De hoofddoek is geen mode-item: niet alle moslims zijn hipsters met een bakfiets

Dat de Antwerpse blogster Sarah Dimani besloot om voortaan haar hoofddoek publiekelijk af te doen, deed veel stof opwaaien. Othman El Hammouchi vindt het jammer dat critici worden weggezet als fundamentalisten: "Als we beweren te geven om diversiteit en inclusie wordt het misschien tijd om ook religieuze moslims wat ruimte te schenken, in plaats van te doen alsof de linkse cultuurmoslims in de media representatief zijn".

opinie
Othman El Hammouchi
Othman El Hammouchi is auteur van ‘Lastige Waarheden’. Hij omschrijft zichzelf als conservatief en nationalist. Hij is een jonge filosoof en won de Belgische Filosofie Olympiade

In een stuk op deze website geeft Sakina Elkayouhi commentaar op de mediaheisa rond de Antwerpse influencer Sarah Dimani, icoon van de islamitische modebeweging in ons land, die recent besloot geen hoofddoek meer te dragen. 

In haar reactie weerklinkt de houding van de Vlaamse media en de modieuze goegemeente ten aanzien van deze kwestie: elke vorm van discussie wordt van de hand gewezen, en critici worden weggezet als fundamentalisten. Zo wordt de conservatieve gelovige meerderheid van moslims systematisch de mond gesnoerd. Hun bezorgdheden verdienen echter ook een stem.

Religieus belang

Volgens de cultureel linkse moslims die de media-aandacht rond zulke kwesties plegen te monopoliseren, zou er helemaal niemand moeten opkijken wanneer een publieke figuur die haar carrière heeft gebouwd rond haar islamitische identiteit, plotseling besluit die de rug toe te keren.

De cultureel linkse moslims zien de hoofddoek meer als een cultureel erfgoed dan een godsdienst

Hoofddoek op of af, het is een keuze zoals een ander, niet anders dan het selecteren van een broek of das. Dit verraadt een uitermate geseculariseerde houding ten opzichte van de islam: ze zien het meer als een cultureel erfgoed dan een godsdienst.

Het spreekt uiteraard voor zich dat Dimani of eender welke persoon het recht heeft om zonder fysieke dwang of weerstand te dragen wat ze wil. Ik zal de eerste zijn om op de barricades te staan voor die persoonlijke vrijheid. Dit betekent echter niet dat dit vanuit de islamitische moraal equivalente keuzes zijn. 

Het spreekt uiteraard voor zich dat Dimani of eender welke persoon het recht heeft om zonder fysieke dwang of weerstand te dragen wat ze wil

De hoofddoek is een religieuze verplichting, afkomstig van God, en er geen dragen na het bereiken van maturiteit is een ernstige zonde.  Moslims die hun religie serieus nemen zijn het zat dat die religieuze dimensie voortdurend genegeerd wordt door mensen die beweren hen te vertegenwoordigen in het publieke forum.

In de pers en op sociale media vielen de linkse cultuurmoslims haast over elkaar heen om de beslissing van Dimani te "steunen" en om te verklaren dat ze daardoor "niet minder moslima was". In strikte zin is dit laatste correct. Een moslim is iemand die overtuigd is van de doctrines van het geloof, niet noodzakelijk iemand die zich houdt aan islamitische voorschriften en zonden vermijdt. 

Je bent niet minder moslim als je geen hoofddoek draagt, maar je begaat wel een ernstige zonde

Maar de subtekst van die boodschap – dat het moslims koud moet laten of een vrouwelijke geloofsgenoot al dan niet een hijab draagt – is zonder meer te verwerpen. Je bent niet minder moslim als je geen hoofddoek draagt, maar je begaat wel een ernstige zonde. Het is vreemd dat moslims dat zouden willen "steunen" en normaliseren.

Natuurlijk is het niet altijd gepast om iemands zonden openlijk te bekritiseren. Zoals Christus in het Evangelie zegt (Matteüs 7): ‘Oordeel niet, opdat men u niet zou oordelen, want met welk oordeel gij oordeelt, daarmee zult ge geoordeeld worden, en met welke maat gij meet, daarmee zal u wedergemeten worden.’

