Isolatie en andere energiebesparende maatregelen kunnen de Vlaamse overheid 6 miljard per jaar kosten BELGA/VERGULT

Tientallen miljarden nodig om Vlaamse klimaatdoelen te halen: "Hoog tijd dat iedereen zich de omvang realiseert" 

Als Vlaanderen tegen 2030 35 procent minder CO2 wil uitstoten in vergelijking met 2005, moet het elk jaar tussen de 3 en de 12 miljard euro investeren. Dat zegt de SERV, de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen waarin werkgevers en vakbonden samen zitten. 

Vlaanderen heeft zich voorgenomen om tegen volgend jaar 15,7 procent minder CO2 uit te stoten dan in 2005. Maar volgens de laatste gegevens zaten we in 2016 maar aan 0,4 procent minder, zegt de SERV. En de Vlaamse overheid zelf schat volgens de SERV in dat we zullen uitkomen op 6 à 10 procent minder. Dat is dus niet genoeg om de doelstelling te halen. Voor 2030 zijn de ambities nog hoger, dan moet Vlaanderen 35 procent minder uitstoten.

Als Vlaanderen het meent met die doelstelling, is er volgens berekeningen van de SERV maar liefst 3 tot 12 miljard euro nodig. Elk jaar. Dat is jaarlijks pakweg een kwart van de totale Vlaamse begroting, een enorme inspanning dus.

Gevolgen voor de bouwsector

Het meeste geld zal moeten gaan naar de renovatie van huizen en gebouwen. Om die te verwarmen, gebruiken we vooral gas en olie, fossiele brandstoffen die bij verbranding CO2 uitstoten. Hoe minder gas of olie we nodig hebben om onze huizen en gebouwen te verwarmen, hoe beter voor het klimaat.

We schatten dat in de Vlaamse bouwsector direct 250.000 arbeidskrachten nodig zijn om alle woningen energiezuinig te maken

Huizen en daken isoleren, warmtepompen installeren, zonneboilers of zonnepanelen op daken leggen kan veel helpen.  Maar de Vlaamse overheid loopt daarin volgens de SERV nu al achterop: voor 2020 haalt ze de vereiste CO2-vermindering niet. En ook de doelstellingen voor hernieuwbare energie zijn nog verre van bereikt. In drie jaar tijd zal de Vlaamse overheid het zonnepanelen- en windmolenpark met maar liefst 50% moeten doen toenemen. 

De achterstand in groene energie en energiebesparing inhalen én de 2030-doelstellingen bereiken, zal pakken geld kosten. De SERV berekende dat een gemiddeld gezin zo'n 40.000 tot 60.000 euro nodig heeft om zijn woning energiezuinig te maken. Een kwart van de gezinnen heeft dat geld niet. Als de overheid ervoor zou kiezen die gezinnen te ondersteunen, kost dat jaarlijks tot 2030 anderhalf tot zes miljard.

En dan zijn er natuurlijk bouwvakkers en specialisten nodig om al renovaties uit te voeren: zo'n 250.000, schat de SERV. Niet over tien jaar gespreid, maar onmiddellijk, vanaf volgend jaar, om de opgelopen achterstand in te halen. Maar de bouwsector kampt nu al met een tekort aan geschikte werknemers. Het onderwijs zou meer technisch geschoolde mensen moeten opleiden, benadrukt de SERV.

Lees voort onder de foto.

Belga

Financiering

Wie gaat dat betalen? Binnen de politiek zijn er verschillende denkpistes, van een kilometerheffing over een federale CO2-taks tot de afschaffing van salariswagens. Die maatregelen zouden 3 tot 9 miljard kunnen opleveren, zegt de SERV. Maar het is niet zeker dat de opbrengsten van die maatregelen in Vlaanderen terechtkomen, of dat ze voor klimaatuitgaven gebruikt zullen worden.

Het is hoog tijd dat iedereen zich heel goed de omvang en de impact van dit dossier realiseert. Het gaat over álle aspecten van het regeerbeleid

Vakbonden en werkgevers vrezen dat de Vlaamse politici niet genoeg beseffen hoe groot de inspanning is die alle ministers zullen moeten doen om de klimaatdoelstelling te halen. Het gaat niet alleen over energie, het gaat over bijna alle beleidsdomeinen. Zo pleit de SERV voor meer dijken en overstromingsgebieden die de kust moeten beschermen tegen een hogere zeespiegel. Er is meer en beter openbaar vervoer nodig en meer en betere fietspaden zodat we minder met de wagen rijden. Zo kan de uitstoot door het verkeer verminderen. Er zijn klimaatinvesteringen nodig in de landbouw, in schoolgebouwen, in de industrie. Er moeten warmtenetten komen en bossen aangeplant worden. 

Politieke keuze

"Het is een problematiek waar alle beleidsdomeinen mee te maken krijgen, en waar alle ministers op zullen moeten werken", besluit SERV-voorzitter Caroline Copers. "We moeten er ook voor zorgen dat de armoede niet toeneemt door de klimaatmaatregelen die nodig zijn. Het belangrijkste is om woningen te renoveren. Een kwart van de gezinnen kan dat niet zelf. Maar we kunnen het ons beleidsmatig niet permitteren om die woningen niet te renoveren. Dat is een politieke keuze waarover grondig gediscussieerd moet worden."

Lees hier de aankondiging met het volledige rapport en het advies van de SERV.

Herbekijk hieronder de reportage in "Het Journaal":

Video player inladen...