Nicolas Maeterlinck

Grondwaterpeil in Vlaanderen blijft dalen, maar drinkwatervoorraad nog niet bedreigd

Het grondwaterpeil in Vlaanderen is nog verder gedaald in vergelijking met een maand geleden. In 60 procent van de meetpunten is het grondwaterpeil laag tot zeer laag. De drinkwatervoorraad is voorlopig niet bedreigd.

"We hebben nu een situatie die vergelijkbaar is met juli vorig jaar wat de stand van het grondwater betreft en toen was de situatie zeer ernstig", zegt Katrien Smet van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Voor drinkwater is er voorlopig geen probleem.

In de eerste helft van juni heeft het veel geregend en toen is het grondwater­peil gestegen, maar daarna is het weer gezakt. Smet: "Het zou een paar dagen of weken aanhoudend moeten regenen om de grondwaterstanden weer aan te vullen. Korte hevige stortregens zijn niet voldoende, omdat het water dan veel te snel afstroomt naar de riolering en niet in de bodem kan doordringen."

"Het watertekort is een fenomeen in heel Vlaanderen, behalve in het  IJzerbekken. Daar worden veeleer normale tot hoge peilen voor de tijd van het jaar waargenomen. Maar ook in het IJzerbekken is het grondwaterpeil aan het zakken".

De natuur heeft dorst

Niko Verhoest doceert hydrologie en waterbeheer aan de UGent. "Het watertekort heeft op dit moment vooral gevolgen voor de natuur", legt hij uit. "Planten die geen lange wortels hebben, zoals grassen, kunnen niet bij het grondwater en sterven af".

"Veel tuinen liggen er dor bij omdat het gras te droog staat. De paardenbloemen zijn wel nog mooi groen, want die hebben een lange penwortel. De bossen kunnen er voorlopig ook nog tegen, maar als het te lang droog blijft, zullen die ook in de problemen komen en zullen we hier en daar bomen zien die blaadjes afgooien om zich tegen de droogte te beschermen".

Gazon sproeien is geen goed idee

De tuinslang dan maar bovenhalen? Dat raadt Verhoest absoluut af. "Het gras en de planten zullen er wel eventjes beter uitzien, maar je zou continu water moeten geven om de planten er echt bovenop te helpen.  En al dat water kan dan niet meer worden gebruikt voor andere zaken: om drinkwater van te maken bijvoorbeeld. Of om voor voldoende diepgang in de rivieren te zorgen".

Hoe langer het droog blijft, hoe warmer het wordt

Stel dat we een kletsnatte winter hadden gehad, dan zou het nu wellicht zo'n twee graden minder warm zijn. Dat zit zo volgens Niko Verhoest: "De energie van de zon doet twee dingen - hij doet verdampen en hij verwarmt lucht. Als het heel erg droog is, kan er niet veel verdampen en dan wordt alle energie van de zon gebruikt om de lucht te verwarmen. Deze zomer is gestart met een te droge situatie waardoor er te weinig kan verdampen en waardoor er meer kans is dat we ook dit jaar een warme zomer zullen hebben. Het probleem versterkt zichzelf".  

Wat kunnen we doen?

"Op korte termijn kunnen we helaas niets doen om het watertekort aan te vullen. We moeten wachten op neerslag. En we moeten de mensen voortdurend informeren over de situatie en hen doen beseffen dat ze geen water mogen verspillen".

Het afschakelplan van de overheid kan pas volgend jaar in werking treden. Moet ze nu al maatregelen nemen? Verhoest: "De overheid moet het gedrag van de mensen sturen: de auto wassen is geen prioriteit, voor de landbouwers is het belangrijker dat ze voldoende water kunnen gebruiken".

"Op langere termijn kunnen we ervoor zorgen dat regenwater beter in de bodem infiltreert. Met een betonstop bijvoorbeeld. Of met kleine infiltratiebekkens waar het regenwater dat normaal afstroomt naar riool en rivieren wordt afgekoppeld en de ondergrond in wordt gestuurd. De bedoeling van zulke bekkens is in eerste instantie dat ook in steden of bebouwde gebieden het grondwater wordt aangevuld. De stad Antwerpen heeft er een studie rond besteld". 

Bekijk hieronder het verslag uit "Het Journaal":

Video player inladen...