AFP or licensors

Waarom de komst van de libra voor ons en voor Facebook verontrustend is 

Dat Facebook werkt aan een eigen virtuele munt, was al jarenlang geweten. Maar gisteren stelde het bedrijf de libra aan de wereld voor. Net zoals een munt is dat een verhaal met twee kanten.

opinie
Frederik De Bosschere
Frederik De Bosschere is strateeg bij In The Pocket, een digital product studio. Daarnaast hoor je hem wekelijks in Computer Club, een podcast over technologie. Twitter: @nonkelfreddy.

Libra? Calibra?

Eerst en vooral, waarover spreken we eigenlijk? 

Libra is een "crypto-coin": een virtuele munt gebouwd op de blockchain. Wellicht heb je al gehoord van Bitcoin (en het hele circus daarrond). Wat libra verschillend maakt, is dat het een zogenaamde "stable coin" is. De waarde is gelinkt aan een korf van andere valuta (zoals de dollar en de euro), waardoor de munt minder volatiliteit kent. In tegenstelling tot cowboycoins, waarmee je op maandag een huis kan kopen, maar op dinsdag slechts een halve koffie. En waarop dan ook danig gespeculeerd wordt, waardoor die munten hun waarde (op dit moment) wat voorbij lopen. 

Facebook kan er enkel bij winnen als andere bedrijven mee op de libra-kar springen, want dan kan de munt op nog meer plekken gebruikt worden

Een ander verschil is dat waar crypto-munten volledig gedecentraliseerd zijn, in dit geval een duidelijk regelgevend orgaan bestaat. Behalve Facebook zijn ook betaalreuzen zoals VISA, MasterCard en PayPal mee aan boord, en bedrijven als Uber en Vodafone.

Dat geldt niet voor Calibra. Dat is een dochteronderneming van Facebook, die een portefeuille zal bouwen om die libra-munten bij te houden en te versturen. Andere partijen kunnen dat ook, luidt het bij Facebook trots. Maar als je weet dat Calibra meteen toegang heeft tot miljarden gebruikers, en dat de functionaliteit ook zal worden ingebakken in Messenger en WhatsApp, dan weet je dat Facebook met Calibra een kilometerslange voorsprong heeft.

Maar goed, los daarvan heeft Facebook/Calibra er enkel bij te winnen als andere bedrijven mee op de libra-kar springen, want dan kan de munt op nog meer plekken gebruikt worden.

Wat wil Facebook ermee bereiken?

In wezen is iets als libra een goedbedoeld concept. David Marcus, ex-topman van PayPal en Messenger die nu het project leidt, vat het goed samen: “If you look at a stable, high-trust, low-volatility form of digital-native currency that would be available to anyone with a $40 smartphone and move around at very low cost, that is going to the extremely valuable.”

We moeten ons afvragen of een munt die wordt uitgegeven door private bedrijven wel wenselijk is 

Geld versturen over landsgrenzen heen zonder hoge kosten, minder transactiekosten bij handelaars … Het snijdt veel vet weg van het betalingsbot. Om nog maar te zwijgen van het potentieel voor miljarden mensen die nu geen toegang hebben tot het bancaire apparaat, of kredietkaarten.

Waarom dat verontrustend is voor ons, maar ook voor Facebook?

In zoverre de wereld achter de schermen al niet geregisseerd wordt door Groot Kapitaal, moeten we ons afvragen of een munt die wordt uitgegeven door private bedrijven wel wenselijk is ...

Zeker als de grote initiatiefnemer Facebook is. Het bedrijf “belooft" dat het geen data zal delen met adverteerders of derde partijen “behalve voor bepaalde doelen, zoals fraudedetectie”, of tenzij gebruikers daarmee instemmen. We moeten daarin niet naïef zijn

Dat Facebook oprecht overtuigd is dat het ook nog eens een financieel systeem kan runnen, getuigt van zijn megalomane ambities

Facebook heeft een rampzalige reputatie als het gaat om beloftes nakomen (getuige de trimestriële Sorry-campagne van Mark Zuckerberg). Het is totaal niet transparant en zelfs misleidend naar zijn gebruikers. Het verandert vaak de spelregels. En vooral: het toont keer op keer dat het niet overweg kan met zijn torenhoge verantwoordelijkheid, of echt goed nadenkt over de vele implicaties van zijn platformen en beslissingen.

Dat het bedrijf, zelfs ondanks de slechte PR, oprecht overtuigd is dat het, naast een communicatie- en mediaplatform, ook nog eens een financieel systeem kan runnen, getuigt van zijn megalomane ambities.

Inbreken op de financiële wereld zou wel eens afgestraft kunnen worden door diezelfde financiële wereld

Ook voor Facebook is deze hele operatie niet zonder risico's trouwens. Het bedrijf is beursgenoteerd, en teert dus op "stakeholder value" (waardering van de aandeelhouders, red.). Inbreken op de financiële wereld zou wel eens afgestraft kunnen worden door diezelfde financiële wereld. En terwijl stemmen over "opbreken" steeds luider klinken, is nóg meer op het bord scheppen ook een gewaagde tactiek.

Éen ding is zeker: wanneer een aantal van de grootste bedrijven ter wereld, waaronder het roekeloze Facebook, een eigen economie bedenken, zullen we dat geweten hebben. En zal er nog veel inkt vloeien tot de introductie van de libra in 2020, en lang daarna.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.