Nachtraven hoeven niet te wanhopen: ochtendmens worden kan je leren

Hebt u er altijd al van gedroomd om een ochtendmens te worden? Het kan. Nachtraven kunnen zichzelf met succes herprogrammeren tot vroege vogels. Dat blijkt uit Brits en Australisch onderzoek. 

Goed nieuws voor mensen die liever 's nachts leven en in de ochtend moeite hebben om op tijd op het werk te geraken. Je kan jezelf herprogrammeren om een ochtendmens te worden.  Dat blijkt uit onderzoek van de universiteit van "Birmingham" en "Surrey" in de UK en Monash University in Australië. Op drie weken tijd slaagde een studie erin om van nachtraven ochtendmensen te maken.

Het ging om een studie waarbij 22 gezonde deelnemers, die gemiddeld rond half 3 's nachts naar bed gingen en om kwart over 10 's ochtends opstonden, gedurende 3 weken nieuwe patronen moesten volgen.

"Er zijn aan de groep studiepatiënten strikte regels opgelegd", zegt professor Johan Verbraecken van het slaapcentrum van het UZ Antwerpen in "Nieuwe feiten". "De studiepatiënten moesten verplicht vroeger naar bed en vroeger opstaan. Heel sober leven, op een strak en regelmatig schema zowel in de week als in het weekend. Ze mochten niet te laat eten, niet te veel koffie drinken later op de dag. Er werden dus slaaphygiënische maatregelen genomen zodanig dat er genoeg slaapschuld werd opgebouwd."

Drie weken om ritme te veranderen

En dat bleek te werken. Na drie weken was de grote meerderheid van de studiepatiënten erin geslaagd om zijn ritme te herprogrammeren. Het lukte de proefpersonen niet alleen om binnen drie weken hun ritme te veranderen, ze presteerden ook beter op reactie en fysieke testen in de ochtend, en ze voelden zich gelukkiger en alerter.

Wat ik daaruit afleid is dat een groot deel van die groep personen op een gedragsmatige manier aan een verlaat slaapritme is gekomen

Prof. Verbraecken, UZ Antwerpen

"Wat ik daaruit afleid is dat een groot deel van die groep personen op een gedragsmatige manier aan een verlaat slaapritme is gekomen." zegt professor Verbraecken. "Er is wel een bepaalde voorbeschiktheid, maar als je daar zelf naar gaat leven en alles zijn eigen beloop laat gaan dan gaat dat ritme zichzelf opschuiven. En dan kom je in extreme slaap-waaktijden terecht. Het is dus niet zo dat je als nachtuil wordt geboren."

In de puberteit gaat het vaak mis

Volgens professor Verbraecken gaat het meestal in de puberteit mis: "In de puberteit zien we dat mensen later gaan slapen. Als je als student laat uitgaat en lang uitslaapt, dan krijg je extreme verschuivingen en dan komt het vaak niet meer goed. Diegenen die niet overdrijven in de studententijd kunnen terug een normaal ritme krijgen.  Op hoge leeftijd zien we ook dat mensen terug meer ochtendmensen worden dan voorheen."

Er werd altijd gedacht dat je ritme naar vroeger opschuiven niet werkte. "Wat vroeger werd gedaan was het ritme opschuiven naar later om dan te komen tot een normaal ritme. Later zijn we gaan werken met melatonine en lichttherapie. Met deze methodiek uit dit onderzoek schuift men terug naar vroeger op de dag. En dat is iets waarvan we altijd dachten dat het niet mogelijk was, maar dat blijkt nu toch mogelijk te zijn." aldus Prof. Verbraecken.

Beluister hier het volledige gesprek met Prof. Verbraecken in "Nieuwe Feiten" op Radio 1: