Sultanaat Oman wil dat buurland Iran Britse tanker laat gaan: een poging om te bemiddelen?

Het Arabische land Oman vraagt Iran om de onderschepte Britse tanker "Stena Impero" samen met de bemanning te laten vertrekken. Oman is de andere oeverstaat van de Straat van Hormuz en onderhoudt goede relaties met zowel het Westen als met Iran.

Volgens de staatstelevisie van Oman vraagt de regering van dat land alle partijen om de kwestie niet uit de hand te laten lopen en de vrijheid van navigatie niet in gevaar te brengen. Daarom moet Iran de onderschepte tanker "Stena Impero" met de bemanning laten gaan. 

Veel meer wordt er niet gezegd, maar het is niet uitgesloten dat Oman een bemiddelingspoging onderneemt tussen Groot-Brittannië en Iran. Het land heeft goede relaties met beide staten en in feite met zowat alle andere landen in de regio. Bovendien ligt Oman aan de andere kant van de Straat van Hormuz tegenover Iran en is het hoe dan ook betrokken partij in het incident.

Volgens Londen is de tanker overigens onderschept in territoriale wateren van Oman, maar het sultanaat spreekt over "internationale wateren". Oman ligt in het zuidoosten van het Arabische schiereiland en grenst aan Jemen, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Sultan Qabus werd in 1970 aan de macht gebracht door Britse commando's toen hij zijn conservatieve vader afzette. Sindsdien is Oman sterk gemoderniseerd. Internationaal onderhoudt het goede relaties met zijn buren en het Westen en treedt het wel vaker op als discreet bemiddelaar tussen Arabische staten en Iran. (Lees verder onder de foto).

Het fregat Montrose (archieffoto) is het enige Britse marineschip in de Golf, maar krijgt versterking. UK Ministry of Defence

"Bemanning is veilig en gezond"

Iran meldt intussen dat de 23 bemanningsleden van de tanker in goede gezondheid zijn en dat er geen enkel gevaar voor hen dreigt. Dat is ook bevestigd door Stena Bulk, de Zweedse rederij die het schip uitbaat. Het gaat dan wel om een tanker onder Britse vlag, maar onder de bemanning zijn er geen Britten. Het gaat om Russen, Indiërs, Letten en Filipino's. Iran zal wellicht geen herrie willen met die landen, zeker niet met Rusland en India.

Intussen zijn er meer details bekend over de manier waarop de tanker werd onderschept. Volgens Iran was er een botsing met een klein Iraans vaartuig en heeft de tanker noodsignalen van dat schip genegeerd. Daarop zouden, nog volgens Teheran, Iraanse commando's vanuit een helikopter op de tanker gedropt zijn en hebben die het schip koers doen zetten naar de Iraanse haven Bandar Abbas. De Britten ontkennen dat. Een belangrijk Iraans politicus heeft evenwel toegegeven dat het gaat om een vergelding voor het aan de ketting leggen door Londen van een Iraanse tanker in Gibraltar. Volgens de Britten wou die tanker sancties tegen het regime in Syrië omzeilen.

Het Britse fregat HMS Montrose was in de omgeving toen de "Stena Impero" onderschept werd, maar was te ver weg om tussenbeide te komen. Enkele dagen geleden heeft de Montrose wel patrouilleboten van de Iraanse Revolutionaire Garde verjaagd uit de buurt van een andere tanker. Londen heeft inmiddels de destroyer HMS Kent naar de Golf gestuurd en vraagt Britse schepen om de Straat van Hormuz tijdelijk te vermijden.  (Lees verder onder de foto).

"Brittannia rules the waves?"

Het incident heeft in Groot-Brittannië de discussie aangewakkerd over de besparingen van de voorbije decennia bij Defensie. Vooral de Royal Navy is daardoor getroffen en zou nu nog slechts beschikken over 19 destroyers en fregatten. Er is ook een tekort aan manschappen. 

Critici vrezen dat er door de kosten van de nakende brexit nog meer zal bespaard worden en zeggen dat de marine die eeuwenlang de oceanen beheerste, herleid wordt tot een tweederangsmacht. Wel krijgt de Royal Navy de beschikking over het hypermoderne, maar erg dure vliegdekschip HMS Queen Elisabeth en beschikt die nog altijd over onderzeeërs met kernraketten. Dat zou echter allemaal ten koste gaan van de conventionele marineschepen die nodig zijn om de koopvaardij te beschermen, zoals in de Perzische Golf.