Video player inladen...

Von der Leyen probeert EU-Parlement te overtuigen met klimaatwet, minimumloon en spreiding van vluchtelingen

Ursula von der Leyen, de kandidaat om de nieuwe voorzitter te worden van de Europese Commissie, heeft in een speech uitgelegd wat ze wil doen als ze de commissie mag voorzitten. Von der Leyen wil dat er onderhandeld wordt om in heel Europa een minimumloon in te voeren. Er moet een nieuw plan komen dat de spreiding van vluchtelingen en migranten organiseert. Een klimaatwet moet vastleggen dat Europa tegen 2050 niet meer CO2 mag uitstoten dan het opslaat of verwerkt. En "als daar een goede reden voor is", is von der Leyen bereid om de brexit uit te stellen voorbij 31 oktober. 

In een speech van een half uur in het Europees Parlement heeft de Duitse Ursula von der Leyen uitgelegd wat ze van plan is als ze voorzitter wordt van de Europese Commissie. Vanavond houdt het Europees Parlement in Straatsburg daarover een geheime stemming, en het is niet helemaal zeker dat von der Leyen meer dan de helft van de parlementsleden, minimum 374, achter zich krijgt.

Ze heeft de steun van haar eigen politieke familie, de grote christendemocratische fractie EVP, en ook de liberalen klinken vrij positief. De Europese socialisten zijn dan weer verdeeld (de SP.A stemt tegen), en bij de conservatieve fractie, waar de N-VA deel van uitmaakt, zijn er nog meer twijfels. De groene en uiterst linkse fractie stemmen al zeker tegen. 

Om nog zo veel mogelijk parlementsleden te overtuigen, heeft von der Leyen - overigens in vloeiend Engels, Duits en Frans - haar plannen uiteengezet. Sommige daarvan zijn een rechtstreeks antwoord op de eisen die de Europese liberalen en de Europese socialisten vorige week naar voren hadden geschoven. 

We lichten enkele opmerkelijke voorstellen voor u uit. Zo pleit von der Leyen voor een Europees minimumloon: "Iedereen die voltijds werkt, zou de garantie moeten hebben op een minimumloon dat een waardig leven mogelijk maakt", zei von der Leyen. Europa moet daarom overleg tussen werkgevers- en werknemersorganisaties organiseren. "Bemoedigend", vindt Kris Peeters, die voor CD&V in het Europees Parlement zit en von der Leyen steunt. 

Over migratie hield von der Leyen het midden tussen een "meelevend" en "kordaat" beleid, omdat ze naar eigen zeggen beseft hoe "verdelend" dat thema werkt. "We hebben de plicht om mensen op zee te redden", verwijst von der Leyen bijvoorbeeld naar de vele doden op de Middellandse Zee.

Anderzijds wil de kandidaat-commissievoorzitter mensensmokkel en mensenhandel tegengaan, en tegen 2024 de Europese grenswachten van Frontex optrekken naar 10.000.  Om met "een schone lei te beginnen", moet er een nieuw plan komen om migranten en vluchtelingen over de lidstaten te verdelen. Gerolf Annemans, Europees Parlementslid voor Vlaams Belang, hoorde vooral een pleidooi voor "meer immigratie". 

Klimaatneutraal Europa tegen 2050

Over klimaat zei von der Leyen dat Europa het eerste "klimaatneutraal continent" moet worden (dat niet meer CO2 uitstoot dan het opslaat of verwerkt, red.) tegen 2050, een plan dat al langer voorligt. Tegen 2030 wil von der Leyen de ambitie om de uitstoot met 40 procent terug te dringen, omhoog naar 50 of zelfs 55 procent. "De Europese Unie zal andere grote economieën aansporen om hun ambities op te krikken tegen 2021", zei von der Leyen.

Om al die klimaatplannen waar te maken, wil ze in de eerste honderd dagen van haar bestuur een "groene deal" voor Europa voorstellen. Een klimaatwet moet het doel van 2050 vastleggen. En om geld vrij te maken, wil von der Leyen een deel van de Europese Investeringsbank omvormen tot een Klimaatbank. De klimaatmaatregelen en het sociaal beleid dat von der Leyen verdedigt, kunnen zelfs de Nederlander Frans Timmermans overtuigen, de socialistische ondervoorzitter van de Europese Commissie. Timmermans was zelf lang kandidaat om Commissievoorzitter te worden, maar moest plaats ruimen voor von der Leyen. 

Geen Europees debat zonder het thema van de brexit, het plan van Groot-Brittannië om de Europese Unie te verlaten. Von der Leyen zet duidelijk haar schouders onder de afspraken die Europa maakte met de Britse premier Theresa May. Dat "scheidingsplan" zorgt vooral voor stabiliteit in Ierland, zei von der Leyen. "Maar ik ben wel bereid om de brexit verder uit te stellen, als daar een goede reden voor is." Dat voorstel zorgde voor commotie in het Europese halfrond.

#EuropeIsAWoman

"#EuropeIsAWoman", of "Europa is een vrouw", was een van de eerste tweets die von der Leyen de wereld instuurde nadat bekend raakte dat ze de Europese Commissie wilde voorzitten. Ook in haar speech vandaag benadrukte ze dat het de eerste keer zou zijn dat een vrouw de Commissie zou voorzitten. 

Von der Leyen wil overigens dat in de volledige Europese Commissie evenveel mannen als vrouwen zitten. Ze wees erop dat minder dan 20 procent van alle eurocommissarissen sinds 1958 een vrouw was. "We vertegenwoordigen de helft van de bevolking. We willen ons eerlijk aandeel", zei ze beslist.

Geste naar het parlement

Sommige parlementsleden willen von der Leyen niet aan het hoofd van de Europese Commissie omdat ze eerder niet had gezegd dat ze kandidaat was. Het Europees Parlement had nochtans gevraagd dat zogenoemde Spitzenkandidaten zich publiek maakten in aanloop van de Europese verkiezingen. Maar de Europese regeringsleiders schoven die Spitzenkandidaten aan de kant, en droegen von der Leyen voor. 

Het werd dan ook op gelach onthaald, toen von der Leyen in haar speech zei dat ze "wil samenwerken om het Spitzenkandidatensysteem te verbeteren". "We moeten ook transnationale lijsten bekijken (zodat politici bij de Europese verkiezingen in verschillende landen kunnen opkomen, red.)", en von der Leyen wil het parlement het recht geven om voorstellen te doen voor wetten. Een duidelijke geste richting het parlement, omdat ze zelf geen Spitzenkandidat was. 

Herbekijk hieronder de reportage in "Het Journaal" (lees verder onder de beelden):

Video player inladen...

Wat als von der Leyen het niet wordt?

Tot half één vanmiddag heeft het parlement gedebatteerd over de kandidatuur van von der Leyen. Om 18 uur volgt dan de stemming, en tegen 19.30 uur moet de uitslag bekend zijn.

Stemt het parlement von der Leyen weg, dan moeten de Europese regeringsleiders binnen de maand met een nieuwe kandidaat komen. Geen sinecure, want de kandidatuur van von der Leyen was al een evenwichtige deal waarbij de verschillende politieke families elk een Europese topjob kregen.

Zo werd de Italiaanse socialist David Sassoli de Europese parlementsvoorzitter, en wordt onze eigen liberale premier, Charles Michel (MR), begin december voorzitter van de Europese Raad.

Herbekijk hieronder de analyse van Rob Heirbaut in "Het Journaal":

Video player inladen...