Sotheby's

Van NASA-stagiair naar miljonair: originele opnames van de maanlanding geveild voor 1,6 miljoen euro

In New York zijn afgelopen nacht originele tapes van de maanlanding 50 jaar geleden geveild voor 1,6 miljoen euro. Dat is meer dan 8.000 keer het bedrag dat de eigenaar er in 1976 voor betaalde. Het verhaal van die tapes en hoe ze bewaard gebleven zijn, is even intrigerend als het bedrag dat ze hebben opgeleverd. "Ik zat aan een tafeltje een biertje te drinken en ik dacht: wel verdorie, ík heb die tapes."

Gary George studeerde in de jaren 70 aan de Lamar University in Texas en liep stage bij het NASA Johnson Space Center in Houston. Hij schuimde graag veilingen af en in 1976 kon hij bij een veiling van overheidsstock zo'n 1.150 opnametapes op de kop tikken die ooit in het bezit van de NASA waren geweest. Hij telde er 218 dollar voor neer, dat is anno 2019 omgerekend ongeveer 194 euro.

Bij de collectie waren 65 dozen met Ampex-videobanden die indertijd door televisiestations gebruikt werden. Het merendeel daarvan verkocht George aan lokale zenders, die ze konden hergebruiken voor nieuwe opnames. Een goeie deal voor iedereen, want voor tv-stations waren nieuwe videobanden duur in aankoop en George hield er zelf nog een centje aan over. "Ik had totaal geen idee dat er iets waardevols zou kunnen op staan", vertelde de intussen 65-jarige George eerder aan The Guardian.

Drie van die tapes hield hij wel bij, na een tip van zijn vader. Er stond in kleine lettertjes "APOLLO 11 EVA | July 20, 1969 REEL 1 [–3]" en "VR2000 525 Hi Band 15 ips" op geplakt. "Mijn vader was geïnteresseerd in ruimtevaart en suggereerde om die niet weg te doen, ze zouden op een dag misschien wel veel waard zijn", vertelde George. "Dus legde ik ze opzij en bewaarde ik ze."

Sotheby's

"Wel verdorie, ík heb die beelden"

In 2006 gaf de NASA toe dat ze originele opnames van de maanlanding van de Apollo 11-missie in 1969 niet meer kon terugvinden. Maar het was pas twee jaar later dat George hoorde van een vriend die bij de NASA werkte, dat ze ernaar op zoek waren. "Ik zat toen aan een tafeltje een biertje te drinken en ik dacht: 'wel verdorie, ík heb die beelden.'"

George beschikte zelf niet over het materiaal om de oude tapes te kunnen afspelen en nam contact op met de NASA, maar ze bereikten geen akkoord om de tapes over te dragen, zelfs niet over hoe ze te bekijken. George zocht dan maar zelf een studio in Californië die het nodige materiaal had. En in oktober 2008 was het dan zo ver. De tapes konden worden afgespeeld, allicht voor de allereerste keer sinds de opnames.

En wat George te zien kreeg, waren niet alleen beelden van de maanlanding zelf, mét de beroemde "It's one small step for man, one giant leap for mankind" van Neil Armstrong. Ook Buzz Aldrin die op de maan wandelt en de Amerikaanse vlag neerplant, en het gesprek van de crew met president Richard Nixon, zijn erop vereeuwigd.

Drie keer afgespeeld

Ter ere van de 50e verjaardag zijn de beelden nu geveild door Sotheby's in New York. Het veilinghuis noemde het vooraf de "enige overlevende first generation-opnames van de historische maanwandeling. Het zijn de oudste, de scherpste en meest accurate nog bestaande videobeelden van de eerste stappen van de mens op de maan."

De beelden, alles bij elkaar 2 uur en 24 minuten lang, zijn volgens Sotheby's ook niet gerestaureerd, bijgewerkt of verbeterd. Sinds hun ontdekking zijn ze ook maar drie keer afgespeeld, de eerste keer in oktober 2008, de tweede keer in december 2008 om ze te kunnen digitaliseren en de derde keer kort voor de veiling om ze te verifiëren voor de verkoop.

"We zijn over the moon"

Het veilinghuis verwachtte dat de tapes tussen de 1 en 2 miljoen dollar zouden opbrengen, het is 1,82 miljoen dollar geworden. Omgerekend is dat een kleine 1,622 miljoen euro. Of een ander rekensommetje: 8.348 keer het bedrag dat Gary George in 1976 betaalde. Hij is dus in één klap miljonair geworden

Sotheby's maakt niet bekend wie de tapes gekocht heeft, maar pronkt uiteraard graag met de uitslag. "Vijftig jaar geleden leverden we een van de grootste prestaties die de mensheid ooit heeft geleverd. En wat iedereen daarvan onthoudt, is het beste gedocumenteerd op deze tapes", zegt Cassandra Hatton, expert bij de boeken- en manuscriptenafdeling van Sotheby's. "We zijn werkelijk over the moon (vrij vertaald: in de wolken, red.) met dit uitstekende resultaat".