Video player inladen ...

Transgenderwet wordt deels vernietigd: naast M en V, binnenkort ook X op identiteitskaart?

De transgenderwet is niet grondwettig en wordt daarom deels vernietigd. Dat heeft het Grondwettelijk Hof beslist. Tot nu toe is het enkel mogelijk om het geslacht op je identiteitskaart te wijzigen van man naar vrouw of omgekeerd. Maar wie zich niet thuisvoelt in één van die twee geslachten wordt daardoor uitgesloten. Het parlement moet nu een nieuwe regeling uitwerken, waardoor ook X een mogelijkheid wordt. Verder wordt de regeling rond naamsverandering volledig vernietigd. 

"Personen met een niet-binaire genderidentiteit moeten ook de mogelijkheid hebben om het geslacht in hun geboorteakte aan te passen aan hun genderidentiteit", zo oordeelt het Grondwettelijk Hof. Dat betekent concreet dat er naast de mogelijke keuze tussen M en V ook een derde mogelijkheid X moet voorzien worden.

Met die uitspraak haalt holebiorganisatie Çavaria haar slag thuis. Die organisatie was naar het Grondwettelijk Hof gestapt tegen de transgenderwet. Die wet,  sinds vorig jaar van kracht, voorziet onder meer dat transgenders geen medische geslachtsverandering meer moeten ondergaan om ook op hun identiteitsdocumenten hun geslacht te laten aanpassen. Tot dan toe was dat wel een vereiste.

Maar volgens Çavaria ging de wet nog niet ver genoeg omdat ze non-binaire personen (mensen die zich niet thuisvoelen in de hokjes 'man' of 'vrouw') nog steeds uitsluit, het Grondwettelijk Hof geeft hen nu dus gelijk. 

Het Grondwettelijk Hof heeft nu aan het federaal parlement gevraagd om een regeling uit te werken die dit mogelijk maakt. Dat kan volgens het hof bijvoorbeeld door "de creatie van één of meerdere bijkomende categorieën". Een andere mogelijkheid is dat de verplichte registratie van het geslacht of de genderidentiteit bij de burgerlijke staat wordt geschrapt.

"Historische beslissing"

      Jeroen Borghs, woordvoerder van Çavaria, reageert tevreden. "Het Grondwettelijk Hof geeft ons volledig gelijk. Dit is een historische beslissing", zegt hij. "Het is nu aan het parlement om het maatschappelijke debat te voeren, en wij zijn bereid om daaraan mee te werken." Borghs denkt bijvoorbeeld aan een derde optie, "X", of simpelweg de afschaffing van geslachtsregistratie. "Maar wij doen nu geen suggesties. Dat maakt deel uit van het maatschappelijk debat."

Vergaande implicaties

Het betekent dat we wettelijk heel anders moeten gaan nadenken over geslacht en gender

Annelies D'Espallier, Genderkamer van de Vlaamse Ombudsdienst

Annelies D’Espallier van de Genderkamer van de Vlaamse Ombudsdienst wijst dan weer op de verregaande implicaties van dit arrest. "De wetgever zal veel moeten veranderen", aldus D'Espallier. "Het betekent dat we wettelijk heel anders moeten gaan nadenken over geslacht en gender. Alle afgeleide regelgeving moet dan ook aangepast worden, bijvoorbeeld de opstelling van het rijksregisternummer."

Verder is D'Espallier naar eigen zeggen niet verrast door het arrest.  “Het is een relatief te verwachten stap, omdat de wetgeving nu veel meer zal stroken met hoe wij maatschappelijk naar geslacht en gender kijken, en dus niet vanuit die twee vaste categorieën”.

Naamsverandering niet langer beperkt

Het  Grondwettelijk Hof heeft zich daarnaast ook duidelijk uitgesproken over de mogelijkheid tot een voornaamsverandering na een geslachtswijziging. De wet voorzag tot nu toe dat dit slechts één keer kon, maar dat is nu vernietigd. Door de vernietiging wordt deze beperking er uitgehaald en kunnen mensen die kiezen voor een naamsverandering na een geslachtswijziging dat voortaan doen zo vaak ze willen. 

De uitspraak van het Grondwettelijk Hof verandert niets voor de personen die hun identiteitsdocumenten al lieten aanpassen sinds de invoering van de wet. Personen met een binaire genderidentiteit kunnen ook nog steeds het geslacht of de genderidentiteit op hun documenten laten aanpassen op basis van de nieuwe wet.

"Grote stap vooruit"

Uittredend minister van Justitie Koen Geens (CD&V) noemt de bestaande transgenderwet "een grote stap vooruit", maar "het is belangrijk geleidelijk vooruitgang te boeken", zegt hij. Volgens de minister werd er destijds voor gekozen de verwijzingen naar het geslacht in de wetgeving niet te schrappen, "omdat de transgenderwet er anders niet zou gekomen zijn". "Het zal aan het volgende parlement zijn om dit arrest van het Grondwettelijk Hof uit te voeren en de wet aan te passen", aldus Geens. 

Bekijk het verslag uit "Het Journaal" hier:

Video player inladen ...

Meest gelezen