Afrikaanse vrouwen wandelen met water dat ze zijn gaan halen, terug naar hun dorp. UAntwerpen

Opwarming aarde vergroot risico op gewapende conflicten

De opwarming van de aarde vergroot het risico op gewapende conflicten. Dat blijkt uit een internationale studie, gepubliceerd in Nature. “Hoewel andere factoren van geweld een aanzienlijk grotere invloed hebben, verwachten we dat de klimaatverandering een versterkend effect zal hebben op het risico op conflict”, zegt hoofddocent Jean-Francois Maystadt van de Universiteit Antwerpen.

Experts schatten dat het risico op een gewelddadig binnenlands conflict met het klimaat als oorzaak, de voorbije 100 jaar tussen 3 en 20 procent lag. In een nieuwe studie kijkt een interdisciplinair team van internationale onderzoekers ook naar de toekomst. 

"Er exacte cijfers opplakken is moeilijk, maar dat het klimaat een impact heeft gehad op georganiseerde gewapende conflicten in de voorbije decennia is duidelijk”, zo zegt Maystadt. “Maar andere factoren, zoals lage socio-economische ontwikkeling, beperkte staatscapaciteit, ongelijkheid tussen groepen en een recente geschiedenis van geweld, hebben duidelijk een grotere impact op interne conflicten."

Maystadt is hoofddocent van het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid (IOB) van de UAntwerpen, docent aan het Departement Economie van Lancashire University, en een van de auteurs van de nieuwe studie. 

Mensen komen water halen dat met een vrachtwagen is geleverd omdat hun bron droog staat. UAntwerpen

Factoren kunnen elkaar beïnvloeden

Maystadt en zijn collega’s verwachten dat de klimaatverandering het risico op toekomstige conflicten zal doen toenemen.

"In een scenario van 4°C opwarming neemt de invloed van het klimaat op conflicten toe met een factor vijf, een sprong naar 26 procent kans op een substantiële toename van het conflictrisico. Zelfs in een scenario van 2°C opwarming boven pre-industriële niveaus – het doel van de Parijsakkoorden – is er meer dan een verdubbeling van de invloed van klimaat op conflict, stijgend naar een kans van 13 procent", zei Maystadt in een persmededeling van de UAntwerpen.

De opwarming van de aarde heeft een impact op de landbouwproductie en op de economie in het algemeen, en op ongelijkheden binnen groepen. Die factoren kunnen interageren met andere conflictfactoren en potentieel het risico op geweld doen toenemen.

Door droogte gestorven vee in de Sahel. UAntwerpen

"Historisch gezien werd de ontwikkeling van gewapend conflict sterk beïnvloed door economische shocks en de aanwezigheid van natuurlijke grondstoffen, zeker in sterk gepolariseerde en institutioneel zwakke maatschappijen," zei Maystadt, die ontwikkelingseconoom is gespecialiseerd in de studie van conflicten, natuurrampen en gedwongen migratie. "Veranderingen in internationale betrekkingen tussen staten speelden ook een grote rol."

“Het is erg waarschijnlijk dat de ongeziene klimaatverandering het risico op conflicten zal beïnvloeden, maar de precieze impact is erg moeilijk te kwantificeren en te voorspellen. Over de grenzen van disciplines heen moeten we samenwerken om aan risicobeheer te doen."

"Aanpassingsstrategieën, zoals oogstverzekering, opslag na de oogst, opleidingen en andere maatregelen kunnen de voedselzekerheid doen toenemen en de economische kansen diversifiëren, waardoor potentiële connecties tussen klimaat en conflict verminderd worden", zo zei hij.

Het onderzoek van het internationale team, dat onder leiding stond van doctor Katharine Mach van de Amerikaanse Stanford University, is gepubliceerd in Nature