam geproduceerd, maar wordt ook vaak als een voedingssupplement ingenomen. LAC zou mogelijk ook een antidepressieve werking hebben, maar hiervoor is nog onvoldoende bewijs.

L-Theanine

L-Theanine is een van de belangrijkste actieve ingrediënten in groene thee, naast cafeïne en groene thee catechines. Het heeft ook antioxiderende werking. De stof werkt ontspannend zonder er slaperig van te worden. 

Jan Tytgat vermeldt ook dat L-Theanine wordt getest in de behandeling van Parkinson omdat het de beschikbaarheid van de neurotransmitter dopamine zou verbeteren. De stof lijkt beloftevol, maar meer studies zijn nog nodig om de bewijswaarde te kennen.

Cafeïne

Cafeïne is de meest gekende prestatiebooster, die onder andere voorkomt in koffiebonen, thee, mate (Argentinië), guaraná (Brazilië) en cacaobonen. Cafeïne als zuivere stof is een wit poeder met een bittere smaak. Het is een mild psychoactieve stof met een stimulerende werking, waardoor de vermoeidheid kan teruggedrongen worden en het slaapgevoel uitgesteld. Cafeïne is niet schadelijk; alleen personen met hartritmestoornissen en problemen met de nieren moeten opletten.

Vitamine B6

Vitamine B6 is een van de B-vitaminen die gebruikt wordt bij het produceren van een noodzakelijk co-enzym in het lichaam. Vitamine B6 is een essentieel bestanddeel dat bijdraagt tot de algemene gezondheid van het lichaam, maar er blijken geen specifieke redenen om dit supplement te gebruiken. Het is niet gevaarlijk, want bij teveel inname plassen we het uit.

N-Acetyl L-Tyrosine

N- Acetyl L-Tyrosine is een soort van aminozuur dat gebruikt wordt voor de productie van onder andere dopamine. Het zou helpen bij acute stress en het voorkomen van geheugenstoornissen die gelinkt zijn aan stress. Deze stof wordt niet beschouwd als toxisch of gevaarlijk.  

Mucuna pruriens

Mucuna pruriens, of de fluweelboon, bevat de stof L-DOPA. Die stof wordt gebruikt voor de behandeling van Parkinson. De effectiviteit en veiligheid van de fluweelboon zijn echter niet bewezen. De bonen zelf zijn toxisch, dus het is zeker geen aanrader om deze stof te gebruiken zonder voldoende kennis van zaken, volgens toxicoloog Jan Tytgat.

In de Belgische variant van de Studeerpil werden de stoffen L-Theanine, Vitamine B6 en Mucuna pruriens reeds uit de formule gehaald.

Het is onmogelijk te controleren of zo'n pil de studeerprestaties effectief bevordert

Dr. Marleen Finoulst, hoofdredacteur Bodytalk en website manager CEBAM

Geen bewezen resultaten

Volgens Marleen Finoulst, arts, journaliste en hoofdredacteur van Bodytalk, is het onmogelijk om te controleren of zo’n pil de studeerprestaties effectief bevordert. Om dit na te gaan moeten twee identieke studenten vergeleken worden, met dezelfde kennis en studievaardigheid, en die dezelfde leerstof moeten studeren. “Dat is onmogelijk.”

“Voor de wet moet enkel bewezen worden dat het supplement veilig is voordat het op de markt komt, en dat het de gezondheid niet kan schaden”. Dat betekent nog niet dat het ook een positief effect heeft.

Hoewel sommige van de bestanddelen in de Studeerpil wel een positief effect kunnen hebben op het concentratievermogen, is de combinatie van deze stoffen nog niet wetenschappelijk getest. "Er is dus geen bewijs dat deze studeerpil tot betere prestaties zou leiden", volgens toxicoloog Jan Tytgat. “Mogelijk speelt bij zulke pillen wel een placebo-effect”, aldus Marleen Finoulst.