Archiefbeeld ter illustratie: straatprotest in Venezuela AFP or licensors

VN-rapport beschuldigt Venezuela: "Doodseskaders executeren politieke tegenstanders, vaak zonder proces"

De Verenigde Naties beschuldigen de Venezolaanse overheid ervan doodseskaders in te zetten om politieke tegenstanders uit te schakelen, vaak zonder proces. Het voorbije anderhalve jaar zijn al bijna 7.000 mensen gedood, schrijft de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten in een rapport. "De rechtstaat is uitgehold."

De Venezolaanse regering heeft een strategie bedacht om politieke tegenstanders te onderdrukken en zo nodig uit te schakelen, stelt de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten Michelle Bachelet. Die strategie bestaat al zo'n 10 jaar, maar wordt de laatste paar jaar in een hoog tempo uitgevoerd.

Het VN-rapport is gebaseerd op "558 interviews met slachtoffers en getuigen van mensenrechtenschendingen en de alsmaar slechtere economische situatie" in het land, tussen begin 2018 en mei 2019. Bachelet, ex-president van Chili, bracht vorige maand zelf ook een bezoek aan Venezuela.

Michelle Bachelet sprak met de Venezolaanse president Nicolás Maduro tijdens haar bezoek aan Venezuela vorige maand. AFP or licensors

Elitekorps jaagt angst aan

In 2018 werden 5.287 mensen gedood wegens verzet tegen de autoriteiten. In de eerste vier maanden van dit jaar werden om dezelfde reden al 1.569 mensen gedood. De cijfers komen van de Venezolaanse overheid zelf. Volgens de VN zijn velen van hen mogelijk zonder proces terechtgesteld. "Het aantal executies zonder proces is enorm gestegen." Vooral jonge mannen zouden worden geviseerd.

Het rapport wijst voor die executies met een beschuldigende vinger naar de veiligheidsdiensten en meer bepaald naar de FAES, een goed getrainde en zwaarbewapende elite-eenheid van de nationale politie die meedogenloos te werk zou gaan. Getuigen beschrijven hoe die eenheid de plaats van de misdaad en bewijzen manipuleert, door er bijvoorbeeld zelf wapens en drugs te leggen. Of ze schieten naar de muren of in de lucht om een confrontatie te suggereren en aan te tonen dat het slachtoffer zich tegen de autoriteiten heeft verzet.

De Verenigde Naties zijn bezorgd dat de Venezolaanse overheid de FAES en andere veiligheidsdiensten gebruikt om angst te creëren bij de bevolking en zo de controle over de bevolking te behouden. Vooral in de arme wijken zouden ze heel actief zijn. Bachelet roept in haar rapport de Venezolaanse overheid op om de FAES te ontbinden.

Verder roept het rapport Venezuela op om onmiddellijk maatregelen te nemen "om een einde te maken aan zware schendingen van economische, sociale, burgerlijke, politieke en culturele rechten" van de Venezolaanse bevolking. Volgens de VN heeft "een reeks wetten, beslissingen en praktijken de democratische staat uitgehold, de oppositie ontmanteld en zware schendingen vrij spel gegeven".

Archieffoto. "Geen toekomst met Maduro" Represented by ZUMA Press, Inc.

Onnauwkeurig en uit de context gerukt

De Venezolaanse regering veegt het rapport van tafel en omschrijft het als een tekst vol "ontelbare onnauwkeurigheden, fouten, uit de context gerukte feiten en foutieve aannames". Het rapport is niet meer dan een "selectieve en ronduit partijdige visie" op de situatie van de mensenrechten in Venezuela, luidt de kritiek.

Venezuela verkeert al jaren in een diepe economische crisis, die de laatste maanden alleen maar erger is geworden. Sinds begin dit jaar daagt parlementsvoorzitter en zelfverklaarde interim-president Juan Guaidó zittend president Nicolás Maduro uit om de handdoek in de ring te gooien. Guaidó wordt door een vijftigtal landen erkend als de president van Venezuela, maar veel heeft zijn politieke offensief tegen Maduro, inclusief een poging tot staatsgreep, tot nog toe niet opgeleverd.