Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

"Productie van wierook zal de komende 20 jaar halveren"

De bomen die de grondstof produceren om wierook te maken, staan onder meer in de Hoorn van Afrika zwaar onder druk. Dat blijkt uit nieuw onderzoek dat verschenen is in Nature Sustainability. Onderzoekers schatten in dat de productie van wierook de komende 20 jaar zal halveren. 

Wierook, mirre en goud: dat waren volgens de Bijbel de drie geschenken die Jezus kreeg aangeboden door de wijzen uit het oosten. Dat waren drie kostbare grondstoffen, en wierook zou de komende jaren wel eens opnieuw een kostbaar of althans schaarser goed kunnen worden.

Volgens een nieuwe studie die verschenen is in Nature Sustainability, staan de Boswellia-bomen die de grondstof voor wierook leveren, zwaar onder druk door menselijke activiteit. De onderzoekers verwachten daarom dat de natuurlijke productie de komende 20 jaar gaat halveren. De studie richtte zich vooral op de Hoorn van Afrika, maar in andere gebieden waar de bomen van het geslacht Boswellia groeien, zoals India, zou de situatie niet anders zijn. 

Overbegrazing, afbranden van bos en "roekeloos aftappen"

Wierook is eeuwenoud en wordt ook vandaag nog gebruikt in verschillende religieuze plechtigheden en ceremonies. Wierook wordt vooral gemaakt op basis van het melkachtige sap van de Boswellia-bomen die in het wild voorkomen in het oosten van Afrika (zoals in Ethiopië), op Arabische schiereilanden en in India. Het sap wordt geoogst door in de bomen te kerven en daarna gedroogd. Door het gedroogde product te verbranden, ontstaat de typische geur van wierook. 

De onderzoekers onderzochten bijna 22.000 bomen op 23 plaatsen in het oosten van Afrika, in Ethiopië, Eritrea en Soedan. "Ruim 75 procent van de bomenpopulaties hebben geen jonge boompjes meer, en er is al tientallen jaren geen reproductie meer," besluiten ze. "De veranderingen worden veroorzaakt door de druk van de mens op de natuurlijke omgeving van de bomen, onder meer door (over)begrazing, het afbranden van bos en het roekeloos aftappen van het sap." (lees door onder de foto)

De toekomst voor de productie van wierook ziet er somber uit

Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Het vee eet immers de smakelijke, sappige jonge twijgjes op waardoor die niet meer volwassen worden, en wat aan de aandacht van het vee ontsnapt, sneuvelt als plaatselijke boeren land platbranden. En als er te veel sap van een boom wordt afgenomen (of op een slechte manier), dan kan hij doodbloeden of ziek worden omdat hij verzwakt is. 

Op de website van de Universiteit van Wageningen schetst de eerste auteur van de studie, professor Hans Bongers, een somber beeld: "Aangezien er zelfs geen regeneratie plaatsvindt in beschermde bosgronden, oudere bomen doodgaan en de hars van overgebleven volwassen bomen overgetapt wordt, ziet de toekomst voor deze bosgebieden en voor de productie van wierook er somber uit”. 

Het besluit van de onderzoekers ligt voor de hand: om het tij te keren moeten de negatieve factoren omgedraaid worden. In Ethiopië zouden er al betere richtlijnen zijn voor exploitatie, maar dat is nog maar het begin. 

Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.