Sarah Dimani bij Generation M

Het uitgeholde hoofddoekendebat op het internet heeft de geur van een niet onderhouden doucheputje

Onlangs deed blogster Sarah Dimani veel stof opwaaien door voortaan haar hoofddoek publiekelijk af te doen. Het debat op het internet dat daarop volgde, had volgens Sakina Elkayouhi niet bepaald een frisse geur. Extreme stemmen (rechts of links) verzieken het echte debat over de maatschappelijke rol van mensen met veel volgers op hun sociale media profielen. 

opinie
Sakina Elkayouhi
Sakina Elkayouhi is journaliste bij de publieke omroep in Nederland en communicatiewetenschapper

"Another hijabi who takes off her headscarf". Zo begon de Instagram-post van de Vlaamse influencer en modeblogger Sarah Dimani een paar dagen geleden toen ik op Instragram scrolde. Waar we gewend zijn haar met hijab al poserend in piekfijn gestylede outfits te zien, ontbrak deze keer één detail: de hoofddoek. Ook in het buitenland doen modest fashion influencers opvallend genoeg steeds vaker publiekelijk de hoofddoek af. Een voorbeeld is de Britse Dina Tokio een van de grootse modest fashion influencers ter wereld  met maar liefst 1.3 miljoen volgers

Ook in het buitenland doen influencers opvallend genoeg steeds vaker publiekelijk de hoofddoek af

Enerzijds zien we dat deze hijabi’s al enige tijd voor meer zichtbaarheid en inclusiviteit van de hoofddoekdragende vrouw in de mode en media pleiten. Juist daarom krijgen ze momenteel relatief veel kritiek van hun achterban over het zélf afdoen van de hoofddoek.

Anderzijds zie je dat er in traditionele  marketing steeds meer een beroep wordt gedaan op diverse social media influencers, waaronder ook de vrouwen die de hoofddoek dragen. 

Gekaapt debat

In de chaos van de mediastorm waarin Dimani terechtkwam, is er één constante: het besef van een confronterende realiteit. In 2015 deed de Dimani veel stof op waaien toen ze als eerste covergirl met hoofddoek voor het vrouwenblad Flair poseerde. Nu is ze een van de eerste social influencers die haar hoofddoek publiekelijk afdoet. Zoek de verschillen. Hint: het is niet de hoofddoek. 

Het probleem met dit hoofddoekendebat is dat er te lang een probleem gemaakt is van iets wat er niet is

2015 of 2019, één ding is duidelijk: het hoofdoekendebat wordt al jaren gekaapt door wie dat het minste aangaat. Deze heisa om de hoofddoek drong me nog eens goed door toen ik een goede vriend uit Nederland hierover sprak. Dat daar het hoofddoekdebat vrijwel niet leeft werd des te meer duidelijk toen hij me kritisch de vraag stelde: wat is nu eigenlijk het probleem? Goede vraag. Want dit debat is te vergelijken met de geur uit een onverschoond doucheputje. De heisa is het doucheputje van het internet. Geen fris debat dus. En juist dit is het probleem met dit hoofddoekendebat: te lang hebben we het erover en te lang wordt er een probleem gemaakt van iets wat er niet is. 

Hokjes

Persoonlijke keuzes staan nooit vast. Helemaal niet in de bewegelijke sector van trends, zoals mode of sociale media. Een influencer zoals Dimani kan morgen weer de hoofddoek dragen, haar haar blauw verven of helemaal beslissen met het hele sociale media gebeuren te stoppen.  

Dat zijn influencers. Sommige zijn doordachter in hun keuze dan anderen. Anderen doen aan entertainment en willen geen maatschappelijke rol op zich opdragen, terwijl er influencers zijn die hun sociale media activiteiten letterlijk koppelen aan activistische doelen. Kortom, de sociale invloed van influencers moeten we niet verwarren met maatschappelijke invloed. Niet elke influencer is een maatschappelijke influencer, omdat hij een groot bereik heeft. Bij iemand als Dimani lijkt het wat anders. Moslima, fashionable en iemand die haar eigen keuzes maakt.

