Reporters

Maagoperaties werken, ook op lange termijn: "Betaal ze ook bij jongeren met overgewicht terug"

Maagoperaties om gewicht te verliezen moeten ook in bepaalde gevallen bij jongeren onder de 18 jaar worden terugbetaald. Dat zegt het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg, dat een onderzoek voerde naar de werking van zulke operaties. Conclusie? Ze werken, ook op lange termijn. Al zijn er ook neveneffecten. 

Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg is duidelijk. Wie een maagoperatie ondergaat, heeft nadien een aanzienlijk én structureel gewichtsverlies, zeker de eerste twee jaar na de ingreep. Daarna is er vaak wel opnieuw een kleine toename van het gewicht, maar dan nog blijkt de operatie op lange termijn positief. Ook het risico op overlijden daalt en de fysieke gezondheid wordt beter. 

Maar een maagoperatie lost niet alles op, zo zegt het Kenniscentrum. Zwaarlijvige personen hebben vaak psychologische problemen. Een operatie lost die problemen de eerste twee jaar deels op, maar na verloop van tijd kunnen ze weer de kop opsteken. En ook eetstoornissen kunnen blijven bestaan of net worden uitgelokt door zo'n operatie. 

Jongeren

Voor jongeren lijken de resultaten in dezelfde richting te gaan, al zijn er nog niet veel onderzoeken rond gebeurd. Zo zijn er enkel gegevens over operaties bij (bijna) volledig volgroeide jongeren. En de effecten op lange termijn zijn ook niet geweten. 

Door twee jaar langer te wachten, heb ik meer kans op suikerziekte gekregen en doen mijn gewrichten pijn

Nikita, twee jaar geleden in "Pano"

Hoe dan ook worden maagoperaties bij jongeren onder de 18 jaar momenteel in geen enkel geval terugbetaald. En dus hebben zij de keuze: wachten of zelf enkele duizenden euro's ophoesten. In dat geval zat ook Nikita, die eind 2017 getuigde in ons programma "Pano". Zij wilde al op haar 16e een operatie ondergaan, maar moest wachten tot haar 18e. "Mijn mama is alleenstaande. Wij konden die operatie niet betalen", zei ze toen. "Door twee jaar langer te wachten, heb ik meer kans op suikerziekte gekregen en doen mijn gewrichten pijn."

Terugbetaling

Momenteel worden maagoperaties enkel terugbetaald bij mensen boven de 18 jaar met extreem overgewicht (een BMI van minstens 40) en bij mensen met zeer zwaar overgewicht (met een BMI van minstens 35) die ook andere aandoeningen hebben, zoals diabetes type 2 of hoge bloeddruk die niet weggaat met medicatie. 

Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg vraagt om nu ook operaties bij jongeren onder de 18 jaar terug te betalen. Al moet het daar wel "de grote uitzondering" blijven. Enkel wanneer langer wachten tot medische complicaties kan leiden, zou zo'n operatie al moeten worden terugbetaald. Ook volwassenen met zwaar overgewicht (met een BMI van minstens 30) met diabetes type 2 zouden hun operatie moeten terugbetaald krijgen. 

Bekijk hieronder de uitleg van Matthias Neyts van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg:

Video player inladen ...

Herbekijk "Pano": We worden alsmaar jonger dik: een gastric bypass voor kinderen?

In november 2017 maakte ons duidingsmagazine "Pano" al een reportage over mensen die een maagverkleining ondergaan. Dokters kregen toen al steeds vaker kinderen over de vloer, maar hun behandeling kon dus niet worden terugbetaald. In de reportage getuigen jongeren, ouders en dokters. Herbekijk de reportage hieronder:

Video player inladen ...

Roux-en-Y gastric bypass, sleeve gastrectomy en maagband?

In ons land wordt vooral de zogenoemde Roux-en-Y gastric bypass uitgevoerd (63 procent van de gevallen). Daarbij wordt er een klein maagzakje gemaakt, dat rechtstreeks met de dunne darm wordt verbonden. Patiënten kunnen daardoor minder eten, maar hebben geen honger. 

Nog populair is de sleeve gastrectomy, oftewel de maagverkleining (35 procent van de gevallen). Daarbij wordt meer dan 70 procent van de maag verwijderd. Patiënten krijgen daardoor sneller een verzadigd gevoel tijdens het eten. 

Tot slot is er ook de maagband (2,5 procent van de gevallen). Daarbij wordt er een band aangebracht rond het bovenste deel van de maag, waardoor er ook hier een maagzakje ontstaat. Ook hier kan de patiënt minder eten nadien. 

Een tekening van de Roux-en-Y gastric bypass, de sleeve gastrectomy en de maagband Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg

De maagband werd vooral vroeger vaak gebruikt, maar blijkt uiteindelijk tot minder gewichtsverlies te leiden dan de andere twee ingrepen. De keuze van de ingreep hangt af van verschillende factoren, zoals het eetgedrag en de voorkeur van de patiënt en de dokter.

Bij zo'n operatie kunnen er wel neveneffecten opduiken. Denk aan voedingstekorten, buikpijn en obstructie van de darmen. "Het vergt een levenslange aanpassing. Het is zeker niet te onderschatten", zegt het Kenniscentrum. 

Bekijk hieronder het verslag uit "Het Journaal":

Video player inladen ...