BELGA/WARNAND

Oud-Senaatsvoorzitter en voormalig burgemeester van Ukkel Armand De Decker (70) is overleden

Armand De Decker is op 70-jarige leeftijd overleden. De Decker was jarenlang voorzitter van de Senaat voor de Franstalige liberalen (MR). Hij was ook burgemeester van Ukkel en minister voor Ontwikkelingssamenwerking onder premier Guy Verhofstadt (Open VLD). Vorig jaar stapte De Decker uit de MR in de nasleep van Kazachgate. In die zaak zou hij onder druk van een rijke zakenman de zogenoemde afkoopwet sneller tot stand hebben laten komen.

Hoewel Armand De Decker vooral bekendstond als Brusselse politicus, kan zijn naam zijn roots niet verbergen. De Decker was namelijk de zoon van Luc De Decker, de "schilder van de Denderstreek". Een geboren en getogen Ninovieter die later naar Schaarbeek verhuisde, waar zijn vrouw, een onderwijzeres, vandaan kwam. Het paar zou twee kinderen krijgen: Jacques en Armand. Armand, de jongste, werd advocaat en rolde in de jaren 80 de politiek in.

Lokale politiek

Terwijl vader De Decker in de laatste jaren van zijn leven terug naar Vlaanderen trok, naar Meerbeke, bleef zijn zoon in Brussel hangen. De jonge Armand ging in Ukkel wonen, de gemeente van zijn echtgenote. Daar was hij vanaf eind jaren 80 actief in de gemeentepolitiek. Eerst als gemeenteraadslid en schepen. In 2006 werd hij er burgemeester en een aantal jaar later kreeg hij in Ukkel het gezelschap van MR-kopstuk Didier Reynders. Die verkaste van Luik naar de Brusselse gemeente om er als lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 de opkomst van het FDF te stuiten. In Ukkel zit de MR nog steeds stevig in het zadel. De Decker zelf moest in 2017 wel onder druk de burgemeesterssjerp afgeven (maar daarover hieronder meer).

Ook in de Brusselse politiek speelde De Decker een grote rol - naast zijn burgemeestersschap in Ukkel. Van 1989 tot aan zijn overlijden was hij - met enkele tussenpozen van een aantal jaren - lid van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement. 

... en nationale politiek

Maar ook nationaal speelde De Decker geen onbelangrijke rol. Van 1981 tot 1995 werd hij gekozen als Kamerlid voor zijn partij. In 2004 werd De Decker minister van Ontwikkelingssamenwerking nadat de regering-Verhofstadt II na de regionale verkiezingen grondig herschikt was. Na de verkiezingen in 2007 werd hij voorzitter van de Senaat. Opnieuw voorzitter, want die functie had hij ook al vervuld van 1999 tot 2004. 

Als voorzitter van de Senaat trok De Decker in 2008 samen met Kamervoorzitter Herman Van Rompuy (CD&V) naar Congo om er de nationale feestdag van het land te vieren. Een opvallend bezoek, want de relaties tussen België en zijn oude kolonie waren toen sterk verzuurd door de felle kritiek van toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht (Open VLD) op de Congolese politiek.

Als minister van Ontwikkelingssamenwerking, in de regering-Verhofstadt II, had De Decker zich ook altijd al veel gematigder opgesteld dan De Gucht. Hij kreeg het verwijt dat hij vooral de goede relaties wilde behouden om het zakenleven te pleasen. Achteraf bleef er wel nog een waas van belangenvermenging rond te hangen, toen bleek dat hij als minister een subsidie van 600.000 euro had toegekend aan een vereniging waar hij zelf ondervoorzitter van was.

In 2009 werd De Decker benoemd tot minister van Staat.

Niet altijd gemakkelijke formatiegesprekken

Binnen de MR zat De Decker in het kamp van minister van Buitenlandse Zaken Reynders, dat tegenover het kamp van premier Charles Michel staat. Toch wil dat niet zeggen dat het altijd peis en vree was tussen De Decker en Reynders. Zo tikte Reynders De Decker op de vingers, omdat hij tijdens de moeilijke formatie-onderhandelingen van 2010 voor zijn beurt had gesproken.

De Decker kenden we ook nog van eerdere formatiegesprekken: die van 2007, waarbij formateur Yves Leterme (CD&V) er maar niet in slaagde een regering te vormen. In een poging om uit de impasse te geraken kreeg Senaatsvoorzitter De Decker samen met Kamervoorzitter Herman Van Rompuy de koninklijke opdracht om brede steun te zoeken voor een staatshervorming. De Belgicist De Decker schopte toen tegen Vlaamse schenen door te zeggen dat het kartel van CD&V en de N-VA aan de basis van de politieke crisis lag.

De das omgedaan door Kazachgate

De afgelopen jaren is de naam van De Decker opgedoken in Kazachgate. Hij wordt ervan verdacht dat hij onder druk van de Oezbeekse zakenman Patokh Chodiev de zogenoemde afkoopwet (waarbij zaken met een minnelijke schikking geregeld kunnen worden tussen een verdachte het Openbaar Ministerie) sneller tot stand zou hebben laten komen. Zelf hield De Decker vol dat hij enkel als advocaat was opgetreden in het dossier. 

Maar door het schandaal viel De Decker wel in ongenade. De Deckers burgemeesterschap in Ukkel werd openlijk in vraag gesteld, eerst door Ecolo en daarna door DéFi. Op 17 juni 2017 zwichtte De Decker onder de druk en nam hij ontslag als burgemeester. Een jaar later nam hij ook ontslag uit de MR, hij bleef wel zitten in het Brussels Parlement.

Politieke reacties

Er komen intussen ook heel wat reacties op zijn overlijden, vooral uit het MR-kamp. Premier Charles Michel tweette dat hij "het overlijden van Armand De Decker met droefheid vernomen heeft". "Hij was geëngageerd, met veel politieke verantwoordelijkheden. Met overtuiging en elegantie heeft hij de liberale waarden altijd verdedigd."

En ook de huidige burgemeester van Ukkel, Boris Dilliès (MR) heeft zijn medeleven betuigd. Het was Dilliès die het overlijden van De Decker bekendmaakte. "De liberale familie heeft een van zijn grote figuren verloren. België verliest een Staatsman met een opmerkelijke intelligentie en een warme persoonlijkheid die erkend wordt voor zijn inzet voor het land." Later tweette Dilliès ook nog een foto met De Decker.

En ook de Brusselse burgemeester Philippe Close (PS) heeft gereageerd op het overlijden. "Hij had een liefde voor Brussel en verdedigde België zonder ophouden."