ImageGlobe

Wie doet wat in Europa? De Europese topjobs verklaard

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) is voorgedragen als Europees commissaris voor ons land. Net op tijd, want voorzitter Ursula von der Leyen verwachtte tegen maandag van alle lidstaten de namen. Maar wat doet een Europees commissaris? En hoe zit dat nu weer met al die andere Europese topjobs? Een overzicht. 

Europees Commissievoorzitter

De belangrijkste Europese functie is die van Commissievoorzitter. Dat is het hoofd van de Europese Commissie, de "regering" van de Europese Unie, zeg maar. De Commissievoorzitter kan je dus enigszins vergelijken met de premier van de federale regering in ons land.

(Lees verder onder de foto)

De Europese Commissie vergadert in het Berlaymontgebouw in Brussel. AP2004

Om de vijf jaar, na Europese verkiezingen, duiden de - voorlopig nog - 28 lidstaten van de Europese Unie een nieuwe Commissievoorzitter aan. Het Europees Parlement kan een kandidaat naar voren schuiven, maar de 28 leiders hebben het laatste woord.

  • Huidige Commissievoorzitter: Luxemburger Jean-Claude Juncker
  • Opvolger: Duitse Ursula von der Leyen 
  • Bij de Europese Commissie werken 32.000 mensen
  • Ze vergadert in het Berlaymontgebouw in Brussel

Europees commissaris

De Europese Commissie telt in totaal 28 commissarissen, één voor elke lidstaat. Eigenlijk kan je ze vergelijken met de ministers in een regering, want elke commissaris heeft een eigen bevoegdheid. Zo is er de commissaris voor Begroting, Handel, Klimaat, Migratie, Justitie, Onderwijs, enzovoort. 

Na de Europese verkiezingen moet elke lidstaat een persoon voordragen die Europees commissaris zou moeten worden voor dat land. De Europees Commissievoorzitter moet daar wel mee akkoord gaan én de kandidaat moet ook een hoorzitting in het Europees Parlement overleven. 

Nog belangrijk: hoewel elke lidstaat één commissaris heeft, betekent dat niet dat hij of zij enkel het belang van zijn of haar lidstaat moet verdedigen. Europese commissarisen moeten hun bevoegdheid voor de hele Europese Unie in goede banen leiden en ze bereiden ook Europese wetsvoorstellen voor. 

Het is trouwens de Europees Commissievoorzitter die beslist wie welke bevoegdheid krijgt. Daarover is nu nog geen duidelijkheid. 

Europees President

Als u in het nieuws hoort of leest dat er een Europese top plaatsvindt, dan gaat dat meestal om een samenkomst van de Europese Raad. De Europese Raad is de belangrijkste politieke instelling van de Europese Unie.

(Lees verder onder de foto)

De hoofdzetel van de Europese Raad is het Europagebouw in Brussel

In de Europese Raad zitten alle leiders van de 28 lidstaten van de Europese Unie. Voor sommige landen is dat de president (zoals in Frankrijk), voor andere landen de premier (zoals in België). Zij komen minstens vier keer per jaar samen in Brussel en nemen dan beslissingen over het algemene politieke beleid van de Europese Unie.

Die vergaderingen worden geleid door de voorzitter van de Europese Raad, ook wel de Europese president genoemd. Al kan je hem niet vergelijken met bijvoorbeeld de Franse of Amerikaanse president, want hij wordt niet verkozen door het volk. De Europese president vertegenwoordigt de EU ook op het internationale toneel.

  • Huidige voorzitter Europese Raad: Pool Donald Tusk
  • Opvolger: ontslagnemend premier Charles Michel
  • Van 2009 tot 2014 was Herman Van Rompuy de eerste Europese president
  • De hoofdzetel van de Europese Raad is in Brussel

Europees Parlementsvoorzitter

Naast een Europese regering (de Commissie) heeft Europa ook een parlement, het Europees Parlement. Het Europees Parlement bestaat uit 751 leden (750 + de voorzitter). De 750 leden worden om de vijf jaar rechtstreeks verkozen door de bevolking van de 28 Europese lidstaten.

(Lees verder onder de foto)

Het Europees Parlement werkt in Brussel, maar vergadert in Straatsburg AFP or licensors

Elk land heeft recht op een bepaald aantal parlementsleden: grotere landen met meer inwoners krijgen meer parlementsleden dan kleinere landen. België heeft er 21. De leider van het Europees Parlement is de voorzitter. Hij of zij zit de vergaderingen voor,  tekent Europese wetten en moet ook het Europese budget finaal goedkeuren.

  • Huidige parlementsvoorzitter: Italiaan Antonio Tajani
  • Opvolger: Italiaan David-Maria Sassoli 
  • Het parlement vergadert in de Franse stad Straatsburg, maar het dagelijkse werk gebeurt in Brussel

Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken

De Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid wordt ook wel eens afgekort tot de Europese "minister" van Buitenlandse Zaken. Hij of zij is lid van de Europese Commissie en is er ook ondervoorzitter van.

De Europese buitenlandminister vertegenwoordigt de Europese Unie in het buitenland, onder meer in de Verenigde Naties. 

  • Huidige Hoge Vertegenwoordiger: Italiaanse Federica Mogherini
  • Opvolger: Spaanse oud-minister Josep Borrell