Musea Brugge koopt belangrijk schilderij van navolger Van Eyck

Het Brugse stadsbestuur bevestigt de aankoop van een olieverfschilderij op houten paneel van een anonieme kunstenaar uit de omgeving van Jan van Eyck. De schilder is zeker een tijdgenoot van de grote Primitieve meester. "De aankoop is een belangrijke versterking van de kerncollectie Vlaamse Primitieven van de Brugse musea", zegt Brugs burgemeester Dirk De fauw (CD&V). Het paneel was tot nu in Brits bezit. In Brugge wordt het op dit ogenblik onderzocht.  

Ook Till-Holger Borchert, directeur van de Brugse musea, is opgetogen. "Het is zeer zeldzaam en tijdens mijn kunsthistorische loopbaan nog nooit gebeurd dat een schilderij dat rechtstreeks gelinkt kan worden aan de werkplaats van Jan van Eyck plotseling beschikbaar is," zegt hij, "ik ben bijzonder blij dat de stad Brugge dit realiseert juist voor het Vlaamse Van Eyck-jaar 2020”. 

Panelen uit 1387

"Maria met Kind" toont de Moeder Gods tronend in een kamer zoals we die van Jan van Eyck ook kennen: veel details, doorkijk naar een landschap, prachtige uitwerking van textiel. Volgens wetenschappelijk  onderzoek dateert de oudste jaarring op het houten paneel uit 1387. Het schilderij moet dan van na 1420 zijn. Dat is tijdens het leven van Jan van Eyck, die overleed in 1441. 

De anonieme kunstenaar baseerde zijn compositie op verschillende werken van Van Eyck en zijn atelier. Logische conclusie: de kunstenaar had toegang tot de werkplaatstekeningen van de meester, of hij verbleef in het atelier. 

Duidelijke invloed van Van Eyck

De plaats van het kindje Jezus en de plooienval van de mantel van Maria zijn identiek als die op een triptiek uit 1437. De troon van de Maagd, met twee leeuwtjes, is ook te zien op de Lucca-Madonna van Van Eyck uit 1435.

Verschillende andere details zijn gebaseerd op "Maria met Kind en Kannunik Joris van der Paele" dat in het Groeningemuseum in Brugge hangt. En dan zijn er nog een pak details die overeenkomen met werken van leerlingen van Jan van Eyck.  

Napoleon

De vroegst bekende eigenaar van het schilderij is Lucien, de broer van Napoleon Bonaparte. In het begin van de 20ste eeuw was het werk al in Londen. Afstammelingen van de Britse eigenaars verkochten het aan Brugge voor ruim 400.000 euro. In de loop van de eeuwen is het paneel vaak overschilderd tijdens al of niet geslaagde restauraties en aanpassingen.  Volgend jaar is "Maria met Kind" te zien op de tentoonstelling "Jan van Eyck in Brugge".  In Gent is er volgend jaar ook een grote Van Eyck-expo gepland, waarvoor nu al vele duizenden kaartjes zijn besteld.