AFP or licensors

Chinese studenten komen in ons land doctoreren over militaire thema’s: "Gigantische strategische gevolgen" 

Heel wat Chinese studenten komen naar België om er te doctoreren over militaire thema’s. Dat is niet zonder risico, want de opgedane kennis wordt daarop in eigen land ingezet voor strategische doeleinden. Professor internationale politiek en China-kenner Jonathan Holslag (VUB) toont zich in “Nieuwe Feiten” op Radio 1 erg kritisch over dit fenomeen. “We geven China eigenlijk steeds meer de wapens waarmee het ons strategisch en economisch aan het bekampen is”.

Het was het Nederlandse reportagemagazine “Nieuwsuur” dat dit fenomeen als eerste aan het licht bracht. Zij wezen op de grote aantallen studenten die tegelijkertijd verbonden zijn aan de Chinese Nationale Universiteit voor Defensie en de Technische Universiteit van Delft.

Onderzoek van de redactie van "Nieuwe Feiten" heeft nu aangetoond dat ook in België heel wat Chinese doctoraatstudenten bezig zijn met militaire thema’s. Holslag wijst er dan ook op dat dit fenomeen niet beperkt blijft tot één instelling. “Chinese studenten participeren in tal van relevante onderzoeksprojecten over heel Europa”, aldus Holslag.

“De studenten hebben vooral belangstelling voor artificiële intelligentie en robotisering. Dit is super belangrijk voor de wapensystemen van morgen”, gaat Holslag verder. “Ze komen hier doctoreren over zaken als observatiesatellieten, robots en de effectiviteit van vechtsystemen. Het lijstje van onderwerpen komt bijna één op één overeen met het verlanglijstje van dingen die het Chinese volksbevrijdingsleger wil bemeesteren.”

De traditie van openheid binnen de universiteiten is belangrijk bij ons, maar China volgt dat voorbeeld niet

Jonathan Holslag (VUB)

Holslag wijst er ook op dat dit fenomeen eigenlijk verre van nieuw is. Het moeilijke van deze zaak is dat de uitwisseling van informatie, de onderliggende redenering waarop de aanwezigheid van buitenlandse studenten in België is gebaseerd, behoort tot de kerntaak van de universiteiten.

“De traditie van openheid binnen de universiteiten is belangrijk bij ons, maar China volgt dat voorbeeld niet”, zegt Holslag. “Er is een enorm verschil met de staatsgestuurde manier waarop een aantal Chinese onderzoekers kennis moeten leren bemeesteren die ze dan overdragen naar leger, politieke of andere diensten.”

Uitgekiende strategie

Het gevolg van dit verschil is dat Chinese studenten die op dit moment naar hier komen dus niet of nauwelijks worden gescreend. “Het gaat jaarlijks om enkele honderden studenten, waardoor het moeilijk wordt hier toezicht op te houden”, legt Holslag uit.

Vanuit Chinese kant daarentegen heb je wel heel veel coördinatie. Chinese studenten worden vaak geselecteerd ter plaatse en de Chinese ambassades onderhouden erg nauwe contacten met hun doctoraatstudenten. “Er zijn binnen de ambassades zelfs speciale ambtenaren die de coördinatie van Chinese studenten binnen onze onderzoeksprogramma’s opvolgen, waardoor de Chinese overheid goed zicht krijgt waarvoor de kennis gebruikt kan worden wanneer ze terugkeren naar China”, verduidelijkt Holslag. 

China heeft een strategie voor zowat alles: van industrie tot technologie

Jonathan Holslag (VUB)

Dit toont aan dat de Chinese aanwezigheid kadert in de algehele strategische aanpak die de Chinezen wereldwijd hanteren. “China heeft een strategie voor zowat alles: van industrie tot technologie. Dat is het eeuwige, grote onevenwicht met Europa”, zegt Holslag. 

Rol van de overheid

“Het grootste probleem is dat we nogal naïef en gemakkelijk omgaan met Chinese aanwezigheid in onze samenleving” vindt Holslag. “Als we met onze kennisinstituten wereldwijd willen kunnen blijven spelen, is een stukje overheidstoezicht nodig. Ik denk niet dat we Chinese studenten per definitie moeten uitsluiten, maar dat er wel sprake moet zijn van een evenwicht.”

Daarom vindt de professor internationale betrekkingen dat er ethische bezorgdheden moeten kunnen worden geuit tegen deze studenten. Hun aanwezigheid moet op zijn minst in vraag kunnen worden gesteld. 

Ze gebruiken de zaken die ze hier hebben geleerd vandaag al tegen ons

Jonathan Holslag (VUB)

Gevolgen?

Wat zijn nu de mogelijke gevolgen van de vergevorderde Chinese aanwezigheid op langere termijn? “Ze gebruiken de zaken die ze hier hebben geleerd vandaag al tegen ons. Bijvoorbeeld rakettoepassingen en alles wat te maken heeft met drones of onderwatervoertuigen”.

Op dit moment lijkt dit dus vooral een bron van bezorgdheid te zijn voor de VS. Maar ook voor onze eigen krijgsmacht zal dit volgens Holslag steeds duidelijker voelbaar worden. Hij heeft het daarom over “gigantische strategische gevolgen op langere termijn”. Het feit dat Chinese militaire aanwezigheid ook opduikt in de Middellandse zee, is hier slechts een voorbeeld van. “We geven China steeds meer de wapens waarmee het ons strategisch en economisch aan het bekampen is”, besluit Holslag.

Herbeluister hieronder het volledige gesprek met Jonathan Holslag: