Prinses Haya en haar echtgenoot Mohammed al-Maktoum, de emir van Dubai, op Royal Ascot. AP2008

Vlucht van Arabische prinses Haya bint al-Hussein kan splijtzwam worden tussen Londen en Dubai

De Britse overheid zit verveeld met de vlucht van de Jordaans-Emiratische prinses Haya bint al-Hussein. De Verenigde Arabische Emiraten eisen dat de vrouw terugkeert, maar zij is haar man -staatshoofd van Dubai- beu en wil dat niet. 

Haya bint al-Hussein is niet de minste. Ze is de halfzus van de Jordaanse koning Abdullah II (en volgens dat land dus afstammelinge van de profeet Mohammed) en ze is sinds 2004 getrouwd met Mohammed al-Maktoum, het staatshoofd van de Golfstaat Dubai. Haar man is tegelijkertijd ook nog vicepresident en premier van de Verenigde Arabische Emiraten. Dat is de federatie van Golfstaten waar naast Dubai ook Abu Dhabi en enkele andere kleine staatjes deel van uitmaken.

Tot voor kort leek er in dat huwelijk geen vuiltje aan de lucht, maar de laatste maanden waren er al wel geruchten over spanningen. Prinses Haya is nu naar Londen gevlucht, waar ze een riant huis heeft in de betere wijk van Kensington. Volgens een bron uit haar omgeving bereidt ze een juridische slag voor met haar echtgenoot en vreest ze voor haar leven. 

Diplomatiek is er nog geen rel tussen Londen en Dubai. De ambassade van de VAE in Londen spreekt over een "kwestie tussen twee personen". De emir heeft zelf wel een bericht verspreid over "verraad", maar noemt de prinses niet bij naam. Overigens is de in Groot-Brittannië opgegroeide prinses Haya pas de zesde vrouw van de emir en niet zijn hoofdvrouw. 

In het spoor van Rahaf en andere vrouwen

De vlucht van prinses Haya is geen alleenstaand geval. Het zou zelfs het gevolg zijn van een gelijkaardige vlucht vorig jaar. Toen probeerde Sheikha Latifa, een van de dochters van de sjeik  van Dubai bij een andere vrouw, via het sultanaat Oman naar India te vluchten. Voor de kust van India werd haar boot evenwel onderschept door commandotroepen  uit de Emiraten en is de vrouw met geweld teruggebracht. (Lees verder onder de foto).

Sheikha Latifa tijdens het bezoek van de voormalige Ierse premier Mary Robinson in Dubai.

Begin dit jaar vluchtte de jonge Saudische vrouw Rahaf al-Qunun via Koeweit naar Thailand van waar ze naar Australië wou. De jonge vrouw had de islam afgezworen en zei voor haar leven te vrezen. De Thaise overheid wilde haar eerst terugsturen, maar toen Rahaf noodkreten via sociale media rondstuurde en de wereldpers interesse kreeg, haalde Bangkok bakzeil. De vrouw kreeg uiteindelijk asiel in Canada. (Lees verder onder de foto).

De Saudische Rahaf al-Qunun slaagde waar anderen faalden. Zij ontsnapte naar Canada.

In het voorjaar van 2017 werd Dina Ali Lasloom, een andere jonge Saudische, tijdens haar vlucht naar Australië op de Filipijnen onderschept en teruggestuurd. Kort daarop gebeurde hetzelfde met de Saudische zusjes Areej en Ashwaq al-Harby die door Turkije werden teruggestuurd. Ook die vrouwen wilden de onderdrukking en het gebrek aan rechten in Saudi-Arabië ontvluchten en elders een nieuw leven opstarten. Vrouwen worden in Saudi-Arabië niet als volwassen beschouwd en staan levenslang onder voogdij van een man, of hun vader of echtgenoot, of hun broer, oom of zelfs zoon. 

Vlucht van prinses zet zaak op scherp

Als de VAE zou eisen dat prinses Haya terugkeert, kan dat tot een stevige rel met Groot-Brittannië leiden. Londen oefende tot 1971 een protectoraat uit over de Arabische emiraten aan de Golf en was dus de facto een "kolonisator". Sindsdien vormen de VAE samen met Saudi-Arabië een belangrijke bondgenoot van het Westen, in de Koude Oorlog tegen het communisme en nadien tegen het sjiitische Iran. (Lees verder onder de foto).

Prinses Haya moet niet te veel rekenen op steun van haar vaderland Jordanië.

Traditioneel onderhouden het VK en de VAE erg nauwe banden. Strategisch zijn het bondgenoten in de Perzische Golf. Zo zijn er Britse militairen gevestigd op de luchtmachtbasis van al-Minhad in de VAE en worden VAE-soldaten opgeleid aan de prestigieuze Britse militaire academie van Sandhurst. De VAE bestellen ook graag en veel modern Brits wapentuig en betalen daar cash voor. Omgekeerd investeren de Emiraten veel van hun oliegeld in Britse bedrijven zoals de bank Barclays, in het reuzenwiel London Eye aan de Theems, in de ontwikkeling van Britse havens, maar ook in de voetbalploegen Arsenal en Manchester City. 

Een diplomatieke crisis zou voor beiden slecht uitvallen. Het Verenigd Koninkrijk is de grootste buitenlandse investeerder in de Emiraten en 6.000 Britse bedrijven zijn actief in dat land. Omgekeerd zijn de Emiraten na de VS, China en India de vierde handelspartner van de Britten buiten de EU. Zeker met de nakende brexit heeft Londen partners zoals de VAE nodig. Er wonen ook meer dan 120.000 Britten permanent in de VAE en die kunnen potentieel in juridische problemen komen, zoals aangetoond door de rel rond een jonge Brit die in Dubai beschuldigd werd van spionage, maar nadien werd vrijgelaten.  

Een diplomatieke crisis zou voor zowel het Verenigd Koninkrijk als de Emiraten erg slecht gelegen komen. 

Het zal niet de laatste Arabische vrouw zijn die de onderdrukking in de Golfstaten probeert te ontvluchten, maar haar hoge rang maakt de zaak van prinses Haya wel moeilijker. Van haar halfbroer, koning Abdullah II van Jordanië, moet ze niet te veel steun verwachten. Er werken een kwart miljoen Jordaniërs in de Emiraten en het kleine land is erg afhankelijk van de Golfstaten. 

De emir van Dubai vreest dan weer voor gezichtsverlies in de Arabische wereld als een van zijn vrouwen zo opvallend zou ontsnappen. Anderzijds kan Groot-Brittannië met zijn traditie van rechtsstaat en asiel de prinses niet zo maar terugsturen naar een onzeker lot. 

AP2009