Ik zou geen stuk schrijven over mijn islamitische buurvrouw die geen hoofddoek draagt – nederige aanmoedigingen in de juiste context vormen in dat geval een beter werktuig om de goede moraal te verspreiden.

Natuurlijk is het niet altijd gepast om iemands zonden openlijk te bekritiseren

Publieke figuren hebben echter een zekere morele verantwoordelijkheid, zeker als ze hun gevolg hebben uitgebouwd onder een gemeenschap die met moeilijkheden kampt. Ik ken de intenties van Dimani niet; wat in haar hart schuilt, is tussen haar en God. Maar haar daden hebben wel gevolgen. With great power comes great responsibility.

Verraad

De seculiere mentaliteit die de hoofddoek ontkoppelt van zijn religieus belang als morele verplichting van God, vormt ook het pad waarlangs het gemakkelijk gecommercialiseerd kan worden. In onze religie-intolerante samenleving die uitingen van godsdienstige toewijding verafschuwt, is het gemakkelijker om een bedrijf of instelling je islamitisch geïnspireerde merk te pitchen als je het voorstelt als een mode-item, ontdaan van elke levensbeschouwelijke betekenis.

In onze religie-intolerante samenleving is het gemakkelijker om je islamitisch geïnspireerde merk te pitchen als je het voorstelt als een mode-item

Heel anders dan in de Angelsaksische landen, waar men religie ziet als "normaal" en het respectabel is voor bankiers, bazen van grote bedrijven of publieke figuren om openlijk uit te komen voor hun godsdienstige overtuigingen.

En dat is een tweede reden waarom het meer dan gerechtvaardigd is om kritiek te uiten op Dimani en andere "modest fashion"-influencers die op het hoogtepunt van hun carrière hun geloof verloochenen: ze maken het leven nog moeilijker voor andere moslims. Nadat ze hun roem en profiel uitgebouwd hebben op de rug van hun gemeenschap, in het bijzonder kwetsbare jonge meisjes die blij waren om eindelijk wat wat vertegenwoordiging te krijgen in de mainstreamcultuur, besluiten ze hen te verraden.

Influencers die hun geloof verloochenen, maken het leven nog moeilijker voor andere moslims

Daarmee zenden ze de boodschap uit dat succes als publiek figuur niet verenigbaar is met religiositeit. Dat gelovige moslims het niet kunnen maken in de media en de mode-industrie. Dat ze voor altijd gedoemd zijn om gemarginaliseerd te blijven.

Dit is de ervaring van vele orthodoxe moslims met een publiek profiel die ik ken. Ze vertellen mij dat er een verstikkende druk bestaat in de echelons van de maatschappelijke elite om religie weg te moffelen, om er niet over te spreken. 

Ze vinden het moeilijk om de vreemde blikken te verduren als ze een glas wijn weigeren of een gebedje opzeggen voor het eten. Door eraan toe te geven, bevestigen Dimani en co. dit patroon nog meer, en het zijn de mensen die ze aanvankelijk steunden die hier het slachtoffer van worden. Dat ze niet bereid zijn hun persoonlijke scrupules en ongemakken opzij te zetten ten behoeve van een hoger doel waar we allemaal elke dag voor strijden, getuigt van buitengewoon egoïsme.

Vele orthodoxe moslims met een publiek profiel die ik ken, vertellen mij dat er een verstikkende druk bestaat in de echelons van de maatschappelijke elite om religie weg te moffelen

Maar ook de media dragen hierin een grote verantwoordelijkheid door nooit gelovige orthodoxe moslims aan het woord te laten, terwijl ze de meerderheid van de moslimgemeenschap uitmaken. Voor zover ik weet ben ik de enige conservatieve moslim in het Vlaamse media- en opinielandschap.

Als we beweren te geven om diversiteit en inclusie wordt het misschien tijd om ook religieuze moslims wat ruimte te schenken, in plaats van te doen alsof de linkse cultuurmoslims in de media representatief zijn. Niet alle moslims zijn superdiverse hipster-flexitariërs met een bakfiets.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.