Archeologiedagen: haast u voor het voor eeuwig verdwijnt! Zes tips

De archeologiedagen die vandaag al starten nemen fors uitbreiding. Vorig jaar, bij de eerste keer, waren er 68 veelal kleine evenementen. Daar kwamen een goeie 6.000 mensen op af. Met verdeeld over heel Vlaanderen en Brussel 107 activiteiten, sommige al wat grootschaliger, hopen de provincies en het Forum Vlaamse Archeologie op een verdubbeling van het aantal belangstellenden. En het mag zelfs meer zijn. 1 tip per provincie of gewest.

parking 58, foto demeuter.be

1. Brussel

De interessantste archeologische site op dit ogenblik is uiteraard de bouwput waar tot onlangs Parking 58 stond, achter de Anspachlaan in brussel. Die site is niet officieel toegankelijk, maar wie dat wil, kan van aan de afsluiting  een idee krijgen van de duizelingwekkende diepte.

In de musea aan het Jubelpark zijn er archeologische laboratoria en een expositie van vondsten uit het hele gewest. In Anderlecht openen Erasmushuis en Begijnhof de deuren, in de hoofdstad zelf de catacomben van Coudenberg en de kelders van een rij huizen in de Hoogstraat, in Vorst de abdij en in Oudergem het Rood Klooster. 

Vanaf maandag start een kleine fijne permanente tentoonstelling in het gloednieuwe Herman Teirlinckgebouw op Tour & Taxis, ook al zo'n fenomenale contrastrijke site. De expositie toont Romeinse vondsten uit de eerste eeuw van onze jaartelling die tijdens de graafwerkzaamheden voor de fundamenten van het gebouw naar boven kwamen.  Daar zijn kinderschoentjes bij en dakpannen waar dieren over liepen toen het cement lag te drogen. 

We leren veel over het verleden en over de toekomst; menselijke processen zijn in alle periodes dezelfde

Jef Pinceel, archeoloog Brussel

2. Borgloon en Riemst

"Weg met de Romeinen" is de goedgekozen titel van de activiteit in de Limburgse gemeenten Riemst en Borgloon. Het gaat uiteraard over heirwegen. Vanuit de Stroopfabriek in Borgloon start een driedaagse die het leven van de Romeinen bij ons verklaart aan de hand van de heirbanen. Dankzij die snelwegen was Limburg toen een welvarende Romeinse provincie. Wie dat wil kan in de voetsporen van de Romeinen wandelen. Meer, je kan een Romein worden! 

3. Grimbergen

Het Prinsenkasteel van Grimbergen, moedwillig door het Duitse leger verwoest in 1944, is een fascinerende ruïne. De donjon heeft het bombardement overleefd, en is nu weer toegankelijk, na een langdurig geslaagd proces van restauratie en ontsluiting. Een steenhouwer geeft er een demonstratie en er zijn lezingen over het behoud van kwetsbare monumenten.    

4. Maldegem

Maldegem zoekt het onder de grond. Van het vroegere kasteel van Pieter Bladelin valt weinig meer te zien. Maar dankzij geofysisch onderzoek met elektromagnetische inductie en grondradar verschijnen de muren en funderingen opnieuw. In de bibliotheek zijn er meer resultaten van het modernste onderzoek in de bodem van de hele omgeving te zien. Maar uiteraard vallen er ook traditionele vondsten te bekijken. En wie een en ander wil combineren met industriële archeologie kan nog altijd een rit maken met een stoomtrein.

5. Antwerpen

Misschien de meest spectaculaire en urgente site bevindt zich aan het grondig vernieuwde verkeersvrije Operaplein in Antwerpen. Al maanden hebben daar voorbijgangers veel belangstelling voor wat er bij de werkzaamheden zoal vrijkomt, en wat binnenkort grotendeels weer voor eeuwig verdwijnt. Het gaat om de Noorderlijn en Kipdorp, met een monumentale muur en brug uit de 16e eeuw. Via zwevende tunnels kan de toeschouwer zich laten verrassen door de lichtput, en vaststellen hoe het erfgoed deels geïntegreerd wordt in de tunnel van de toekomst. 

6. Ieper

In Ieper zijn nog maar onlangs de funderingen van een middeleeuwse leprozerie blootgelegd, een verzorgingsdorp voor melaatsen. De stenen en skeletten staken maar 20 centimeter onder de grond.  Over enkele maanden verdwijnen de resten voorgoed in de bodem. Het gaat om een uniek stuk geschiedenis.

800 jaar geleden besliste de rijke lakenstad Ieper om leprozerie "De Hooge Siecken" te bouwen op een toen open ruimte, ongeveer waar nu de Sint-Jan-Baptistkerk staat. Daar werd ook een begraafplaats aangelegd. Het was het begin van de parochie. In 1650 vormde de stad de leproserie om tot een hoeve, en nog later verdween die. 

Het volledige programma met openstellingen, wandelingen en dies meer, ook in uw buurt allicht, vindt u hier

De interesse en de begeestering van de mensen voor archeologie geeft ons moed als we weer een dag in de modder en de regen bezig zijn

Jef Pinceel, archeoloog Brussel
Tour en Taxis