Warmterecords sneuvelen en hittegolven volgen elkaar op: is dit het gevolg van de opwarming van de aarde?

Bij de extreme temperaturen van de laatste dagen rijst bij veel mensen de vraag of dat het gevolg is van de opwarming van de aarde. Wetenschappers spreken niet graag van een een-op-eenverband, maar wel over de kans op een hittegolf door klimaatverandering. De trend is duidelijk: in de jaren 70 was er om de 3 jaar een hittegolf, nu is dat elk jaar.

Weer is wat er dagelijks gebeurt in de atmosfeer, klimaat is het gemiddelde van het weer. Of het hitterecord het gevolg is van de klimaatverandering is een vraag die moeilijk te beantwoorden is. Een een-op-eenrelatie is er nooit, maar wetenschappers kunnen wel de kans berekenen, of het risico dat een weerfenomeen zich voordoet.

Klimatologe Rozemien De Troch van het KMI legt uit: "We noemen dat een attributie-onderzoek. Voor vorig jaar is zo'n onderzoek gebeurd. Door de klimaatverandering is de kans op een hittegolf zoals die van  vorig jaar 2 tot 3 keer groter geworden dan voordien."

Door de klimaatverandering is de kans op een hittegolf zoals die van vorig jaar 2 tot 3 keer groter geworden

Rozemien De Troch, klimatologe KMI

We zien dat ook in de cijfers. In het begin van de jaren 70 was er om de drie jaar een hittegolf. Nu is er elk jaar zo'n hitteperiode (zie grafiek).

overzicht van het aantal hittegolven sinds 1901, bron: MIRA op basis van KMI

Dat aantal zal alleen maar toenemen als de hoeveelheid broeikasgassen blijft stijgen, zo berekende het KMI nog dit voorjaar.  

Het klimaatpanel van de Verenigde Naties voorspelt al jaren extremer weer met de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde.  Die trend is duidelijk, stelt klimatoloog Steven Caluwaerts van de UGent. De gemiddelde temperatuur stijgt, alles schuift wat op. We krijgen meer extreme weersomstandigheden zoals hittegolven en die worden ook extremer. Dat neemt niet weg dat we volgend jaar een kille natte zomer kunnen hebben. Alleen is die kans kleiner geworden. "

We krijgen meer extreme weersomstandigheden zoals hittegolven en die worden ook extremer

Steven Caluwaerts, klimatoloog UGent

Onderzoekers zullen nu uitpluizen wat de kansen zijn voor een hittegolf zoals deze in de toekomst. Dat attributie-onderzoek neemt wat tijd in beslag, zegt Caluwaerts, dus we zullen wat geduld moeten oefenen. Eén ding is zeker:  "40 graden Celsius in de schaduw", het klimaatboek van weervrouw Jill Peeters uit 2015, blijkt geen voorspelling te zijn voor de verre toekomst.

Bekijk het studiogesprek met weerman Frank Deboosere in "Het Journaal": 

Video player inladen...