50 miljoen Zuid-Amerikanen zitten bijna dag lang zonder stroom: kan zoiets ook bij ons gebeuren?

Bijna 50 miljoen Zuid-Amerikanen hebben gisteren bijna een dag lang zonder elektriciteit gezeten. Oorzaak was een stroomstoring die delen van Argentinië, Uruguay en Paraguay trof. Hoe de storing precies is ontstaan, is nog niet duidelijk. Maar het voorval roept vragen op. Zoals: kan een stroomstoring van die omvang ook bij ons gebeuren?

Volgens het bedrijf Edesur, dat instaat voor een deel van de elektriciteitsbevoorrading in Argentinië, was er een probleem in een schakelstation tussen 2 elektriciteitscentrales in het noorden van het land. Alle andere centrales in het land schakelden zich vervolgens automatisch één voor één uit, waardoor uiteindelijk heel het land, en delen van de buurlanden, zonder stroom vielen.  

"Dat zoiets bij ons gebeurt, is zo goed als uitgesloten", zegt woordvoerder Tom Demeyer van Elia, het bedrijf dat het Belgische hoogspanningsnet beheert. "In Europa hebben we geleerd van de grote stroomstoring in Duitsland van 2006, toen een deel van Europa zonder stroom viel (zie verder)."   

Coördinatiecentra

"In Europa zijn er toen verschillende regionale coördinatiecentra opgericht waarin netbeheerders van verschillende landen samenwerken om het Europese hoogspanningsnet te bewaken. Elia was één van de  medeoprichters van Coreso (waartoe onder meer ook de  Franse, een Duitse, en de Britse netbeheerder behoren, red.). Samen volgen we daar de vraag naar stroom - en het aanbod - in ons deel van Europa van minuut tot minuut op, zodat we in geval van dreigende problemen tijdig kunnen ingrijpen."

In  Europa hebben we geleerd van de grote stroomstoring in Duitsland van 2006, toen een deel van Europa zonder stroom viel.

Tom Demeyer, woordvoerder Elia

Een probleem zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat een bepaalde hoogspanningslijn overbelast geraakt, waardoor de lijn dreigt uit te vallen. Via overleg binnen de coördinatiecentra kan een deel van de stroom dan naar andere hoogspanningslijnen worden afgeleid. Die hoogspanningslijnen kunnen eventueel in een ander land lopen.   

Verbindingen met buurlanden

"Om problemen nog beter op te vangen, werken we ook aan interconnecties of verbindingen met de buurlanden. Met Frankrijk, Nederland en Duitsland hadden we er al en met de nieuwe Nemo Link (zie artikel hiernaast, red) zijn we nu ook verbonden met het hoogspanningsnetwerk in Groot-Brittannië. Binnenkort komt er ook nog een verbinding met Duitsland."

"Dankzij die interconnecties kunnen we stroom importeren als we hier bij ons te weinig stroom hebben. Omgekeerd kunnen we ook stroom naar de buurlanden afleiden als het netwerk bij ons overbelast dreigt te raken.  Zo blijft ons netwerk in evenwicht en kunnen we stroomstoringen zoals die in Zuid-Amerika vermijden"

De stroomstoring in Duitsland van 2006

In november 2006 is Europa aan een stroomstoring van de omvang van die in Zuid-Amerika ontsnapt. Op 4 november om half negen 's avonds worden boven de rivier Eems in de Duitse deelstaat Nedersaksen 2 hoogspanningslijnen stilgelegd om de doorvaart van een groot schip mogelijk te maken. Een groot deel van de stroom wordt omgeleid via een aangrenzende lijn.

Maar die avond staat er uitzonderlijk veel wind en de windmolens in het noorden van Duitsland draaien op volle toeren. De aangrenzende lijn kan de grote toevoer aan stroom niet aan en valt rond tien over tien uit. Als gevolg raken andere lijnen ook overbelast, waardoor uiteindelijk in heel Europa het hoogspanningsnetwerk uit balans dreigt te raken. 15 miljoen Europeanen  moeten het die avond een tijdje zonder elektriciteit stellen. Het is alleen maar door tijdige noodingrepen dat voorkomen wordt dat heel Europa die avond in het duister zit.