Waar vonden de laatste tijd explosies plaats in en rond Antwerpen? Bekijk het op onze interactieve kaart

Granaten, molotovcocktails, brandstichtingen. Het is schering en inslag in Antwerpen. Ook vannacht ontploften twee granaten, deze keer in het district Berchem. Resultaat: zes auto's en twee gevels lopen stevige schade op. Houdt u het overzicht nog? En wat kunnen we leren van al dit geweld? We brengen alle explosies sinds januari 2018 in kaart. 

Op onderstaande kaart ziet u de opzienbarende explosies in de omgeving van Antwerpen sinds januari 2018. U kan duidelijk de golf van explosies zien in de buurt van Antwerpen-Noord, rond maart dit jaar. De politie startte toen lokaal identiteitscontroles, patrouilles en ook het cameratoezicht werd verhoogd. De drie explosies van afgelopen week, in Willebroek, het domein Den Brandt en vannacht in Berchem, lijken alvast op de kaart los te staan van die reeks ontploffingen. 

Nog opvallend is dat over langere tijd soms dezelfde panden worden geviseerd. Zo ontplofte vorige week maandag een granaat in de buurt van een shishabar (een bar waar men waterpijpen rookt) in Willebroek. De zaak was ook in april 2018 al eens het doelwit van een granaataanval. De gemeente besloot om de zaak nu te sluiten. 

Deze kaart toont de opvallende explosies sinds januari 2018. Klik op de iconen om te zien wat er gebeurde. U kan inzoomen via de + en - in de rechter onderhoek. Lees verder onder de kaart.

Vaak komen de granaten uit Oost-Europa, meldde het Vredesinstituut in maart, bij de reeks explosies rond Park Spoor Noord. In Oost-Europa is nog een grote voorraad granaten uit de oorlog in Joegoslavië (jaren 90) aanwezig. De explosieven worden dan in grote hoeveelheden drugs meegenomen naar Antwerpen, wat een teken is dat wapenhandel en drugshandel hand in hand gaan. Sommige explosieven zouden aangeschaft worden via het "dark web", zeg maar de digitale zwarte markt. Het is niet duidelijk of dat ook het geval is voor de granaten die vannacht ontploften. 

70 incidenten in drie jaar tijd

Dat het woord "drugs" in deze context valt, is ook geen toeval. Het is bekend dat sinds 2014, maar vooral vanaf 2017, het drugsgerelateerde geweld in de lift zit in Antwerpen, waar vooral cocaïne via de haven binnenkomt. De laatste drie jaar is er weet van een zeventigtal incidenten waar het vinkje "drugsgeweld" naast staat, al worden dan wel explosies, brandstichtingen en schietpartijen opgeteld. Begin deze zomer sprak het parket van een twintigtal lopende onderzoeken, zowel gerechtelijke onderzoeken als opsporingen.  

Die onderzoeken vorderen trager dan normaal omdat de personen die bij de explosies geviseerd worden soms zowel slachtoffer als dader zijn. Praten met het parket of de politie is dan geen optie, en zo houdt de keten zichzelf in stand. "Een netwerkstructuur", noemde Manolo Tersago de drugshandels­keten al in een kritisch interview in Humo. Tersago is hoofd van de afdeling drugs van de federale gerechtelijke politie in Antwerpen.

Samen met Ken Witpas van het parket uitte hij toen zware kritiek op de "war on drugs" die burgemeester Bart De Wever (N-VA) verklaarde in Antwerpen. Die zou te veel de zichtbare, kleine dealers aanpakken, maar niet hogerop in de keten kijken. Ook de gebruikerszijde wordt te weinig aangepakt, klonk het toen. De Wever sprak zelf ook van "yogasnuivers" die de drugshandel in stand houden. En de kritiek luidt al langer dat de samenwerking binnen het Kali-team van de lokale recherche, de federale gerechtelijke politie en de douane te beperkt is. Al moeten we ook voorzichtig zijn: het is niet zeker dat de explosies van afgelopen nacht in het drugsmilieu kaderen.

Stadsbestuur reageert voorlopig niet

Net zoals bij de vorige groep explosies in het noorden van Antwerpen duurt het trouwens lang voor het stadsbestuur van zich laat horen. Vandaag reageerde enkel Vlaams Belang-kopstuk Filip Dewinter vanuit de oppositie. Dewinter wil de gemeenteraad, of minstens de commissie Veiligheid, vervroegd bijeenroepen. Momenteel staat de eerste bijeenkomst pas eind september gepland. Vlaams Belang vraagt dat er opnieuw lokaal gepatrouilleerd wordt, of dat zelfs sommige panden preventief gesloten worden.