Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Ontoelaatbaar dat antivaxxersgroepen op Facebook moedwillig desinformatie verspreiden 

Wetenschapper Rob Lavigne is een aantal maanden lid geweest van besloten antivaxxersgroepen op Facebook, maar werd door de moderatoren uiteindelijk verwijderd. Wat hij daar heeft gezien is onbegrijpelijk: "Nieuwe leden van de groep waren vaak bezorgde moeders. Ze werden geïndoctrineerd over de zogenaamde gevaren van vaccins". In dit opiniestuk besluit hij dat de wereld recht heeft op correcte informatie over virussen en bacteriën.

opinie
Rob Lavigne
Professor Rob Lavigne staat aan het hoofd van het Laboratorium voor Gentechnologie aan de KU Leuven. Samen met Europese collega’s heeft hij een kennisplatform opgericht over virussen en bacteriën

Uit Brits onderzoek blijkt dat België de veiligheid van vaccinaties het meest in vraag stelt. Maar liefst 21 procent van de mensen denkt dat vaccins niet veilig zijn. Met het vertrouwen in de wetenschap gaat het nochtans goed, of toch als je de Wetenschapsbarometer mag geloven. 65 procent van de Vlamingen noemt zichzelf geïnteresseerd in wetenschap, bijna 76 procent heeft vertrouwen in de wetenschap. Maar wát wetenschappers zéggen, dat is een andere zaak. 61 procent van de mensen gelooft niet in de verklaringen van wetenschappers. Als onderzoeker is zoiets stuitend, zeker als het de gezondheid van jonge kinderen in gevaar brengt. 

Een op de vijf van de mensen denkt dat vaccins niet veilig zijn, als onderzoeker is zoiets stuitend

In mijn lab doen we al jaren onderzoek naar bacteriofagen, kleine virussen die schadelijke bacteriën kunnen vernietigen. Bacteriofagen zijn mogelijk een oplossing tegen antibioticaresistentie. Antibiotica werken immers hoe langer hoe minder, vooral omdat mensen antibiotica verkeerd gebruiken. Ze maken hun behandeling niet af waardoor bacteriën de kans krijgen om resistent te worden tegen klassieke antibiotica. Maar nog erger is het dat sommige mensen -doktersvoorschrift of niet- géén antibiotica meer willen slikken, en hun kinderen niet meer willen laten vaccineren. Het zou onnatuurlijk zijn.

Virussen en bacteriën dragen bij tot het natuurlijke evenwicht in ons lichaam en in onze omgeving. Ze hebben een enorme invloed op ons dagelijks leven. We kunnen niet zonder, wat niet wegneemt dat sommige virussen en bacteriën bijzonder schadelijk kunnen zijn. De ongeletterdheid omtrent virussen en bacteriën is massaal. Mensen hebben weinig besef. Tot daaraan toe. Maar moedwillig verkeerde informatie verspreiden is helemaal ontoelaatbaar. False reporting is een plaag die de gezondheid van kinderen in gevaar brengt. 

De ongeletterdheid omtrent virussen en bacteriën is massaal, maar moedwillig verkeerde informatie verspreiden, is helemaal ontoelaatbaar

Ik ben een aantal maanden lid geweest van besloten antivaxxersgroepen op Facebook. Wat ik daar heb gezien is onbegrijpelijk. Nieuwe leden van de groep waren vaak bezorgde moeders. Ze werden geïndoctrineerd over de zogenaamde gevaren van vaccins. Daarna volgden berichten over dure cursussen, kwakzalversmiddeltjes, pseudowetenschappelijke boeken en lezingen. Het was een typisch patroon om dokters en wetenschappelijke kennis in diskrediet te brengen.

Ik herinner mij een vrouw die, tijdens de geboorte van haar baby, de Facebook-groep vroeg of ze de voorschriften van de arts wel zou volgen. Of een andere moeder die niet naar de dokter durfde, hoewel haar baby al drie dagen 40 graden koorts had. Zulke online malversaties zijn nefast voor de vertrouwensband die mensen met hun arts zouden moeten hebben. Om nog te zwijgen over wetenschappelijke feiten.

Mensen raken alsmaar meer overtuigd van een samenzwering tussen overheden, internationale gezondheidsorganisaties, de farmaceutische industrie en de wetenschap

Mensen raken alsmaar meer overtuigd van een samenzwering tussen overheden, internationale gezondheidsorganisaties, de farmaceutische industrie en de wetenschap. Terwijl het veeleer gaat om de online agenda van enkele belangengroepen die vanuit misplaatste ideologie of winstbejag doelbewust verkeerde informatie verspreiden.

De wereld heeft recht op correcte informatie over virussen en bacteriën. Maar de informatie die ik verschafte werd gefilterd door de moderators van de Facebookgroep. Uiteindelijk hebben ze me helemaal geblokkeerd. Het is frustrerend hoe je als wetenschapper concurrentie krijgt van zogenaamde experten. Allerlei opiniemakers verkopen hun mening uit eigenbelang, voor hun persoonlijke moraal of voor de commercie. En intussen groeit de kloof tussen wetenschap en publiek, zoals het Britse onderzoek opnieuw heeft aangetoond.

De wereld heeft recht op correcte informatie over virussen en bacteriën

De WHO heeft een top 10 gemaakt van fenomenen die de wereldgezondheid ernstig bedreigen. Meer dan de helft van de bedreigingen komt voor rekening van virussen en bacteriën. Het gaat over griepepidemie, antibioticaresistentie én over de twijfel om te vaccineren. Terwijl vaccinatie de meest efficiënte manier is om ziektes te voorkomen.

Als viruswetenschappers moeten we hierop reageren. Het is onze verantwoordelijkheid om het publiek correct te informeren. Viruskennis moet dringend zélf viraal gaan.

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.