Video player inladen...

VS en Iran beschuldigen elkaar na "aanvallen" op tankers: "Gevaarlijke situatie waarin veel op het spel staat"

De Verenigde Staten beschuldigen Iran van de aanval op twee olietankers in de Golf van Oman. Het Amerikaanse leger heeft een video verspreid waarin volgens hen te zien is dat Iraanse soldaten een niet-ontplofte mijn van een van de twee tankers halen. Iran ontkent die beschuldigingen ten stelligste en zegt dat de VS "oorlog wil stoken". "Het is een gevaarlijke situatie waarin heel veel op het spel staat", zegt VS-correspondent Björn Soenens.

Gisteren raakten twee olietankers beschadigd toen ze in de Straat van Hormuz voeren, een strategisch belangrijke doorgangsroute voor olie tussen het Arabische schiereiland en Iran. Er zouden verschillende explosies gehoord zijn en op beide schepen is brand uitgebroken. De bemanning werd geëvacueerd. Er zou sprake zijn van een aanval, maar of dat echt zo is, is niet duidelijk.

In ieder geval lopen de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran opnieuw op. Volgens de VS is Iran verantwoordelijk voor de aanvallen op de schepen. "Het centraal commando van het Amerikaanse leger heeft een video verspreid van een van de olietankers waarin volgens hen Iraanse soldaten van de islamitische revolutionaire garde iets vasthouden, een niet-ontplofte mijn", zegt VS-correspondent Björn Soenens.

"De video duurt één minuut, het is wazig beeld, bevestiging dat het écht gaat om wat de VS zegt, is er niet", zegt Soenens, die de beelden kon bekijken. "Maar volgens de Amerikanen bewijst de video dat Iran mijnen op het schip geïnstalleerd had en nadien teruggekeerd is om bewijsmateriaal weg te halen."

"We weten niet precies wat er gebeurd is, we zullen moeten zien of de video waarachtig is of niet. Verder onderzoek moet dat uitwijzen."

Video player inladen...

Iran: "VS wil oorlog stoken"

Iran ontkent alle beschuldigingen ten stelligste en zegt dat het om opgezet spel gaat en dat de Verenigde Staten erop uit zijn om oorlog te stoken. "Iran verwijst zelfs naar het Tonkin-incident in Vietnam", zegt Soenens. "Dat was een incident op Amerikaanse schepen in 1964 waarbij de VS zei, "wij zijn aangevallen, dit is een reden om oorlog te voeren." President Johnson kreeg toen de middelen en de soldaten, de Vietnam-oorlog was een feit. Later bleek dat het om opgezet spel ging."

Iran ontkent niet dat er Iraanse schepen in de buurt waren gisteren. "Wij beveiligen de Straat van Hormuz en wij zijn de twee tankers gaan evacueren", zegt het regime.

In een mededeling aan de Verenigde Naties zegt Iran verder dat het "ironisch is dat de VS, dat zich onwettelijk terugtrok uit de nucleaire deal, Iran nu oproept om over te gaan tot onderhandelingen en diplomatie. De economische oorlog en de terreur van de VS tegen het Iraanse volk, net zoals hun massieve militaire aanwezigheid in de regio zijn en blijven de belangrijkste bron van onveiligheid en instabiliteit in de ruime Golfregio."

"Verzinsels en campagnes van desinformatie of het schaamteloos beschuldigen van anderen, zullen de realiteit niet veranderen. De VS en hun regionale bondgenoten moeten stoppen met deze oorlogsvoering."

"Bij een confrontatie zijn de gevolgen niet te overzien"

Er wordt opgeroepen tot diplomatie, maar hoe reëel is de kans op een gewapend conflict? "We moeten er wel eerlijk in zijn, als de haviken (de partijen met de hardste standpunten, nvr) aan beide zijden het voor het zeggen krijgen, dan is een confrontatie onvermijdelijk en zijn de gevolgen niet te overzien."

We moeten er eerlijk in zijn, als de haviken aan beide zijden het voor het zeggen krijgen, dan is een confrontatie onvermijdelijk.

Björn Soenens

In de VS zijn de meningen verdeeld. "Minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo en Nationaal Veiligheidsadviseur John Bolton staan bekend als hardliners als het om Iran gaat, zij hebben president Trump ingefluisterd om zich uit de nucleaire deal terug te trekken. Trump zelf blaast warm en koud. Het centraal commando van het Amerikaanse leger is ook eerder voorzichtig. En de Democraten in het Congres zien geen aanleiding zolang we niet weten wat er écht gebeurd is."

In Iran is nu de gematigde president Hassan Rouhani aan de macht. "Als de VS terugslaat, met nog meer sancties of op een andere manier, kan dat gevaarlijk zijn. Iran zit nu al in de hoek waar de klappen vallen, de economische sancties treffen het land en de bevolking heel hard. Rouhani zou zo wel eens in de problemen kunnen komen en aan de kant geschoven worden door hardliners."

"Er staat heel veel op het spel"

Het is in ieder geval een zeer complexe situatie waarin veel verschillende elementen meespelen, zegt Soenens. "Iran is bijvoorbeeld een vijand van de Amerikaanse bondgenoten Israël en Saudi-Arabië. Iran is dan weer wel gelinkt aan Syrië en aan de Houthi-rebellen in Jemen. Als je je daar in die regio in een conflict zou storten, waar zou dat eindigen?"

En dan is er ook nog de olie. "In de Straat van Hormuz passeert een vijfde van de totale wereldvoorraad. Volgens Pompeo wil Iran met de aanval de prijs van ruwe olie opdrijven, tonen wat hun macht is. Op de beurzen gaan de olieprijzen de hoogte in."

Door de nieuwe sancties die de VS een jaar geleden invoerde, is de olie-export van Iran sterk teruggevallen. Saudi-Arabië, de Amerikaanse bondgenoot in de regio, zegt nu dat het de wereldmarkt wel van olie wil voorzien.

"Er staat heel veel op het spel. Rusland heeft al laten weten dat voorzichtigheid geboden is, dat we de diplomatie haar werk moeten laten doen, dat we onderzoek moeten afwachten. Dat lijkt me de meest wijze beslissing", besluit Soenens.

Beluister het gesprek met Björn Soenens in "De ochtend":

Bekijk het verslag uit "Het Journaal" hier: 

Video player inladen...

Meest gelezen