De sociale invloed van influencers moeten we niet verwarren met maatschappelijke invloed

Dit lijkt niet te stroken met het idee van bepaalde mensen. Eerst droeg ze een hoofddoek en nu niet meer. Ze blijft pleiten voor inclusieve mode en is nog gewoon moslima. Tricky. Want is het nu (anti)-islam propaganda,  is het fashion, is het commercieel of is het maatschappelijk? Het blijft nog altijd verwarrend  voor sommigen zo’n vrouw die haar eigen ding doet.

Ik vind dit heerlijk verfrissend, deze verwarring. Influencers zoals Dimani en Tokio zouden eigenlijk puur voor de internettrollen de ene dag wel een hoofddoek dragen en de volgende dag niet. Dit is een dikke middelvinger naar dit uitgeholde hoofddoekendebat en iedereen die vrouwen in hokjes stopt omwille van wat ze wel of niet dragen. En helemaal naar zij die het uitbuiten en uitmelken voor de politieke agenda, ego of clicks. 

Influencers zouden eigenlijk puur voor de internettrollen de ene dag wel een hoofddoek dragen en de volgende dag niet

Nog een tip voor deze vrouwen: elke keer dat iemand je noemt in een post, artikel of televisie-uitzending, buit dát uit. Factuurtje opsturen. Maar gelieve er mee te beginnen, nadat ik dit artikel heb gepubliceerd. Merci alvast hé, 

Non-debat

Dus al die (sociale)media-aandacht, liggen we hier nu echt wakker van? Zouden we dan de huur niet meer kunnen betalen? Het antwoord is nee. Tenzij je natuurlijk iemand bent zoals Filip de Winter & co, en deze "vrijgevochten moslima" ziet als een uitgelezen kans voor je eigen politieke agenda. 

Ik heb echter een hekel aan elke vorm van extremisme want deze verzieken het debat of creëren zoals in dit geval een non-debat

Of je bent een cyber imam die leeft op fastfood, fatwa's of een extreemlinkse internetwarrior die in Dimani’s keuze ziet als extra bewijsmateriaal hoe "onderdrukt" moslima’s worden door het westerse witte patriarchaat. Anders zou Sarah haar hoofddoek nog op hebben hoor. Mogen ze dat nog zelf invullen?

En voor wie denkt dat ik met deze opmerking extreemrechts in de kaart speel net als de Antwerpse met haar hoofddoekkeuze, wil ik zeggen, ik ben hartstikke links, bite me. Ik heb echter een hekel aan elke vorm van extremisme want deze verzieken het debat of creëren zoals in dit geval een non-debat.

Ik ben mij ervan bewust, wellicht ben ik ook onderdeel van dat doucheputje

Ten slotte, moet ik het ook nog even hebben over die elephant in the room: wij journalisten en opiniemakers. Zo windt de Standaard er geen doekjes om heen om de irrelevantie van hun publicatie te legitimeren: “De Vlaamse mode-influencer Sarah Dimani draagt niet langer een hoofddoek. Dat is bijzonder, omdat de Antwerpse op Instagram wou tonen hoe modieus de hoofddoek kan zijn”.

Ergens begrijp ik het ook wel. Want terwijl ik dit stuk schrijf voer ik een innerlijke strijd over mijn journalistieke ethiek. Ben ik gewoon niet een hypocriete wijsneus? Want ik ben mij ervan bewust, wellicht ben ik ook onderdeel van dat doucheputje. Zoals die goede vriend aangaf: "vanuit jouw kant begrijp ik wel dat je er over wil schrijven. Anders zou je werkeloos zijn’.’ Touché. Want we moeten ergens de huur mee betalen en carrière maken.  Filip de Winter kan het weten.

Kortom, als je tot zo ver hebt gelezen en het probleem nu nog niet ziet: ben je onderdeel van het probleem. Tijd om dat doucheputje schoon te maken.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.